هوشنگ گلشیری
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
- برای دیگر کاربردها گلشیری (ابهامزدایی) را ببینید.
 هوشنگ گلشیری در حال خواندن «بختک»، اصفهان، ۱۳۵۳، عکس از رضا نوربختیار
|
|
| تولد | ۱۳۱۶ اصفهان، ایران  |
| مرگ | ۱۶ خرداد ۱۳۷۹ تهران، ایران  |
| زمینه فعالیت | نویسنده، روزنامهنگار |
| ملیت | ایرانی |
| همسر | فرزانه طاهری |
| گفتاورد | |
| «نه، من خانهای ندارم. سقفی نمانده است. دیوار و سقف خانهٔ من همینهاست که مینویسم.»
|
|
هوشنگ گلشیری (۱۳۱۶[۱] در اصفهان - ۱۶ خرداد ۱۳۷۹[۲] در بیمارستان ایرانمهر تهران) نویسندهٔ معاصر ایرانی و سردبیر مجلهٔ کارنامه بود. وی را بعد از صادق هدایت، تأثیرگذارترین داستاننویس ایرانی دانستهاند.[۳]
او با نگارش رمان کوتاه شازده احتجاب در اواخر دههٔ چهل خورشیدی به شهرت فراوانی رسید. این کتاب را یکی از قویترین داستانهای ایرانی خواندهاند.[۱]
وی با تشکیل جلسات هفتگی داستانخوانی و نقد داستان از سال ۱۳۶۲ تا پایان عمر خود نسلی از نویسندگان را پرورش داد که در دهه هفتاد خورشیدی به شهرت رسیدند.[۱] او همچنین عضو و یکی از موسسان کانون نویسندگان ایران و از بنیانگذاران حلقه ادبی جُنگ اصفهان بود.[۴]
فهرست مندرجات |
[ویرایش] زندگینامه
گلشیری به سال ۱۳۱۶ در اصفهان به دنیا آمد. در کودکی همراه با خانواده به آبادان رفت. خود وی دوران زندگی در آبادان را در شکلگیری شخصیت خود بسیار موثر میدانست.[۵] در سال ۱۳۳۸ تحصیل در رشتهٔ ادبیات فارسی را در دانشگاه اصفهان آغاز کرد. آشنایی با انجمن ادبی صائب در همین دوره نیز اتفاقی مهم در زندگی او بود. گلشیری کار ادبی را با جمعآوری فولکلور مناطق اصفهان در سال ۱۳۳۹ آغاز کرد.[۶] سپس مدتی شعر میسرود. خیلی زود دریافت که در این زمینه استعدادی ندارد، بنابر این سرودن را کنار گذاشت و به نگارش داستان پرداخت.[۱]
وی بعد از مدتی همراه با تعدادی از نویسندگان نواندیش جلسات یا حلقهٔ ادبی جُنگ اصفهان را پایهگذاری کرد.[۴]
سرانجام گلشیری در سن ۶۱ سالگی بر اثر ابتلا به بیماری مننژیت که نخستین نشانههای آن از پاییز ۱۳۷۸ خورشیدی پدیدار شده بود[۷] در بیمارستان ایرانمهر درگذشت. او را در امامزاده طاهر شهر کرج به خاک سپردند.[۴]
[ویرایش] کارگاه داستانخوانی
یکی از اقدامات تأثیرگذار و مهم گلشیری تشکیل کارگاههای داستان و پرورش نسل تازهای از نویسندگان ایرانی بود. وی جلسات هفتگی داستانخوانی و نقد داستان را از سال ۱۳۶۲ تا پایان عمر خود در هر شرایطی به صورت مستمر برگزار کرد. وی در سالهایی که کارنامه را منتشر میکرد، جلسات نقد شعر و داستان را در دفتر مجله برگزار میکرد.
در اواسط سال ۱۳۶۲، گلشیری جلسات هفتگی داستانخوانی را که به جلسات پنجشنبهها معروف شد، با شرکت نویسندگان جوان در خانه خود برگزار کرد. این جلسات تا اواخر سال ۱۳۶۷ با حضور نویسندگانی چون یارعلی پورمقدم، محمدرضا صفدری، محمد محمدعلی، آذر نفیسی، عباس معروفی، منصور کوشان، شهریار مندنیپور، منیرو روانیپور ادامه داشت.
[ویرایش] فعالیتها
در سال ۱۳۶۸، در اولین سفر به خارج از کشور پس از انقلاب برای سخنرانی و داستانخوانی به هلند (با دعوت سازمان آیدا)، و شهرهای مختلف انگلستان و سوئد رفت. در سال ۱۳۶۹ نیز برای شرکت در جلسات خانهٔ فرهنگهای جهان در برلین به آلمان سفر کرد. در این سفر در شهرهای مختلف آلمان، سوئد، دانمارک و فرانسه سخنرانی و داستانخوانی کرد. در بهار ۱۳۷۱ به آلمان، امریکا، سوئد، بلژیک و در بهمن ۱۳۷۲ هم به آلمان، هلند، بلژیک سفر کرد.
