کرامت‌الله دانشیان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
قبر کرامت‌الله دانشیان در قطعه ۳۳ بهشت زهرا.

کرامت‌الله دانشیان (۱۰ مهر ۱۳۲۵، شیراز - ۲۹ بهمن ۱۳۵۲، تهران) از فعالان سیاسی چپ‌گرا و از مبارزان شناخته‌شده قبل از انقلاب ۱۳۵۷ ایران بود.[۱] وی در سال ۱۳۵۲ خورشیدی اقدام به برنامه‌ریزی برای ربودن فرح پهلوی و شاهزاده رضا پهلوی، ولیعهد وقت ایران را کرد، اما به هم‌راه ۱۱ نفر از هم‌فکران‌اش توسط ساواک دستگیر شد و در دادگاه به اتهام «خرابکاری و توطئه علیه امنیت کشور» محاکمه و به اعدام محکوم شد.[۲] وی در سحرگاه روز ۲۹ بهمن ۱۳۵۲ به جرم اقدام علیه امنیت کشور به همراه خسرو گلسرخی تیرباران شد.

لو رفتن[ویرایش]

امیرحسین فطانت، که در آن زمان ۲۲ سال داشت و مخفیانه با ساواک همکاری می‌کرد، از دوستان قدیمی کرامت‌الله دانشیان بود که نقش مهمی در دستگیری و اعدام دانشیان داشت. در جریان دادگاه، نام او به عنوان نفر سیزدهم و «فرد فراری» اعلام می‌شود تا امکان هرگونه اقدام و افشای تبانی او با ساواک ناممکن شود.[۳]

زندگی[ویرایش]

کرامت‌الله فرزند پرویز و اعظم در ۱۰ مهر ۱۳۲۵ در شیراز به دنیا آمد. مادرش اهل شیراز و پدرش اهل سرحدِ داراب بود. کرامت در دوران کودکی مادرش را به سبب بیماری از دست داد و هنگامی که ده ساله بود همراه خانواده‌اش به تبریز نقل مکان کردند. او در تبریز بزرگ شد و درس خواند و تا پایان دورهٔ دبیرستان در آن‌جا ماند. وی پس از اخذ دیپلم و خدمت سربازی که به عنوان سپاهی دانش در یکی از روستاهای آمل انجام داده بود، مدتی در مدرسهٔ هتل‌داری تهران، و پس از آن در مدرسهٔ تازه تاسیس عالی سینما و تلویزیون به تحصیل پرداخت.

او که جزو اولین گروه قبول‌شدگان در دوره هنری و سینمایی صدا و سیمای ایران بود پس از حدود یک سال به علت فعالیت‌های سیاسی و ساخت فیلم کوتاهی با مفهوم غارت نفت و مردم جنوب شهر تهران از دانشکده اخراج شد. او چند ماه بعداز خسرو گلسرخی در شهریور ۱۳۵۲ دستگیر شدو چند ماه بعد متهم شدند رهبری گروهی دوازده نفره را به عهده داشته‌اند که قصدشان ربودن شاهزاده پهلوی در فستیوال فیلم کودک سال ۵۲ به قصد آزادسازی زندانیان سیاسی بوده است.[۱]

از این گروه به جز کرامت‌الله دانشیان و خسرو گلسرخی که اعدام شدند، سه تن به حبس ابد محکوم شدند (طیفور بطحایی، رضا علامه‌زاده، عباس سماکار) و مابقی افراد گروه هر کدام به نحوی با درخواست عفو از شاه و همسرش به یک تا چند سال زندان کوتاه مدت محکوم شدند. (افرادی نظیر: شکوه فرهنگ (میرزادگی)، ابراهیم فرهنگ رازی، رحمت‌الله جمشیدی،منوچهر مقدم سلیمی، مریم اتحادیه و ...)

در سال ۱۳۵۹، ویژه‌نامه‌ای برای کرامت‌الله دانشیان در مجموعه‌ای دو جلدی با عنوان «فرهنگ نوین» منتشر شد،[۴]

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ صالحی، انوش، راوی بهاران، زندگی و مبارزات کرامت‌الله دانشیان، تهران: نشر قطره، چاپ دوم ۱۳۸۲.
  2. خاطرات علامه‌زاده از یک پرونده «توخالی اما خطرناک»، بی‌بی‌سی فارسی
  3. حکایت دست اول از لورفتن دانشیان و گلسرخی در «یک فنجان چای بی‌موقع»، بی‌بی‌سی فارسی
  4. فرهنگ نوین (یادنامهٔ دانشیان)، جلد اول، بهمن ۱۳۵۹. قطع وزیری. ۵۰ صفحه.

پیوند به بیرون[ویرایش]