سعید امامی

سعید اسلامی

شناسنامه
نام کامل	دانیال قوامی
معروف به	مجتبی قوامی سعید شمشیری
زادروز	۱۳۳۶
زادگاه	شیراز،
تاریخ مرگ	۲۹ خرداد ۱۳۷۸
محل مرگ	زندان اوین یا بیمارستان لقمان، تهران،
همسر	فهیمه دری نوگورانی
اطلاعات سیاسی
سمت	از مأمورین امنیتی و اطلاعاتی بلندپایه جمهوری اسلامی ایران
فعالیت‌ها	قتل‌های زنجیره‌ای

سعید امامی یا سعید اسلامی (۱۳۳۶، شیراز – ۱۳۷۸، زندان اوین یا بیمارستان لقمان، تهران) از مأمورین بلندپایه وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران بود. از وی به عنوان عامل اصلی قتل‌های زنجیره‌ای نام برده می‌شود.

وی پس از روی کار آمدن دولت سید محمد خاتمی و در دوران وزارت قربانعلی دری نجف‌آبادی از مقام خود برکنار شد و به مقام مشاور تنزل یافت. او در پیشینهٔ خود ۷ سال معاونت امنیتی وزارت اطلاعات را دارد.

زندگی

سعید امامی در سال ۱۳۳۶ در شیراز و با نام اصلی دانیال قوامی به دنیا آمد، مجتبی قوامی و سعید شمشیری نام‌های دیگری هستند که توسط او استفاده می‌شدند.

سعید امامی در جوانی و پس از گرفتن دیپلم ریاضی در زمان سلطنت محمدرضا پهلوی و با دریافت بورس تحصیلی به ایالات متحده آمریکا رفت و با مدرک مهندسی مکانیک دانش آموخته شد. پس از بازگشت به ایران و در پی انقلاب اسلامی به استخدام وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران درآمد.

قتل‌های زنجیره‌ای

نوشتار اصلی: قتل‌های زنجیره‌ای ایران

او در زمان وقوع قتل‌های زنجیره‌ای ایران در وزارت اطلاعات مشاور بود. در اطلاعیهٔ وزارت اطلاعات در تاریخ ۱۵ دی ۱۳۷۷ آمده‌است گروهی از اعضای وزارت اطلاعات مسئول قتل‌های زنجیره‌ای بوده‌اند و او یکی از آنان بود. ۳۰ خرداد ۷۸، پس از «مرگ مبهم» امامی در بیمارستان لقمان تهران، روزنامه کیهان خبر مرگ وی منتشر شد. کیهان نوشت که او مشکوک به ارتباط با «بیکانگان» بوده است. روز بعد دادستان وقت مجتمع قضایی نیروهای مسلح، محمد نیازی، این خبر را تائید و طی اطلاعیه‌ای اعلام کرد سعید امامی که مسئول اصلی «قتلهای خودسرانه» معرفی شده بود، در زندان اوین و با خوردن داروی نظافت خودکشی کرده‌است.

برخی دوستان سعید امامی از جمله روح‌الله حسینیان ادعا کردند «سعید امامی کشته شد تا طراحی قتل‌ها را به گردن او بیندازند.» بسیاری از اصلاح‌طلبان نیز مدعی شدند سعید امامی کشته شد تا آمران اصلی قتل‌های زنجیره‌ای معرفی نشوند.

با اعلام مرگ وی، خانواده و هم‌فکران سعید امامی او را «شهید» نامیده و اعلام کردند که وی در زندان اوین تهران «قربانی» شده و به قتل رسیده‌است. در مراسم ختم سعید امامی، حدود ۴۰۰ نفر از جمله روح‌الله حسینیان شرکت کردند.

محدودیت برای مطبوعات

روزنامهٔ سلام در ۱۵ تیر ۱۳۷۸ نامه‌ای از سعید امامی را منتشر ساخت که وی خواستار اعمال محدودیت بیشتر برای نویسندگان و مترجمان شده بود. وی این نامه را در ۱۶ مهر ۱۳۷۷ اندکی پیش از آغاز دور تازه قتل‌های زنجیره‌ای، خطاب به «مقام محترم وزارت» نگاشته بود. این نامه در شرایطی منتشر شد که مجلس پنجم (با اکثریت اصول‌گرا) در حال تغییر قانون مطبوعات جهت افزایش محدودیت برای روزنامه‌نگاران بود. سعید امامی همچنین خواستار ایجاد شرایطی شده بود که نویسندگان نیز پیرامون مطالب منتشره در نشریات (به همراه مدیر مسئول) پاسخگو باشند. او در این نامه به ویژه از چند نویسنده از جمله محمد مختاری (کسی که یک ماه بعد در جریان قتل‌های زنجیره‌ای کشته شد) نام می‌برد. در پی چاپ این نامه که ضربه سنگینی به جناح محافظه‌کار به‌شمار می‌رفت، دادگاه ویژه روحانیت روزنامه سلام را توقیف کرد و تجمع اعتراضی دانشجویان در کوی دانشگاه با یورش سهمگین نیروهای لباس شخصی موج گسترده‌ای از درگیری میان جماعت معترض و نظام را برای یک هفته در سراسر کشور رقم زد.

تشکیک در هولوکاست

وی برای اولین بار طی سخنانی که در دانشگاه بوعلی همدان در سال ۱۳۷۵ ایراد کرد، کشتار شش میلیون یهودی در هولوکاست را غیر واقعی و دروغ خواند. وی گفت که «دوستان نازیست و نئونازیست» اش به او گفته‌اند که تعداد کشته شدگان یهودی نهایتا ۲۵۰ هزار نفر بوده‌است.

ادعای سعید حجاریان

مسئولیت مصاحبه و گزینش سعید امامی در زمان سفر او به تهران به سعید حجاریان سپرده شد بود حجاریان دراین باره گفته است که پس از مصاحبه با سعید امامی به این نتیجه رسیده که وزارت اطلاعات باید از سعید امامی تنها به عنوان منبع یک طرفه استفاده کند و او را نباید به سمت‌های حساس در این وزارتخانه منصوب کنند.

روابط با مقامات عالی رتبه

همسر سعید امامی، خانم فهیمه دری نوگورانی در مصاحبه‌ای ادعا کرد که در اواخر سال ۶۹ سعید امامی خانواده سیدعلی خامنه‌ای را برای کاری به لندن برده (احتمال می‌رود علت سفر ایشان برای درمان ناباروری همسر مجتبی خامنه‌ای باشد) و دو ماه تمام با این خانواده زندگی کرده است.

علاوه براین همسر امامی از علاقه مجتبی خامنه‌ای به سعید امامی یاد کرد و گفت

خود آقا مجتبی پسرآقا (داماد آقای حدادعادل) و مادر خانمشان شیفته اخلاق سعید شده بودند که حتی تا قبل از دستگیری سعید هم مرتبا خود آقا مجتبی زنگ می‌زد به سعید که چرا نمی‌آیی و با ما رفت و آمد نمی‌کنی؟

جستارهای وابسته

• قتل‌های زنجیره‌ای
• علی فلاحیان
• مهرداد عالیخانی
• فهیمه دری نوگورانی

پیوند به بیرون

• سعید امامی، مردی که با داروی نظافت خودکشی کرد، بی‌بی‌سی فارسی