احمد باطبی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| تولد | ۴ خرداد ۱۳۵۶ [نیازمند منبع] شیراز، ایران |
| زمینه فعالیت | فعال حقوق بشر |
| ملیت | ایرانی |
| محل زندگی | آمریکا |
احمد باطِبی (متولد ۴ خرداد ۱۳۵۶ در شیراز)، فعال حقوق بشر ایرانی، مقیم آمریکا است. او از دانشجویانی بود که در وقایع هیجده تیر ۱۳۷۸ برای چندمین بار دستگیر شد و به دلیل چاپ عکسش روی جلد مجله اکونومیست و دریافت حکم اعدام از دادگاه انقلاب به خاطر این عکس شهرت پیدا کرد. عکس وی در رسانههای گوناگون به عنوان نماد جنبشهای دانشجویی ایران معرفی شدهاست.[۱][۲][۳]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] دستگیری
وی برای سومین بار در وقایع هیجده تیر ۱۳۷۸ و کوی دانشگاه تهران دستگیر شد و بدلیل حضور در اعتراضات دانشجویی پس از رویدادهای کوی دانشگاه به اتهام اقدام علیه امنیت ملی در کنار سه تن دیگر؛ اکبر محمدی (که همراه با برادرش دستگیر شده بود)، مهرداد لهراسبی و عباس دلدار به اعدام محکوم شد. به گفته قاضی دادگاه و آنگونه که ناطق نوری در خاطرات خود ذکر کردهاست، نظام تصمیم داشت با اعدام چند نفر مردم را ترسانده و از پیگیری اعتراضها منصرف کند. چندی بعد و در شرایطی که نیروی انتظامی، سپاه و انصار حزب الله [۴] هیچ یک به خاطر اقداماتشان در واقعه ۱۸ تیر محکوم نشدند، حکم اعدام باطبی نیز به پانزده سال زندان کاهش یافت.[۳]
این گمان وجود دارد که قرار گرفتن عکس معروف باطبی بر روی جلد مجله اکونومیست (عکاس:جمشید بایرامی، دبیر گروه عکس روزنامه جامعه)[۲] که وی را در حال بلند کردن لباس خونین دوست همدانشگاهیاش نشان میداد در تشدید مجازات او تاثیر مهمی داشتهاست. پس از انتشار عکس، مقامهای زندان وعده آزادی او با قید وثیقه را زیر پا گذاشته و او را تا پای چوبه دارد نیز بردند.[۵] همین تصویر و صدور حکم اعدام باطبی سبب شد تا وی به نوعی نماد جنبش دانشجویی ایران بدل گردد.[۳] براي اطلاعات بيشتر درمورد وي به لينك bidarbash4.blogspot.com/2009/05/blog-post_31.html مراجعه فرماييد.
[ویرایش] دادگاه
از آنجا که جلسه دادگاه احمد باطبی غیر علنی برگزار شد هیچ یک از نشریات نتوانستند گزارشی در این باره منتشر کرده یا به جزئیات آن دست یابند. وی در نامهای به رئیس قوه قضائیه، جریان یکی از محاکمههایش و محکوم شدن به اعدام را شرح داد.[۶]
[ویرایش] شکنجه و زندان
باطبی در زندان به بدلیل تحمل شکنجه و حبس طولانی سکته ناقص مغزی کرده و به وضعیت کما رفت[۷] و به بیماریهای مختلف مبتلا گردید.[۸][۹]
وی در گفتگو با روزنامه هرالد تریبون بین المللی درباره شکنجهها میگوید که ۱۷ ماه را در حبس انفرادی همراه شکنجه گذراند. بازجویان در تلاش بودند تا وی در یک اعتراف ویدیویی بگوید که پیراهن خونین متعلق به همکلاسی دانشجوی وی نبوده و با خون حیوانات رنگ شدهاست.[۱۰]
