مجید توکلی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
مجید توکلی
زادروز ۱۳۶۵
ایران شیراز
ملیت پرچم ایران ایرانی
تحصیلات مهندسی موتور کشتی از دانشگاه امیرکبیر
نقش‌های برجسته نماد مقاومت جنبش دانشجویی
لقب شرف جنبش دانشجویی

مجید توکلی دانشجوی دانشگاه امیرکبیر، فعال حقوق بشر و از زندانیان سیاسی ایرانی است.

زندگینامه[ویرایش]

مجید توکلی در سال ۱۳۶۵ در شیراز متولد شد، او در سال ۱۳۸۳ و در رشته مهندسی کشتی (موتور) وارد دانشگاه صنعتی امیرکبیر شد.[۱] وی به دلیل بازداشت‌های متعدد و ماههای طولانی و بازداشت به «شرف جنبش دانشجویی» معروف شد.[۲] رسانه‌های مخالف دولت ایران و برخی رسانه‌های خارجی از تبعید مجید توکلی در سال ۱۳۸۸ برای ادامه تحصیل به بندرعباس سخن گفته‌اند.[۳] البته وی در حقیقت تبعید نشده بود، بلکه مانند سایر دانشجویان کارشناسی دانشکدهٔ مهندسی دریا برای گذراندن بخشی از دروس خود در دو ترم انتهایی تحصیلش به واحد بندرعباس دانشگاه صنعتی امیرکبیر رفت.

بازداشت اول و دوم[ویرایش]

وی اول بار پس از اعتراض به حضور محمود احمدی‌نژاد در این دانشگاه و پس از آن چاپ نشریات جعلی دانشگاه در سال ۱۳۸۵ دستگیر و مدت ۱۵ ماه را در کنار چند دانشجوی دیگر در زندان بسر برد، گرچه در نهایت برخلاف نظر وزارت اطلاعات و دادستان تهران و مسئولان دانشگاه امیر کبیر از این اتهام تبرئه شدند.

وی بار دیگر پس از شرکت در مراسم سالگرد درگذشت مهدی بازرگان در مقابل حسینیه ارشاد دستگیر شد و ۱۱۵ روز را در بازداشت انفرادی در بندهای ۲۴۰ و ۲۰۹ زندان اوین گذراند با وثیقه ۲ میلیارد ریالی آزاد شد.[۴][۵]

کمیته حقوق بشر انجمن اسلامی دانشگاه امیر کبیر پیرامون شکنجه دانشجویان طی بیانیه‌ای اعلام کرد: «تجربه بازداشت دانشجویان دانشگاه پلی تکنیک در ادوار متعدد نشان داده‌است که در این دوران تمامی دانشجویان برای مدت طولانی در سلول انفردای بسر می‌برند. آنها در تمامی ساعات شبانه روز تحت بازجوئی‌های مداوم و حتی برای بیش از ۱۰ ساعت و تحت شدیدترین و غیرانسانی‌ترین شکنجه‌های روحی و جسمی و شدیدترین توهین‌ها از سوی بازجویان قرار می‌گیرند. میزان این شکنجه‌ها و ضرب و شتم‌های فیزیکی گاه به حدی است که دانشجویان در طول بازجوئی از حال رفته و بیهوش می‌شوند.»[۶]

بازداشت سوم پس از سخنرانی در روز دانشجو ۱۶ آذر ۱۳۸۸[ویرایش]

او به منظور سخنرانی در ۱۶ آذر ۱۳۸۸ به تهران دعوت شد.[۷] او در تجمع دانشجویی روز ۱۶ آذر دانشگاه امیرکبیر که در ادامه تظاهرات‌های جنبش سبز در ایران برگزار شده بود، همراه عده‌ای از دانشجویان شرکت کرد.[۸][پیوند مرده] این دانشجو که عکسش در بسیاری از تجمعات دانشجویی مخالف نظام به عنوان نماد «مقاومت جنبش دانشجویی» در میان تجمع کنندگان توزیع می‌شود[۹]، در طی یک سخنرانی به نقد مسئولین رده بالای حاکمیت و از جمله آیت‌الله علی خامنه‌ای پرداخت.

