فرهنگ اویم ایوک
فرهنگ اویم ایوک فرهنگی کوچکی است که در آن واژگان و گاهی جملههای اوستایی با ترجمهٔ پهلوی آنها آمدهاست. چون این واژهنامه با واژه اوستایی اویم به معنی «یک» آغاز شده و به واژه ایوک پهلوی برگردانیده شدهاست آن را اویم - ایوک (ōīm-ēwak) نامیدهاند.
در فرهنگ اوییم ۱۰۰۰ واژهٔ اوستایی به ۲۲۵۰ واژهٔ پهلوی (پارسی میانه) برگردانده شدهاست[۱].
در آغاز فرهنگ آمدهاست که «این نامه برای شناختن سخنان و واژگان اوستایی است، یعنی زند، آنها چه و چگونهاست.» کتاب دارای ۲۷ فصل است. در بخشهایی از آن جستارها برپایه موضوع به سامان شدهاست، مانند:
- شمارهها و بعضی قیود.
- جنس و شمار برای ضمیرها و کارواژهها و نامها و صفتها و بعضی مطالب مرتبط با آنها.
- اجزای بدن و ویژگیهای آنها.
- اندازهگیری زمان.
- در برخی بخشها واژههای اوستایی برپایه نخستین واج آنها آورده شدهاند.
این فرهنگ از دید دربرداشتن بعضی از واژگانی که در نوشتار اوستایی دوران ساسانی و پس از آن بوده و اکنون در دست نیست، اهمیت ویژهای دارد. همچنین شماری اصطلاحات زبان شناسی در این فرهنگ آمدهاست که در خور توجهاست. از زمان گردآوری و گردآوردندهٔ آن آگاهی در دست نیست اما میتوان گمان کرد که این فرهنگ نیز مانند بسیاری از کتابهای پهلوی در سده سوم یا چهارم هجری گردآوری شده باشد. از فرهنگ اویم دو نسخهٔ خطی در دستاست. [۲]. هاوگ، در مقدمه خود بر فرهنگ کهن زند- پهلوی، با استناد به شواهدی نگارش این فرهنگ را به دوره پیش از ساسانی رسانده است[۳].
بنمایه[ویرایش]
- ↑ «صحبتهای آقای دکتر حسن انوری در جلسهٔ هم اندیشی مهرماه ۹۰». ۱۴ مهر ۱۳۹۰. بازبینیشده در ۶ بهمن ۱۳۹۰.
- ↑ تفضلی، احمد، ص ۳۲۳
- ↑ ابوالفضل خطیبی. «نگاهی به فرهنگهای شاهنامه (از آغاز تا امروز)». بازبینیشده در ۶ بهمن ۱۳۹۰.
- تفضلی، احمد، و به کوشش آموزگار، ژاله. تاریخ ادبیات ایران پیش از اسلام. تهران: انتشارات سخن، ۱۳۷۶ ISBN 964-5983-14-2
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