وی را دوبار با چشم بسته به پای چوبه دار بردند که یک بار برای ۴۵ دقیقه، طناب دار به گردن او بود و بار دیگر، با چشمان بسته طناب دار به گردنش انداخته و دو نفر دیگر را در کنار او دار زدند.[۱۰] بازجویان با کابل فلزی بیضههای او را مضروب کردند، دندانهایش را شکستند، سرش را در مدفوعش فرو بردند، دستهایش را از پشت میبستند و از سقف میآویختند، او را محکم به یک صندلی میبستند، شبهای متوالی بیدارش نگاه میداشتند و روی بریدگیهایش نمک میپاشیدند.[۱۰] باطبی میگوید برای آنکه دیوانه نشود با بازجویان مقابله میکردهاست.[۱۰]
وی در مصاحبه با شبکه تلویزیونی صدای آمریکا شکنجههای روحی و جسمیاش را در زندان تشریح کرد و گفت بر اثر شکنجههایی که بر وی وارد شده بخش راست مغزش متورم گشتهاست. وی همچنین به فشار و تهدید خانوادههای زندانیان اشاره کرد و هدف از این شکنجهها را اعتراف گرفتن به مسائلی از پیش تعین شده معرفی کرد. [۱۱] البته بعدها سنجري دوست دوران كودكي او گفته بود: احمد دوست دوران كودكي من است، ايشان هيچگاه تحمل چنين شكنجه هايي را ندارد، و اگر اينگونه شكنجه شده بود، هزاران بار اعتراف ميكرد.
پزشک معالج وی دکتر حسام فیروزی نیز بدلیل گفتگو با رسانهها درباره وضعیت وی و بیماریهایی که او در زندان بدانها مبتلا شدهاست متهم به تبلیغ علیه نظام و محکوم به یک سال حبس قطعی شد.[۱۲] [۱۳]
فشارها به باطبی به حدی بود که حتی خانواده وی نیز از تعرضات دستگاه اطلاعاتی و قضایی ایران در امان نماندند. از نمونه فشارهای وارد به خانواده باطبی میتوان به دستگیری سمیه بینات [۱۴] (همسر وی در زمان دستگیری)[۱۵] و همچنین سانسور همیشگی نام خواهرش ماریا باطبی، قهرمان کاراته کشور در رسانهها خبر داد.[نیازمند منبع]
پس از ربودن همسر او در گرگان مقامهای اطلاعاتی او را مجبور کردند در تماسی با خانوادهاش بگوید که در یک سفر کاری در مشهد است. احمد باطبی پس از اعلام ربودن بینات دست به اعتصاب غذای خشک در زندان زد و بدلیل وخامت حال به بیمارستان منتقل شد. ماموران از درمان وی در بیمارستان شهدای تجریش جلوگیری کرده و پس از انتقال به بیمارستان امام خمینی، وی را به زندان باز گرداندند. عفو بین الملل نیز در بیانیهای شخص علی خامنهای را خطاب قرار داد و لزوم درمان احمد باطبی و آزادی سمیه بینات را به وی گوشزد کرد.[۱۶] [۱۷]
او پیش از آن نیز بدلیل دیدار با آمبئی لیگابو، گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل توسط ماموران ربوده شده بود.[۱۸]
باطبی در مصاحبه با نوشابه امیری(روزنامه نگار مقیم پاریس) مدعی شد تحمل دوران مشقت بار زندان با توصیههای عباس امیرانتظام،اولین زندانی سیاسی ایران؛برای وی ممکن شده است.وی یادآور میشود امیرانتظام به وی مراجعه میکند و درخواست ملاقات میکند و در ملاقات هایش به باطبی راه کارها و فنونی را برای ادامه زندان میآموزد.[نیازمند منبع]
[ویرایش] فعالیتهای رسانهای
احمد باطبی از سال ۱۳۷۷ با نشریات دانشجویی فعالیت رسانهای خود را آغاز کرد و در دوران مرخصی در سالهای زندان نیز با نامهای مستعار گوناگون مانند الهام اویسی، الف-ب و طیب احمدی [۱۹] با نشریات و تارنماهای بخارا، روزآنلاین، رادیو زمانه و... به عنوان عکاس و روزنامهنگار همکاری داشتهاست.
