جعفر پناهی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
جعفر پناهی
Jafar Panahi, Cines del Sur 2007-1 (cropped).jpg
زاده ۲۰ تیر ۱۳۳۹
۱۱ ژوئیهٔ ۱۹۶۰(۱۹۶۰-07-۱۱) ‏(۵۴ سال)
میانه
ملیت ایرانی
همسر طاهره سعیدی
فرزندان پناه پناهی
سولماز پناهی
صفحه در وب‌گاه IMDb
صفحه در وب‌گاه سوره
جشنواره کن
جایزه دوربین طلایی برای ساخت فیلم بادکنک سفید در سال ۱۹۹۵ میلادی.

جعفر پناهی (زاده ۲۰ تیر ۱۳۳۹ در میانهکارگردان، فیلم‌نامه‌نویس و زندانی سیاسی ایرانی است. پناهی کارش را در سینما به عنوان دستیار کارگردانِ فیلم‌های عباس کیارستمی آغاز کرد. بسیاری از فیلم‌های او تصویری انتقادی از مشکلات جامعه ایرانی ارائه می‌دهند که این امر سبب اعمال محدودیت‌هایی برای نمایش آثارش شده‌است. سینمای جعفر پناهی اغلب به عنوان نئورئالیسم ایرانی تعریف شده‌است.اکنون به دلیل محدودیت های ایجاد شده توسط دولت ایران جعفر پناهی آخرین آثار خود را در اختفا و به سختی تهیه میکند .[۱]

جوایز[ویرایش]

جعفر پناهی درسال ۱۹۹۵ میلادی، برای ساخت بادکنک سفید برنده دوربین طلایی جشنواره فیلم کن شد.[۲] او در سال ۲۰۰۰ میلادی، با فیلم دایره برنده جایزه شیر طلایی جشنواره فیلم ونیز[۳] و در ۲۰۰۶ میلادی، برنده خرس نقره‌ای جشنواره بین‌المللی فیلم برلین برای فیلم آفساید شد.[۴]

فیلم مستند «این فیلم نیست» ساخته پناهی در دسامبر سال ۲۰۱۱، جایزه اول بخش آسیا-آفریقای هشتمین دوره جشنواره بین‌المللی فیلم دبی را دریافت کرد.[۵]

جعفر پناهی، در نهم مارس ۲۰۱۲، برنده نشان هنر برای آزادی از بنیاد فیر پلی در سوئیس شد.[۶]

جایزه ساخاروف[ویرایش]

در آبان ماه سال ۱۳۹۱ اعلام شد جایزه آزادی افکار ساخاروف از طرف پارلمان اروپا به جعفر پناهی و نسرین ستوده اهدا شد.[۷] اعضای هیئت پارلمانی اروپا نیز تصمیم گرفتند در طی سفر از پیش برنامه‌ریزی‌شده‌شان به تهران، ضمن دیدار با ستوده و پناهی، دعوتنامه رسمی پارلمان اروپا از آنها در ارتباط با دریافت جایزه ساخاروف را به‌دست آنها برسانند. اما سفر هیئت اروپایی مذکور به دلیل عدم پذیرش شرط آن‌ها مبنی بر دیدار با نامبردگان به ایران لغو شد.[۸]

خرس نقره‌ای جشنواره فیلم برلین ۲۰۱۳[ویرایش]

روز شنبه ۲۹ بهمن ۹۱ (شانزدهم فوریه۲۰۱۳)، هیات داوران جشنواره فیلم برلین، جایزه خرس نقره‌ای بهترین فیلم‌نامه را به جعفر پناهی به خاطر نوشتن فیلم‌نامه پرده اهدا کرد. کامبوزیا پرتوی که این فیلم ساخته مشترک او و جعفر پناهی است برای دریافت جایزه به روی سن رفت.[۹][۱۰]

جایزهٔ آسیا پاسیفیک برای فیلم‌نامهٔ گُل[ویرایش]

در سال ۲۰۱۴ فیلم‌نامهٔ «گُل» پناهی جایزهٔ ۲۵ هزار دلاری هشتمین دورهٔ آسیا پاسیفیک را که به عنوان کمک‌هزینه برای ساخت فیلم اهدا می‌شود، در کنار سه فیلم دیگر از بنگلادش، دانمارک و اسرائيل از آن خود کرد.[۱۱]

بازداشت و محکومیت به ۶ سال زندان[ویرایش]

Jafar Panahi, Cines del Sur 2007.jpg
نوشتار اصلی: ماجرای دستگیری و محاکمه جعفر پناهی

در جریان اعتراضات مردم ایران به نتایج انتخابات ریاست جمهوری (۱۳۸۸)، جعفر پناهی دو بار دستگیر شد. بار اول، در روز ۸ مرداد ۱۳۸۸ هنگامی که به همراه گروه دیگری از فیلم‌سازان برای گرامی‌داشت کشته‌شدگان اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری دهم به بهشت زهرا رفته بود که پس از چند روز آزاد شد.[۱۲] بار دوم در دوشنبه ۱۰ اسفند به همراه ۱۸ نفر از اعضای خانواده و دوستانی که در خانه او در تهران مهمان بودند.[۱۳] صندلی او در جشنواره کن خالی ماند. او در یک مرحله برای مدتی اعتصاب غذا کرد.

