بندار رازی

برای دیگر کاربردها، رازی (ابهام‌زدایی) را ببینید.

کمال‌الدین ابوالفتح بُندارِ رازی (درگذشتهٔ ۴۰۱ هجری قمری) شاعر ایرانی نیمه دوم سده چهارم هجری و معاصر آل بویه است.

از چگونگی‌ احوال‌ بندار آگاهی‌ چندانی‌ در دست‌ نیست‌. دولتشاه سمرقندی اصل‌ بنداری‌ را از قهستانری، و او را شاعر مجدالدوله دیلمی دانسته است که به سه زبان عربی و فارسی و دیلمی سخنوری کرده و صاحب بن عباد به وی توجه داشته و در تربیتش کوشیده است .

بندار رازی نزد شاعران قرن ششم و هفتم شهرت داشت و از جمله خاقانی شروانی، ظهیر فاریابی و کمال‌الدین اسماعیل اصفهانی از بندار نام برده و خود را با او مقایسه کرده‌اند.

اشعار محلی‌ بندار را از فهلویات‌ (پهلویات) یا رازی یا دیلمی دانسته‌اند.

نمونه‌ای از اشعار فهلوی که بدو منسوب کرده‌اند این است:

ازینیمه دلی نترسم از کج

ای کهان دل نه داری اج که ترسی؟

• معنای بیت: با این نیم دل از کسی نمی‌ترسم - ای فلان کس که تو دل نداری از که میترسی؟

در مجمع‌الفصحا این ابیات به نام بندار رازی نقل شده است:

می فرا آور که بهره می بری		می نشاطافزای شادی آوری
هر کرا که می بنو شادی بنو		این جهان را خرمی با می دری
ابلهان گویند کاین می بی حرام		می ندانم این حرام از چه دری

برخی از نویسندگان، آثار دیگری نیز به بندار رازی نسبت داده اند؛ از جمله حمدالله مستوفی اثری به نام «چموش نامه» به بندار رازی نسبت داده و نوشته است که شهرتی تمام دارد.

منبع

• [۱] دانشنامه جهان اسلام: بندار رازی، نوشتهٔ ضیاءالدّین سجّادی