عبدالقادر بن ملوک شاه بدائونی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

عبدالقادر بن ملوک شاه بدائونی یا ملّا عبدالقادر بدایونی (۹۴۷- ۱۰۲۴ق)، تاریخ نگار و مترجم صاحب نام قرن دهم هجری، مقارن با دوران سلطنت اکبرشاه در هندوستان است. زادگاه او را بدائون، ناحیه و شهری کهن در ایالت اوتار پرادش در شمال هند ذکر کرده‌اند.[۱]

تحصیلات بدائونی[ویرایش]

در دوازده سالگی پدرش ملوک شاه وی را به سنبهل، نزد شیخ حاتم سنبهلی می‌برد تا فقه حنفی را بیاموزد. وی هم چنین نزد محمد مکی و نیز جد مادریش مخدوم اشرف بساوری، قرآن و علوم عربی را آموخت. بدائونی در سال ۹۶۶ق به همراه پدرش به آگرا می‌رود و در سلک شاگردان شیخ مبارک ناگوری، علوم رسمی را فرا می‌گیرد. بدائونی در علوم دیگر از جمله موسیقی، تاریخ و نجوم نیز تبحر داشته است.

راه یافتن بدائونی به دربار اکبرشاه[ویرایش]

بدائونی در اواخر ذیحجه ۹۸۱ به آگره می‌رود و در آنجا توسط جلال‌خان قورچی و حکیم عین‌الملک شیرازی به اکبر شاه معرفی می‌شود. او پس از ورود به دربار اکبر، دارای منصب‌هایی می‌گردد و مسئولیت‌هایی نیز به وی واگذار می‌شود. از جمله این که به دستور اکبر، فعالیت‌های گسترده‌ای را در زمینه‌ی نگارش و نیز ترجمه‌ی آثاری از زبان سانسکریت و عربی به فارسی آغاز می‌کند. از مهم‌ترین آثار او نگارش کتاب منتخب التواریخ در سه جلد می‌باشد که تاریخ نگاری از زمان غزنویان تا سلطنت اکبر شاه را شامل می‌شود.[۲] [۳]

تالیف‌ها[ویرایش]

ترجمه‌ها[ویرایش]

انزوا و مرگ بدائونی[ویرایش]

بدائونی در سال ۹۹۹ قمری به زادگاهش بدائون باز می‌گردد و اواخر عمر خویش را در انزوا سر می‌کند. دربارهٔ تاریخ دقیق مرگ وی اختلاف نظر وجود دارد. او را در باغ انبه عطارپور در نزدیکی بدائون دفن کردند.

منابع[ویرایش]

  1. بابافرج تبریزی - برماوی. «بدائون». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی ج۱۱. 
  2. بابافرج تبریزی - برماوی. «بدائون». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی ج۱۱. 
  3. تصحیح احمدعلی صاحب. «منتخب التواریخ». تارنمای آفتاب، ۱۳۸۱. 
  4. «تاریخ الفی». کتاب نیوز. 
  5. «تاریخ الفی». دائرةالمعارف بزرگ اسلامی. 

جستارهای وابسته[ویرایش]

  • میراث مشترک ادب فارسی/ گفتگو با دکتر توفیق سبحانی - (کیهان فرهنگی - سال بیست و دوم - آبان)، ص ۱۲ [۱]