اوحدی مراغهای
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
رکنالدین اوحدی مراغهای (۶۷۳ - ۱۵ رمضان ۷۳۸ قمری) عارف و شاعر پارسیگوی ایرانی اهل مراغه است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگینامه
 |
این بخش نوشتار، نیازمند گسترش است. |
او در شهرستان مراغه زاده شد، پدرش از اهالی اصفهان بود و خود او نیز مدتی در اصفهان اقامت داشت و بنابراین نامش اوحدی اصفهای نیز ذکر شده است[۱]. اوحدی معاصر ایلخان مغول سلطان ابوسعید بود و آرامگاه او در مراغه است. هم اکنون یک موزه دائمی در مقبره اوحدی در مراغه دایر میباشد.
[ویرایش] مذهب
دانشنامهٔ بزرگ اسلامی در پیرامون مذهب او چنین آوردهاست[۲]:
دربارة مذهب اوحدی مطلبی به صراحت بیان نشده است، ولی در دیوان او اشاراتی هست که از اعتقاد وی به تشیع حکایت میکند. از جمله: چندینبار از امام علی(ع)، امام حسین(ع)، امام رضا(ع) و حضرت مهدی (ع)، یاد کرده است...
با این حال سعید نفیسی، با تکیه بر اشارات شاعر به خلفای راشدین و «چهار یار» خواندن آنها و اشارهٔ او به «شافعی»، در نهایت اینگونه استدلال میکند که او میتواند شافعی بودهباشد.[۳]
[ویرایش] آثار و اشعار
اشعار اوحدی مراغهای از ابتدا موردتوجه بوده و تعداد آنها به ۱۴٫۷۲۹ بیت میرسد.[۴] از آثار اوحدی دستنویسهای بسیاری به جا مانده است.
- دیوان: که شامل قصاید، غزلیات، ترکیبات، ترجیعات و رباعیات است.[۵]
- جام جم: که شامل مثنویهای اوحدی است.[۶]
- منطق العشاق، (یا ده نامه، محبتنامه): شامل نامههایی عاشقانه که میان عاشق و معشوق رد و بدل میشدهاست.[۷]
معروف است که وی تخلص خود «اوحدی» را از نام عارف معروف اوحدالدین کرمانی {متوفی 635 ق} گرفته است.[۸]
[ویرایش] اشعار به فهلوی
اوحدی مراغهای سه غزل به عنوان «زبان اصفهان» دارد که جزو فهلویات شناخته میشود: [۹]
چند بیت از غزلی به زبان اصفهان:
دیم تو خورد و چشم مو تر / هشکش ویکر وان خوزارو
واتت که سر فلا کروهینی تو ساعتی / کین آه سوته دل بهر چه تو وات ایستاده بو
[ویرایش] آرامگاه
رکن الدین ابولحسن مراغی مشهور به اوحدی مراغهای عارف و شاعر پارسیگوی نامدار صاحب مثنوی معروف جام جم است که آرامگاهش در میان باغ سرسبزی واقع شدهاست. سنگ قبر اوحدی از سنگ کبود درست شدهاست. بر دیوار شمالی و جنوبی آن نام اوحدی و تاریخ فوت که ۷۳۸ ه.ق است حک شدهاست. در سال ۱۳۵۲ از سوی انجمن آثار ملی ایران بنای جدیدی بر روی قبر مذبور احداث شده و سنگ مقبره قبلی را به موزه آرامگاه انتقال دادند.
[ویرایش] موزهٔ اوحدی
در کنار مقبره اوحدی، موزه اوحدی واقع گردیدهاست. این موزه به علت اینکه شهر مراغه در دوره ایلخانیان مغول مقر حکومتی و پایتخت آنان بودهاست، عنوان موزه تخصصی ایلخانی را به خود اختصاص دادهاست. اشیاء موجود در این موزه شامل ظروف سفالی، سکه، کتابت، ظروف مفروغی، شیشه که کتیبههای باقی مانده از رصد خانه و سنگ قبور مربوط به دوران اسلامی است.
| در بنـدِ غم عشـق تو، بســـیار کسـانند | تنها نه منم خود، که دراین غصّـه بسانند | |
| در خاک به امید تو، خلقی است نشـسته | یک روز برون آی و ببـین تا به چه سانند | |
| عـُشـّـاق تو در پیـــش گرفتـــند، بیــابان | کآن طایـفه، ده را پس ازاین هیـچ کسانند | |
| کو مَحــــرم رازی، که اســـیران محبـّت | حــــالی بنـویسند و سـلامی برسانند | |
| با محتـسب شــهر بگویید، که امشب | دسـتار نگـهدار، که بیرون عسسانند! | |
| ای دانه دُر، عشق تو دریاسـت ولیکن | افســـوس! که نزدیــک کنــار تو خســـانند | |
| شاید که ز مصرت، به هوس مرد بیاید | خـود مردم این شــــهر، مگر بی هوسانند؟ | |
| با جـُـور رقیــبان، ز ِ لبـت کام که یابد؟ | من تـَرک بگـُـفتم، که عسـل را مگســانند! | |
| ای اوحـدی از لاشـه تنگ تو، چه خیزد؟ | کآندر طلـب او هـمـه، تازی فرسانند | |
| افسوس که در پای تو این تنـد سواران | بسـیار دویدند و همان بازپـســانند! ! |
[ویرایش] پانویس
- ↑ AWḤADĪ MARĀḠAʾĪ in Encyclopedia Iranica by Dj. Khaleghi-Motlagh. [۱]
- ↑ اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱4 اردیبهشت ۱۳۸۸.
- ↑ Fahlaviyat in Encyclopedia Iranica by Dr. Ahmad Taffazoli, [۲]
[ویرایش] منابع
- اوحدی مراغهای (فارسی). دایرهالمعارف بزرگ اسلامی. بازدید در تاریخ ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸.
