زهرا کاظمی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد.

پرش به: ناوبری, جستجو

زهرا کاظمی (۱۹۴۹ میلادی) خبرنگار کانادایی- ایرانی تبار بود که در مسافرتی حرفه‌ای به قصد تهیه گزارش در ایران، هنگام ناآرامی‌ها و اعتراضات دانشجویی، به جرم عکس‌برداری حین تجمع برخی از خانواده‌های زندانیان در مقابل زندان اوین، بازداشت شد و بعد از چند روز از زندان اوین به بیمارستان بقیه‌الله تهران منتقل شد و درگذشت. بازداشت وی تحت نظارت سعید مرتضوی مدعی العموم تهران که در موارد متعددی در نقض حقوق بشر نقش داشته است انجام گرفت.

گرچه مقامات حکومتی ایران بر تصادفی بودن مرگ وی بر اثر ضربه و خون‌ریزی مغزی ناشی از «برخورد جسم سخت به سر» پافشاری نمودند، شهرام اعظم، پزشک سابق و کارمند وزارت دفاع ایران که در سال ۲۰۰۴ میلادی ایران را ترک و از کانادا درخواست پناهندگی نمود، پس از معاینه بدن زهرا کاظمی، اعلام نمود که علایم ضرب و شتم شدید، شکنجه و تجاوز جنسی شامل: شکستگی جمجمه و بینی، له‌شدگی انگشتان پا، شکستگی انگشتهای میانی و کوچک دست راست و انگشت میانی دست چپ، کنده‌شدن ناخنهای انگشتهای شصت و اشاره دست، صدمات در ناحیه ریه و دنده، کبودی شدید ناحیه شکم، اندام تناسلی و پاها که حاکی از تجاوزات وحشیانه جنسی و شلاق خوردن در زمانهای مکرر دارد، نشان میدهد که او هنگام تحمل حبس به قتل رسیده‌است. وزیر امور خارجه کانادا با تایید گزارش دکتر اعظم در کنفرانس مطبوعاتی تورنتو عنوان نمود که مسوولان کشور کانادا برای روشن شدن کامل جزییات پرونده قتل زهرا کاظمی تلاش خواهند کرد.[۱][۲][۳][۴][۵][۶][۷][۸][۹]

فهرست مندرجات

[ویرایش] زندگینامه

زهرا کاظمی در ۱۹۴۹ میلادی در شیراز متولد شد.

وی در ۱۹۷۴ برای تحصیل در رشته ادبیات و سینما به دانشگاه پاریس رفت.

در سال ۱۹۹۳ همراه پسرش، استفان هاشمی، به کبک کانادا مهاجرت کرد.

در سال ۲۰۰۳ میلادی زهرا کاظمی در جریان یک مسافرت به عنوان خبرنگار در ایران دستگیر و فوت شد.

[ویرایش] دستگیری و مرگ

بازداشت به اتهام عکس برداری از مناطق ممنوعه

در جریان ناآرامی‌ها و اعتراضات دانشجویی در خرداد ماه ۱۳۸۲ که منجر به دستگیری بسیاری از دانشجویان و ناراضیان دیگر در تهران شد، خانواده‌های آنان در ۲ تیر ۱۳۸۲ تجمع اعتراض آمیزی را در مقابل زندان اوین تشکیل دادند. زهرا کاظمی در این روز برای تهیه گزارش و تصویر، در این تجمع حاضر شده و اقدام به عکس‌برداری از تجمع در اطراف زندان کرد و مقابل زندان بازداشت شد.


پس از بازداشت در مقابل زندان اوین، همه فیلم‌های مربوط به سازمان مجاهدین در عراق را فوراً از کیف و دوربین خارج کرده و در مقابل نور آفتاب قرار می‌دهد.[نیازمند منبع] همین مسئله موجب سوءظن بیشتر مأمورین می‌شود. بنا بر تصریح دادستان عمومی و انقلاب تهران، زهرا کاظمی متهم به عکس برداری از اماکن و مناطق ممنوعه و ارسال آن برای سرویس‌های اطلاعاتی بیگانه بوده‌است. [۱۰]. معاونت اطلاعات نیروی انتظامی نیز قبل از تحویل پرونده متهم به وزارت اطلاعات، تصریح می‌کند که متهم دارای جرایم امنیتی بوده‌است[۱۱].


مرگ

او در حالی که مدت ۱۸ روز در بازداشت به سر می‌برد، در ۲۰ تیر به دلایلی که مورد دعاوی زیادی بوده‌است، می‌میرد. مقامات ایرانی دلیل مرگ را غش و برخورد سر خانم کاظمی با زمین و نهایتاً ضربه مغزی ذکر کردند.[۱۲].[لینک به متن گزارش]

مرگ زهرا کاظمی با تأیید مقامات ایران در ۲۵ تیر اعلام می‌شود. در پی این اتفاق دولت کانادا با دلیل این که زهرا کاظمی دارای تابعیت کانادایی بوده‌است، دولت و مقامات قضایی ایران را تحت فشار قرار می‌دهد تا گزارش و تحقیقی جامع از این حادثه فراهم کند.