[ویرایش] دوران روزنامهنگاری
گلشیری همکاری خود را با مطبوعات از جوانی آغاز کرد. وی برخی آثار خود را در نشریاتی مانند پیام نوین، کیهان هفته و فردوسی به چاپ رساند.[۷] پس از راهاندازی جنگ اصفهان نیز گلشیری شاخصترین چهره و به گفتهٔ منتقدی سخنگوی پرنفوذ این جریان به شمار میرفت.[۱] گلشیری مسوولیت صفحات ادبی ده شماره از مجله مفید را نیز بر عهده داشت.[۴] پس از انقلاب نیز گلشیری فعالیت روزنامهنگاری را ادامه داد. از جمله او سردبیری ماهنامهٔ ادبی کارنامه را در تابستان ۱۳۷۷ بر عهده گرفت و نخستین شماره آن را در دی ماه همین سال منتشر کرد. این مجله در حقیقت پایگاهی بود برای نویسندگانی که در دههٔ پیشین امکان انتشار آثار خود را نداشتند.[۷]در این دوره، جلسات بررسی شعر و داستان نیز به همت او در دفتر کارنامه برگزار میشد. یازدهمین شماره کارنامه به سردبیری او پس از مرگش در خرداد ۱۳۷۹ منتشر شد.
[ویرایش] بنیاد گلشیری
پس از درگذشت وی، بنیاد هوشنگ گلشیری برای ادامهٔ تلاشهای او و حمایت از فعالیتهای ادبی تشکیل گردید و جایزهٔ هوشنگ گلشیری را برای اهدا به آثار منتخب ادبیات فارسی برقرار کرد.
[ویرایش] زندگی شخصی
گلشیری در سال ۱۳۵۸ با فرزانه طاهری که مترجم است ازدواج کرد. حاصل این ازدواج دو فرزند است. احمد گلشیری برادر وی نیز مترجم است.
[ویرایش] جوایز و افتخارات
- جایزهٔ صلح اریش ماریا رمارک در سال ۱۳۷۸ [۷]
- جایزهٔ لیلیان هلمت/همت در سال ۱۳۷۶ [۴]
[ویرایش] آثار
[ویرایش] مجموعههای داستانهای کوتاه
[ویرایش] داستانهای کوتاه مستقل
[ویرایش] رمانها
- شازدهٔ احتجاب
- آینههای دردار
- کریستین و کید
- جِننامه (۱۳۷۶، نشر باران، سوئد)
- معصوم پنجم
- بره گمشده راعی
[ویرایش] آثار غیرداستانی
- ۱۳۶۱ - ویرایش گلستان سعدی نسخهٔ تصحیح شدهٔ محمدعلی فروغی.
- ۱۳۷۸ - باغ در باغ.
[ویرایش] نقد آثار گلشیری
سیامک وکیلی در نقد شازده احتجاب نوشته: «وجود مثبتها و منفیها در كنار يكديگر ويژگی ترديد را به نثر داده. و اين ويژگی، مفهوم ترديد در داستان را بهتر نمايان كرده. از اين رو، هر چند كه نثر با چنين ويژگی، در ديگر آثار گلشيری ناخوشايند است اما در اين داستان بسيار جاافتاده و بر مفهوم داستان بسيار خوش نشسته است. از اين رو میتوان گفت كه نثر داستان شازده احتجاب، نثری بسيار ساده، روان، زيبا، دقیق، و هماهنگ با داستان است....اما در مورد شازده احتجاب؛ آنچه که در این داستان رخ میدهد با آنچه که در همه جای حهان و در سراسر تاریخ روی داده و میدهد در کلیات همانند است، اما آنچه که این داستان را ایرانی میکند همان شیوه و کیفیت رویدادها و رابطهها و سنتها و آیینها و روش اجرای آنهاست که در باره اش گفته شد. مهارت نویسنده در توصیف زنده و جاندار این ویژگیها شگفتی آفرین است.» [۸]
[ویرایش] جستارهای وابسته
[ویرایش] پانویس
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ ۱٫۴ صد سال داستاننویسی در ایران، نوشتهٔ حسن عابدینی، صفحهٔ ۲۷۴.
- ↑ وبگاه آفتاب، به نقل از زندهرود
- ↑ یزدانیخرم، مهدی. عقل سرخ؛ حاشیهای دربارهٔ هوشنگ گلشیری و زیباییشناسی زوال، شهروند امروز، شمارهٔ ۵۱، یکشنبه ۲ تیر ۱۳۸۷، ص. ۱۱۷.
- ↑ ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ ۴٫۳ ۴٫۴ رادیو زمانه
- ↑ زندگینامه در وبگاه بنیاد گلشیری
- ↑ مجلهٔ پیام نوین، ۱۳۳۹
- ↑ ۷٫۰ ۷٫۱ ۷٫۲ ۷٫۳ وبگاه آفتاب
- ↑ سایت جن و پری
[ویرایش] منابع
[ویرایش] پیوند به بیرون
| هوشنگ گلشیری |
|---|
| مجموعه داستان
جُبّهخانه • حدیث ماهیگیر و دیو • نمازخانه کوچک من • دست تاریک دست روشن پنج گنج • نیمه تاریک ماه • شاه سیاهپوشان رمان شازده احتجاب • آینههای دردار • کریستین و کید • جننامه • معصوم پنجم • بره گمشده راعی مقالات مرتبط فرزانه طاهری • مجله کارنامه • بنیاد هوشنگ گلشیری • جایزه هوشنگ گلشیری |