پناهی در روز ۴ خرداد ۱۳۸۹ به دستور بازپرس و تایید دادستان عمومی و انقلاب تهران با تودیع وثیقهٔ ۲۰۰ میلیون تومانی از زندان آزاد شد.[۱۴][۱۵][۱۶]

بر اساس حکم دادگاه پناهی به اتهام «اجتماع و تبانی و تبلیغ علیه نظام جمهوری اسلامی» به ۶ سال حبس تعزیری و ۲۰ سال محرومیت از فیلم‌سازی، ۲۰ سال محرومیت از فیلم‌نامه‌نویسی، ۲۰ سال محرومیت از سفر به خارج از ایران و ۲۰ سال ممنوعیت از هر نوع مصاحبه با رسانه‌ها و مطبوعات داخلی و خارجی محکوم شد.[۱۷][۱۸][۱۹]

در ۱۳ بهمن ۱۳۸۹ (۲ فوریه ۲۰۱۱) تیری فره مو مدیر هنری جشنوارهٔ بین‌المللی فیلم کن، در یک کنفرانس مطبوعاتی که به منظور حمایت از پناهی و محمد رسول‌اف در سینماتک پاریس بر‌گزار شد، اعلام کرد که امسال جایزهٔ ویژهٔ «مربی طلا»ی[۲۰] کن را به پناهی تقدیم می‌کنند. او اضافه کرد: «از این پس جعفر پناهی، عضو هیئت داوران تمام فستیوال‌های فیلم بین‌المللی خواهد بود و جایگاهی خالی برای او در نظر گرفته شده‌است.»[۲۱]

آثار[ویرایش]

کارگردانی[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. OFFSIDE
  2. آغاز جشنواره فیلم ونیز و غیبت جعفر پناهی
  3. [ http://www.ilna.ir/newstext.aspx?ID=145654 جشنواره فیلم «ونیز» آغاز به کار کرد]
  4. سینمای ایران در جشنواره فیلم برلین
  5. آفتاب - فیلم جعفر پناهی در جشنواره دبی برنده جایزه شد
  6. BBC فارسی - خبرهای کوتاه - جعفر پناهی برنده نشان هنر برای آزادی در زوریخ شد
  7. جایزه ساخاروف به نسرین ستوده و جعفر پناهی اهدا شد (دویچه‌وله)
  8. سفر هیأت پارلمانی اروپا به ایران لغو شد (دویچه‌وله)
  9. «خرس نقره بهترین فیلمنامه جشنواره برلین برای جعفر پناهی»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۱۶ فوریه ۲۰۱۳. 
  10. «خرس طلایی برلیناله به فیلم «ژست بچه» رسید»(فارسی)‎. دویچه وله فارسی، ۱۶ فوریه ۲۰۱۳. 
  11. «جایزه ۲۵ هزار دلاری برای «گُل» جعفر پناهی». رادیو فردا. ۲۰۱۴-۱۲-۱۸. بازبینی‌شده در ۲۰۱۴-۱۲-۱۸. 
  12. «بازداشت جعفر پناهی و مهناز محمدی در بهشت زهرای تهران»(فارسی)‎. بی‌بی‌سی فارسی، ۳۰ ژوئیهٔ ۲۰۰۹. 
  13. «سینماگران ایران و جهان خواستار آزادی جعفر پناهی هستند»(فارسی)‎. دویچه وله فارسی، ۲۳ مارس ۲۰۱۰. 
  14. «جعفر پناهی آزاد شد.»(فارسی)‎. ۴ خرداد ۱۳۸۹. 
  15. «جعفر پناهی آزاد شد»(فارسی)‎. ۴ خرداد ۱۳۸۹. 
  16. «سرانجام دستور قضایی آزادی جعفر پناهی صادر شد»(فارسی)‎. ۴ خرداد ۱۳۸۹. 
  17. ۲۰ سال محرومیت جعفر پناهی از فیلم‌سازی، مصاحبه و خروج از ایران، بی‌بی‌سی فارسی
  18. حکم سنگین دادگاه علیه جعفر پناهی، دویچه وله فارسی
  19. محکومیت جعفر پناهی به شش سال حبس، رادیو زمانه
  20. جایزهٔ یک عمر فعالیت سینمایی جشوارهٔ کن
  21. پرویز جاهد. «جایزه ویژه جشنواره فیلم کن برای جعفر پناهی»(فارسی)‎. وب‌گاه بی‌بی‌سی فارسی، ۴ فوریه ۲۰۱۱. بازبینی‌شده در ۱۲ فوریه ۲۰۱۱. 
  22. ساخته مشترک جعفر پناهی و مجتبی میرطهماسب.
  23. ساخته مشترک جعفر پناهی و کامبوزیا پرتوی.