گزارش دولت ایران

سید محمد خاتمی نیز ۴ نفر از وزیران (وزیر دادگستری، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، وزیر کشور و وزیر اطلاعات) را مأمور رسیدگی و بررسی این پرونده کرده و خواستار ارائه گزارشی از این ماجرا شد. این اقدام در اثر فشار دولت کانادا صورت گرفته بود، اما ابعاد مهمی از ماجرا را روشن کرد. در گزارش هیأت ویژه رئیس جمهور آمده بود:

«زهرا کاظمی در تاریخ ۲/۴/۱۳۸۲ با یک عدد دوربین عکاسی در حال عکسبرداری از تجمع خانواده‌های زندانیان ناآرامی‌های خردادماه در مقابل زندان اوین و منطقه با علامت عکسبرداری ممنوع بوده که به داخل نگهبانی زندان هدایت و با حضور دو نفر از قضات از وی توضیح خواسته می‌شود. مطابق این گزارش نامبردگان از خانم زهرا کاظمی می‌خواهند معرفی نامه وزارت ارشاد، دوربین و فیلم‌های خود را برای بازبینی تحویل دهد و زندان را ترک کند و روز بعد برای دریافت لوازم خویش مراجعه کند. اما وی از این امر سرباز می‌زند و اظهار می‌دارد که می‌خواهد با مسئولیت خود، در کنار لوازم خویش در زندان باقی بماند. سپس خانم کاظمی فیلم داخل دوربین را خارج می‌کند و آن را در برابر نور، سیاه می‌نماید و فیلم دیگر خود را نیز به همین نحو سیاه می‌کند.»[۱۳][لینک به متن گزارش]

همچنین بر اساس این گزارش، زهرا کاظمی ۲۶ ساعت در اختیار نیروی انتظامی، ۴ ساعت در اختیار دادسرا و ۲۶ ساعت در اختیار وزارت اطلاعات قرار داشته‌است و ضرب دیدگی جمجمه (۵ تیر ۱۳۸۲) نیز در زمانی صورت گرفت که زهرا کاظمی در اختیار وزارت اطلاعات قرار داشته‌است.[نیازمند منبع]

در گزارش هیأت ویژه رئیس جمهور که به امضای چهار وزیر مذکور رسیده بود، وجود هرگونه علائمی دال بر ضرب و جرح، نسبت به متوفی نفی شده بود و علت مرگ نیز «شکستگی جمجمه» و «خون ریزی مغزی» که ناشی از برخورد جسم سخت به سر یا سر به جسم سخت بود، عنوان گردید[۱۴].[لینک به متن گزارش]

[ویرایش] پانویس

  1. Iranian secret police tortured woman to death, says doctor at Timesonline.co.uk
  2. Canadian tortured for days, says Iranian doctor at CBS News
  3. News about Zahra Kazemi, including commentary and archival articles published in The New York Times. at nytimes.com
  4. DOCTOR SAYS ZAHRA KAZEMI WAS TORTURED AND RAPED IN PRISON at Iran Press Service
  5. 'Strange marks of violence' at guardian.co.uk
  6. INDEPTH: ZAHRA KAZEMI «Iran's changing story» CBC News Online | Updated November ۱۶, ۲۰۰۵ Retrieved ۱۵/۰۳/۰۸
  7. تجاوز، شکنجه و دروغ، پزشک ایرانی آن‌چه را که بر زهرا کاظمی در ایران گذشت باز می‌گوید در وبگاه خبرنامه گویا
  8. پزشک ایرانی: زهرا کاظمی مورد شکنجه و تجاوز قرار گرفته بود در وب‌گاه نیمروز
  9. موضع رسمی دولت کانادا در ارتباط با سخنان دکتر اعظم در وب‌گاه ایران و جهان
  10. قاضی مرتضوی، ۱۲ شهریور ۱۳۸۲ در نامه‌ای به رئیس کمیسیون اصل نود مجلس.
  11. قاضی مرتضوی، ۱۲ شهریور ۱۳۸۲ در نامه‌ای به رئیس کمیسیون اصل نود مجلس.
  12. گزارش هیئت ویژه رئیس جمهور، ۳۰ تیر ۱۳۸۲
  13. گزارش هیئت ویژه رئیس جمهور، ۳۰ تیر ۱۳۸۲
  14. گزارش هیئت ویژه رئیس جمهور، ۳۰ تیر ۱۳۸۲

[ویرایش] منابع

[ویرایش] جستارهای وابسته

[ویرایش] پیوند به‌ بیرون

این نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکی‌پدیا کمک کنید.