در سال ۱۳۸۷ صدور کارت خبرنگاری برای احمد باطبی جهت پوشش حضور محمود احمدینژاد در مجمع عمومی سازمان ملل متحد در نیویورک مورد انتقاد رسانههای محافظهکار در ایران از جمله خبرگزاری فارس قرار گرفت. [۲۰] نهایتا از حضور وی در مجمع و نشست مطبوعاتی جلوگیری به عمل آمد. وی اکنون بهطور عمده در زمینههای حقوق بشر و فرهنگی با تارنمای روزآنلاین همکاری دارد. براي اطلاعات بيشتر دراين مورد به bidarbash4.blogspot.com/2009/05/blog-post_31.html مراجعه گردد.
[ویرایش] خروج از ایران
باطبی که یکی از آخرین زندانیان سیاسی وقایع هیجده تیر در زندانهای جمهوری اسلامی بودهاست، پس از تحمل ۹ سال زندان از مرخصی استعلاجی خود استفاده کرده و نوروز ۱۳۸۷ ایران را ترک کرد.[۲۱]
وی توسط یکی از رابطان حزب دموکرات کردستان ایران و با کمک اعضای آن توانست از ایران خارج شود.وی میگوید که یک بار توسط تیم تروریستی ارسال شده از ایران تهدید شدهاست و پس از چندی وزارت اطلاعات تلفن وی را یافته و توسط یکی از بازجویانش تهدید شد که به ایران باز گردد. این تهدیدات باعث شد که دفتر سازمان ملل در اربیل سریعتر امکان خروج و سفر وی را به سوئد ایجاد کرد اما وکیل او لیلی مظاهری توانست امکان سفر او به آمریکا را فراهم کند.[۲۰]
او همچنین درباره وثیقه آقای لطف الله میثمی برای مرخصی وی که به فرارش منجر شد گفتهاست که تدابیری اندیشیده تا آن را جبران کند.[۲۰]
باطبی اکنون نقش سخنگوی برون مرزی مجموعه فعالان حقوق بشر در ایران را ایفا میکند و از زمان اقامت در ایالات متحده بارها با این عنوان در میزگردهای تلویزیون فارسی صدای آمریکا شرکت کردهاست.[۲۲]
[ویرایش] بازتاب
- روزنامه کیهان در خبری با عنوان «وقتی حقوق بگیران سیا، در ایران یکدیگر را لو میدهند» مدعی شد که دکتر حسام فیروزی بدلیل مسایل مالی از احمد باطبی شکایت کردهاست. البته دکتر فیروزی با انتشار بیانیهای خبرسازی کیهان را قویا تکذیب کرد و خواستار چاپ جوابیه در کیهان طبق قانون مطبوعات شد. [۲۳]
- مجله اکونومیست که در جریان وقایع ۱۸ تیر تصویر باطبی را در صفحه اول خود منتشر کرده بود، مجددا پس از خروج وی از ایران عکس او را در صفحه اول قرار داد و در مقاله با عنوان «سکوت بیشتر نه» به بررسی وضعیت مبارزات دانشجویی در ایران پرداخت.[۲۴]
- پژمان اکبرزاده در ۳۰ اوت ۲۰۰۸ در دانشگاه کلن در آلمان کنسرتی اجرا و آنرا به احمد باطبی تقدیم کرد. [۲۵] کنسرت حاشیههایی را نیز در پی داشت. [۲۶]
[ویرایش] پانویس
- ↑ «چون مردگان در تابوتشان: شکنجه، حبس و فرونشاندن دگراندیشان در ایران؛ (بخش ۶.دانشجویان)»، دیدبان حقوق بشر، ۷ ژوئن ۲۰۰۴. (به زبان انگلیسی)
- ↑ ۲٫۰ ۲٫۱ لحظه اوج احساس؛ مهم ترین لحظه/مصاحبه احمد باطبی با جمشید بایرامی (روزآنلاین ۲۴ دی ۱۳۸۶)
- ↑ ۳٫۰ ۳٫۱ ۳٫۲ همسر زندانی سیاسی را که ربوده شده آزاد کنید. دیدهبان حقوق بشر. بازدید در تاریخ ۶ مه ۲۰۰۷.
