منوچهری
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
اَبوالنَّجم احمَدبن قوصبن احمد منوچهری دامغانی ناماور به منوچهری شاعر ایرانی بود.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگی
کودکی و جوانی منوچهری در دامغان به تحصیل عربی گذشت، تا این که به خدمت منوچهر قابوس زیاری در طبرستان رسید. پس از مرگ منوچهر قابوس، منوچهری به ری رفت و به خدمت طاهر دبیر رسید که از طرف سلطان مسعود غزنوی در آنجا فرمانروایی داشت. وی از آنجا به دربار غزنه راه یافته، و به ستایشگری سلطان مسعود غزنوی مشغول شد. منوچهری برای جلب حمایت عنصری قصیدهای به نام «لغز شمع» سرود و در آن عنصری را ستایش کرد. در سال ۴۳۲ هجری قمری، منوچهری در حالی که سی و چهار سال داشت درگذشت.
[ویرایش] موضوع و قالب شعری
بیشتر شعرهای او دربارهٔ طبیعت است. منوچهری علاوه بر آشنایی به زبان عربی، از دانشهایی چون نحو، پزشکی، ستارهشناسی، و موسیقی آگاهی داشت، و در شعر خود از واژههای خاص این دانشها بهره میبرد. دیوان منوچهری مشتمل بر اشعاری است که در قالب غزل، قصیده، مسمط، قطعه، و ترکیببند سروده شده و موضوعاتی چون ستایش، وصف، و خمریه را در بر میگیرد. منوچهری قالب مسمط را برای نخستین بار در شعر پارسی پدید آورده است. [۱]
[ویرایش] نمونهٔ اشعار
| خیزید و خز آرید که هنگام خزانست | باد خنک از جانب خوارزم وزانست | |
| آن برگ رزان بین که برآن شاخ رزانست | گویی به مثل پیرهن رنگرزانست |
دهقان به تعجّب سر انگشت گزانست
کاندر چمن و باغ نه گل ماند و نه گلنار
[ویرایش] منابع
- Clinton, Jerome W. The Divan of Manuchihri Damghani, A Critical Study, Bibliotheca Islamica, Minneapolis, 1972. ISBN: 0 - 88297 - 001 - 1
- ↑ هزار سال شعر فارسی. کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان. تهران 1365
[ویرایش] پیوند به بیرون
- منوچهری، شورای گسترش زبان و ادبیّات فارسی