وی هنگامی که به همراه برخی دیگر از دانشجویان قصد خروج از درب حافظ دانشگاه را داشت توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت. ضرب شتم وی در خیابان به حدی شدید بود که موجب شوکه شدن عابران و رهگذران شد. مامواران پس از ان اقدام وی را به مکانی نا معلوم منتقل کردند.[۱۰]

برادر او علی توکلی در تاریخ ۲۶ آذر ۱۳۸۸ در مصاحبه با رادیو فردا ضمن تایید ضرب و شتم برادرش در خصوص نحوهٔ دستگیری برادرش گفت: «آن جور که شاهدان اظهار کرده‌اند و ما شنیده‌ایم گویا یک ون سفیدرنگ بدون پلاک و یک پژوی ۴۰۵ که پلاک دولتی داشته‌است آنها را تعقیب می‌کنند. سر چهار راه کالج به شدت آنها را می‌زنند و بعد هم با خودشان می‌برند.»[۷]

مجید توکلی در ۳۰ دی ۱۳۸۸ از سوی شعبه ۱۵ دادگاه انقلاب اسلامی به جرم اجتماع و تبانی علیه نظام، تبلیغ علیه نظام، توهین به رهبری و توهین به ریاست جمهوری به هشت سال و شش ماه حبس تعزیری، ۵ سال محرومیت از فعالیت سیاسی و ۵ سال ممنوعیت از خروج از کشور محکوم شد.[۱۱]

در ۵ بهمن ۱۳۸۸ توکلی هنگامی که در سلول انفرادی نگهداری می‌شده، در اعتراض به رأی صادر شده در دادگاه اولیه، دفاعیه‌ای خطاب به قاضی دادگاه می‌نویسد و توضیحاتی درباره اتهام‌های وارد شده به خودش ارائه می‌کند. او خواستار لغو حبس در سلول انفرادی و پایان‌دادن به فشارها و دیدار با وکلایش بوده و به محرومیت خویش از داشتن وکیل اشاره کرده‌است.[۱۲][۱۳] خانواده مجید توکلی در نامه‌ای به دبیرکل سازمان ملل خواهان رسیدگی سریع و اعزام بازرسین برای بررسی وضعیت او شدند.[۱۴]

کمپین من مجید هستم[ویرایش]

نوشتار اصلی: کمپین من مجید هستم
نمونه‌ای از تصاویر کمپین

یک روز پس از دستگیری وی خبرگزاری فارس با انتشار عکسی از مجید توکلی با چادر و مقنعه پرداخت و مدعی شد که او با لباس مبدل قصد فرار داشته‌است.[۱۵] در کنار این عکس تصویری از ابولحسن بنی صدر که با لباس زنانه از ایران رفته بود نیز منتشر گردید.

عده‌ای از فعالان سیاسی با اشاره به نحوه ساخت این عکس و همچنین عکس جعلی بنی صدر آن را اقدامی مضحک از سوی این خبرگزاری برای تحقیر توکلی دانستند. روزنامه آفتاب یزد هم این عکس را جعلی دانسته و پیرامون چنین اقداماتی به قوه قضائیه هشدار داده‌است.[۱۶] برخی از فعالان سیاسی نیز احتمال می‌دهند که بازجویان برای تحقیر توکلی پس از دستگیری وی را وادار به پوشیدن لباس زنانه و عکس برداری از وی کرده باشند.

اما این اقدام بر خلاف تصور اولیه دستگاههای امنیتی منجر به به راه افتادن موجی از انتقاد به حجاب اجباری زنان و همچنین حمایت همزمان از مجید توکلی شد.

