مصطفی رحیمی

مصطفی رحیمی
مصطفی رحیمی
ملیت	ایرانی
تولد	۱۳۰۵ نائین
مرگ	۹ مرداد ۱۳۸۱ تهران
مدفن	قطعه هنرمندان [بهشت زهرا]]
پیشه	استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم

مصطفی رحیمی (زاده ۱۳۰۵ در نائین ـ درگذشته ۹ مرداد ۱۳۸۱ در تهران) استاد دانشگاه، نویسنده و مترجم ایرانی است.

رحیمی در دهه چهل شمسی با ترجمه‌هایی از سارتر، دوبوار، کامو، برشت و دیگران در شناسایی مکاتب فلسفی و هنر و ادبیات غرب در فضای روشنفکری آن زمان کوشید. اما او خود نیز دارای تآلیفات متعددی و به خصوص در بارهٔ جایگاه و نقش روشنفکر در اجتماع می‌باشد.

زندگی نامه

مصطفی رحیمی در سال 1305 در نایین متولد شد. تحصیلات ابتدایی را در همان شهر به پایان رساند و برای تحصیلات دوره اول دبیرستان به یزد رفت و دوره دوم دبیرستان را در اصفهان خواند و سپس به تهران آمد و در دانشکده حقوق دانشکاه تهران به ادامه تحصیل پرداخت. در سال ۱۳۳۷ به فرانسه رفت و در دانشگاه سوربن دوره دکتری خود را گذراند. در پاریس با افکار ژان پل سارتر آشنا شد. در بازگشت به تهران وارد دادگستری شد. در سال‌های دهه ۴۰ به ترجمه پرداخت، و مدتی در دانشگاه تهران ادبیات غرب را تدریس کرد.

در روزهای اواخر دیماه ۱۳۵۷، روزنامهٔ آیندگان در شماره‌ دهم دیماه، ناممه‌ای را با امضای دکتر مصطفی رحیمی، خطاب به سید روح‌الله خمینی، مبنی بر دلایل شخص‌اش در مخالفت با مدل حکومتی «جمهوری اسلامی» منتشر کرد. عنوان نامه بود: «چرا با جمهوری اسلامی مخالفم.»

وی در بخشی از نامه می‌نویسید :«آن چنان كه من می‌فهمم، جمهوری اسلامی یعنی آن كه حاكمیت متعلق به روحانیون باشد.» این در حالی است که در پیش نویس قانون اساسی که به امضا و تأیید سید روح‌الله خمینی رسید ولایت فقیه وجود نداشت و در مجلس خبرگان به پیشنهاد سیدمحمد کیاوش ، عبدالرحمن حیدری و حسن آیت وارد قانون اساسی شد. مصطفی رحیمی سه سال بعد از نگارش نامه اش خطاب به روح الله خمینی در روزنامه آیندگان، به علت نوشتن متنی به اسم «عصرانه حکومت قانون» در سال ۱۳۶۰ بیش از سه ماه بازداشت شد. وی در تاریخ ۹ مرداد ۱۳۸۱ درگذشت و در قطعه هنرمندان بهشت زهرا تهران به خاک سپرده شد.

کتاب‌شناسی

شعر

• بهشت گمشده، ۱۳۲۸

داستان

• اتهام، ۱۳۵۷
• باید زندگی کرد ۱۳۵۶
• قصه‌های آن دنیا ۱۳۵۶

نمایشنامه

• آناهیتا، ۱۳۴۹
• تیاله، ۱۳۵۶
• دست بالای دست، ۱۳۵۷
• هملت، ۱۳۷۱

مجموعه مقالات

• یأس فلسفی، ۱۳۴۵
• نگاه، ۱۳۴۸
• نیم نگاه، ۱۳۴۹
• دیدگاهها، ۱۳۵۲
• گام‌ها و آرمان‌ها، ۱۳۷۰
• آزادی و فرهنگ، ۱۳۷۴
• عبور از فرهنگ بازرگانی، ۱۳۷۴

بررسی و تحقیق

• قانون اساسی ایران و اصول دمکراسی، ۱۳۵۴
• اصول حکومت جمهوری، ۱۳۵۸
• تراژدی قدرت در شاهنامه، ۱۳۶۹
• حافظ اندیشه، ۱۳۷۱
• سیاووش بر آتش، ۱۳۷۱
• درباره ژان پل سارتر
• مارکس و سایه‌هایش (پس از مرگ وی منتشر شد)
• دمی با دشتی

ترجمه‌ها

• آنکه گفت آری، آنکه گفت نه ۱۳۳۸ برتولت برشت
• اگزیستانسیالیسم و اصالت بشر ۱۳۴۴، ژان پل سارتر
• هنرمند و زمان او ۱۳۴۵، کامو و دیگران
  
• ننه دلاور و فرزندان او ۱۳۴۵، برتولت برشت
  
• ادبیات چیست ۱۳۴۸، ژان پل سارتر
  
• ارفه سیاه ۱۳۵۱، ژان پل سارتر
  
• نقد حکمت عامیانه ۱۳۵۴ سیمون دوبوار
  
• رسالت هنر،۱۳۵۶، آلبر کامو و دیگران
  
• ادبیات و اندیشه ۱۳۵۶، سارتر و دیگران
  
• مجازات اعدام،۱۳۵۶، مارک آنسل
  
• آنچه من هستم ۱۳۵۷، ژان پل سارتر
  
• کشتار عام ۱۳۵۷، ژان پل سارتر
  
• حقوق و جامعه شناس ۱۳۵۸، گورویچ و دیگران
  
• تعهد کامو ۱۳۶۲، آلبر کامو
  
• دیالکتیک ۱۳۶۲، فولکیه
  
• پرولتاریا، تکنولوژی، آزادی ۱۳۶۳، آندره گرز
  
• بحران مارکسیسم ۱۳۷۰، کاری گروهی
  
• پروسترویکا و نتایج آن ۱۳۷۰، کاری گروهی
  
• جنگ خلیج فارس ۱۳۷۰، سالینجر/ لوران
  
• سخن پاز ۱۳۷۱، اکتاویو پاز
  
• چرا شوروی متلاشی شد ۱۳۷۳، کاری گروهی
• هملت، ویلیام شکسپیر، ۱۳۷۱

منابع

• یادواره دکتر مصطفی رحیمی. نشریه آزادی، شماره ۳۰، پاریس، بهار ۱۳۸۲
• چرا با جمهوری اسلامی مخالفم؟، مصطفی رحیمی