- ↑ کوی دانشگاه؛ یک پرونده، چند دادگاه(بی بی سی فارسی، ۷ ژوئیه۲۰۰۴)
- ↑ قرار بود در هفته اول بعد از بازداشت، با اخذ وثیقه آزاد شوم ولی بلافاصله پس از چاپ عکس من در مجله اکونومیست، آزادی من لغو شد (بی بی سی فارسی، ۰۹/۰۷/۲۰۰۱)
- ↑ نامه به رئیس قوهٔ قضاییه (نامه احمد باطبی به رییس قوه قضائیه)
- ↑ باطبی: «طناب دار ۴۵ دقیقه روی گردنم بود» (رادیو زمانه، ۵ مرداد ۱۳۸۷)
- ↑ آنها سرم را در گنداب توالت فرو کردند/نامه احمد باطبی به رییس قوه قضاییه (بنیاد برومند، ۲۳ مارس ۲۰۰۰)
- ↑ شهرام جزایری و احمد باطبی (سایت محمد ابطحی، ۳اسفند ۱۳۸۵)
- ↑ ۱۰٫۰ ۱۰٫۱ ۱۰٫۲ ۱۰٫۳ A dissident's epic escape from Iran to the U.S. (روزنامه هرالد تریبون July ۱۳, ۲۰۰۸)
- ↑ فعال جنبش دانشجویی شرایط زندان و شکنجه را تشریح کرد (صدای آمریکا)
- ↑ به راه بادیه رفتن به از نشستن باطل، مصاحبه با دکتر حسام فیروزی (خبرنامه امیر کبیر، ۲۱ دی ۱۳۸۱)
- ↑ پزشک احمد باطبی در راه زندان (روزآنلاین، ۹ دی ۱۳۸۶)
- ↑ همسر احمد باطبی 'ربوده شد' (بی بی سی فارسی، ۳ اسفند ۱۳۸۵)
- ↑ گفتگو از فریبا صحرایی. «احمد باطبی به پرسشهای شما پاسخ داد»، بیبیسی فارسی، ۱۶ ژوئیه ۲۰۰۸. بازیابیشده در تاریخ ۲۰ اوت ۲۰۰۸.
- ↑ عفو بین الملل: آقای خامنه ای! باطبی به درمان نیاز دارد (رادیو فردا، ۴ اسفند ۱۳۸۵)
- ↑ افزایش فشارها، پیام به فعالین سیاسی (روزآنلاین، ۶ اسفند ۱۳۸۵)
- ↑ احمد باطبی ناپدید شد (بی بی سی فارسی، ۱۱ نوامبر ۲۰۰۳)
- ↑ یادداشتهای یک زندانی فراری (وبلاگ شخصی احمد باطبی، ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۸)
- ↑ ۲۰٫۰ ۲۰٫۱ ۲۰٫۲ حضور یک فراری به عنوان خبرنگار (خبرگزاری فارس)
- ↑ احمد باطبی از ایران خارج شد (اخبار روز، ۳۰ اردیبهشت ۱۳۸۷)
- ↑ باطبی: دستتان دیگر به من نمیرسد (روز آنلاین، ۱۲تیر۱۳۸۷)
- ↑ تکذیبه دکتر حسام فیروزی پیرو نشر اکاذیب روزنامه کیهان
- ↑ Silent no more (اکونومیست Jul ۱۰th ۲۰۰۸)
- ↑ Piano Recital to be Dedicated to AHMAD BATEBI (پیوند نیوز Aug ۸th ۲۰۰۸)
- ↑ دوستان ببخشید... (وبلاگ شحصی احمد باطبی، ۲۱ سپتامبر ۲۰۰۸)
[ویرایش] منابع
- بیبیسی. بازدید در تاریخ ۶ مه ۲۰۰۷.
- سازمان عفو بین الملل
[ویرایش] پیوند به بیرون
- وبلاگ شخصی احمد باطبی
- گزارش شبکه چهار بی.بی.سی از فرار احمد باطبی از ایران (ویدئو)
- احمد باطبی: در ایران ظرفیت اصلاحات وجود ندارد؛ (گفتگو با گذار)