در همین ارتباط صدها نفر از مردان اقدام به پوشیدن چادر یا روسری و انتشار عکس خود در فضای مجازی کردند.[۲][۱۷]

سایت ایرانیان نیز اقدام به ایجاد بخشی برای انتشار تصاویر مردان با حجاب کرد. اقدام دستگاههای امنیتی و تبلیغاتی جمهوری اسلامی علیه مجید توکلی و همچنن واکنش این گروه از مردان و ایجاد کمیپن مردان با حجاب، بازتابهای متعدد در رسانه‌های بین‌المللی نیز داشت.[۱۸][۱۹][۲۰]

اعتصاب غذا[ویرایش]

از روز یکشنبه ۲ خرداد ۱۳۸۹ (۲۳ مه۲۰۱۰) در اعتراض به وضعیتش در زندان، دست به اعتصاب غذا زده‌است. آخرین نوشته مجید توکلی با وجود همه محدودیت‌ها و مشکلات از زندان اوین به بیرون راه یافته‌است. وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران پس از اطلاع از نوشته شدن این متن اقدام به انتقال مجید توکلی به سلول انفرادی کرده‌است و حق ملاقات و تماس تلفنی از وی سلب شده‌است تا ارتباط وی با دنیای خارج از زندان قطع شود. مجید توکلی به عنوان تنها راه حل برای نجات خود از زیر فشار و شکنجه، دست به اعتصاب غذای خشک زده‌است.[۲۱] روز ششم خرداد ۱۳۸۹ اخباری درباره خون‌ریزی معده و وخامت حال توکلی در زندان منتشر شد.[۲۲] مادر مجید توکلی نیز در اعتراض به وضعیت مجید در زندان، اعتصاب غذا کرد[۲۳] اما با درخواست دوستان فرزندش، به اعتصاب غذای خود پایان داد.[۲۴] شیرین عبادی در نامه‌ای به گزارش‌گر ویژه شکنجه سازمان ملل متحد، درباره وضعیت وخیم توکلی در زندان، هشدار داد.[۲۵]

عصر شنبه ۸ خرداد ۱۳۸۹ (۲۹ مه ۲۰۱۰) مجید توکلی از زندان اوین با خانواده‌اش تماس گرفت و از انتقال خود به بند عمومی و شکستن اعتصاب غذای خود خبر داد.[۲۶] روز ۹ خرداد ۱۳۸۹ نامه‌ای از او خطاب به مردم منتشر شد، که در آن از حمایت‌هایی که منجر به انتقال او به بند عمومی و کاهش فشارها در زندان شده بود، تشکر کرد.[۲۷]

آزادی[ویرایش]

مجید توکلی فعال دانشجویی که از سال ۸۸ بدون مرخصی در زندان رجایی شهر کرج به سر برده بود، سرانجام شامگاه دوشنبه، ۲۹ مهر با وثیقه ۶۰۰ میلیون تومانی، به مرخصی آمد.[۲۸]

جایزه‌ها[ویرایش]

  • جایزه صلح دانشجویی به مجید توکلی به پاس تلاش هایش در راه ارتقای صلح، دموکراسی و آزادی اهدا شد.

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. «گواهی اشتغال به تحصیل مجید توکلی، پاسخی به دروغپردازی فارس و ایرنا»(فارسی)‎. خبرنامه امیرکبیر. بازبینی‌شده در ۱۹ آذر ۱۳۸۸. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «اعتراض صدها مرد باحجاب به بازداشت توکلی».  بازیابی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹.
  3. «استقبال از کمپین «مردان با حجاب(فارسی)».  بازیابی‌شده در ۱۴ دسامبر ۲۰۰۹.
  4. «مجید توکلی پس از ۱۱۵ روز بازداشت انفرادی آزاد شد». خبرنامه امیر کبیر، ۹ خرداد ۱۳۸۸. 
  5. «الیاس حضرتی:به سابقه، برنامه و تیم کروبی رای می‌دهیم». خبرگزاری ایسنا، ۹ خرداد ۱۳۸۸. 
  6. «کمیته حقوق بشر انجمن اسلامی امیرکبیر: شکنجه ۹ دانشجوی دربند پلی تکنیک نقض کرامت بشری است».  بازیابی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹.
  7. ۷٫۰ ۷٫۱ «برادر مجید توکلی: مجید ترسی از دستگیری نداشت»(فارسی)‎. رادیو فردا. بازبینی‌شده در ۲۷ آذر ۱۳۸۸. 
  8. مجید توکلی عضو انجمن اسلامی پلی تکنیک بازداشت شد | پایگاه خبری تحلیلی دانشجویان دانشگاه صنعتی امیرکبیر (پلی تکنیک تهران)
  9. مردمک - نسخه خطی - اعتراف‌گیری صامت؛ مجید توکلی با لباس زنانه
  10. «ضرب و جرح شدید مجید توکلی هنگام بازداشت و گزارشات جعلی رسانه‌های دولتی، مجموعه فعالان حقوق بشر».  بازیابی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹.
  11. مجید توکلی به ۱۰۲ ماه زندان محکوم شد رایو فردا
  12. «دفاعیه مجید توکلی خطاب به ریاست دادگاه‌های تجدیدنظر استان تهران»(فارسی)‎. دانشجو نیوز. بازبینی‌شده در ۱۳ مه ۲۰۱۰. 
  13. «مجید توکلی در اعتصاب؛ «حتی به وکیل مجید هم اجازه ملاقات نمی‌دهند»»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۲۷ مه ۲۰۱۰. 
  14. «دادخواهی خانواده مجید توکلی از دبیرکل سازمان ملل»»(فارسی)‎. ندای سبز آزادی، ۲۹ مه ۲۰۱۰. 
  15. استقبال از کمپین «مردان با حجاب»
  16. سایت خبری تحلیلی کلمه» Blog Archive» سرمقاله آفتاب یزد درخصوص مجید توکلی
  17. «مجید توکلی عضو انجمن اسلامی پلی تکنیک بازداشت شد». خبرنامه امیر کبیر، ۱۶ آذر ۱۳۸۸. 
  18. Iran regime depicts male student in chador as shaming tactic”.  Retrieved on 2009-12-11.
  19. Veil Campaign”.  Retrieved on 2009-12-11.
  20. «استادان مرد دانشگاه هم به کمپین «مردان باحجاب» پیوستند».  بازیابی‌شده در ۱۱ دسامبر ۲۰۰۹.
  21. «برای تغییر، مقاله منتشرنشده مجید توکلی از زندان، دانشجونیوز»(فارسی)‎. گویا، ۲۷ مه ۲۰۱۰. 
  22. «علی توکلی: مجید دچار خونریزی معده شده و هر لحظه ممکن است اتفاقی بی افتد»(فارسی)‎. دانشجو نیوز، ۲۷ مه ۲۰۱۰. 
  23. «مادر توکلی: انتظار آزادی مجید را می‌کشیدم نه بازگشت او به انفرادی»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۲۷ مه ۲۰۱۰. 
  24. «با درخواست دوستان مجید توکلی، مادرش اعتصاب غذای خود را شکست»(فارسی)‎. جرس، ۲۷ مه ۲۰۱۰. 
  25. «نامه سرگشاده شیرین عبادی به گزارشگر ویژه شکنجه سازمان ملل متحد پیرامون وضعیت مجید توکلی»(فارسی)‎. دانشجو نیوز، ۲۷ مه ۲۰۱۰. 
  26. «مجید توکلی اعتصاب غذایش را شکست»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۲۹ مه ۲۰۱۰. 
  27. «ارادهٔ مردم سرزمینم پیروزی آفرید/ نامهٔ مجید توکلی از زندان اوین»(فارسی)‎. هرانا، ۱۱ خرداد ۱۳۸۹. 
  28. [۱] مجید توکلی پس از چهار سال به مرخصی آمد

پیوند به بیرون[ویرایش]