اکبر گنجی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
اکبر گنجی روزنامهنگار و فعال سیاسی مشهور ایرانی است.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] تولد
اکبر گنجی در روز ۱۱ بهمن ۱۳۳۸ در کوی ۱۳ آبان نازی آباد تهران به دنیا آمد.
[ویرایش] بعد از انقلاب ۱۳۵۷تا دوم خرداد ۱۳۷۶
وی در دوران انقلاب ۱۳۵۷ایران از فعالین خیابانی بود که بعدها با تشکیل سپاه پاسداران به آن پیوست . اکبر گنجی از مخالفین ادامه جنگ بعد از فتح خرم شهر بود وی در سال ۱۳۶۲ در یک سخنرانی علنی در پادگان ولی عصر و در حضور محسن رضایی، فرمانده وقت سپاه، به سیاست ادامه جنگ اعتراض کرد و آن را بیفایده دانست. وی در همان سخنرانی که باعث بحرانی در سپاه شد، فرماندهی سپاه، از جمله محسن رضایی، محسن رفیقدوست، ذوالقدرو زیبایی نژاد را متهم کرد که سپاه را آلت دست سازمان مجاهدین انقلاب اسلامی کرده اند و با نیروی نظامی سپاه کار سیاسی می کنند و خواستار برکناری فرماندهی سپاه شد. این سخنرانی که با استقبال نیروهای لشگر محمد رسول الله سپاه و تنش میان آنان با فرماندهی سپاه شده بود، واکنش شدیدی در سپاه در حال جنگ ایجاد کرد.دادستانی سپاه این برخورد را تمرد در شرایط جنگی دانست و برای گنجی خواستار اشد مجازات یعنی حکم اعدام شد. اما با وساطت آیت الله منتظری و شیخ یوسف صانعی این موضوع منتفی شد. وی در سال ۱۳۶۳ از سپاه استعفا داد و از آنجا بیرون آمد . او بعد از کنار رفتن از سپاه چند سالی رابط فرهنگی سفارت ایران در ترکیه بود و همچنین او با اعضای نهاد اطلاعات نخست وزیری مانند سعید حجاریان که بنیان گذاران اصلی وزارت اطلاعات بودند ارتباط داشت که گاهی باعث شده بعضی وی را از اعضای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی بدانند. خود او هرگونه حضور و ارتباط با وزارت اطلاعات را تکذیب می کند . با پایان جنگ و پس از ورود به دانشگاه، از اوایل دههٔ هفتاد گنجی به حلقهٔ کیان پیوست. حلقهای که پس از جدا شدن خاتمی و شمس الواعظین و اعضای چپ مذهبی گرداننده روزنامه کیهان از آن نهاد به نشریه کیان روی آوردند و عبدالکریم سروش، روشنفکر دینی مشهور ایرانی که در آن زمان از استادان این جریان و همچنین یکی از موثرترین اعضای نهاد انقلاب فرهنگی که هنوز با نام شورای عالی انقلاب فرهنگی وجود دارد بود آنان را به لحاظ فکری تغذیه میکرد.
[ویرایش] بعد از دوم خرداد
با پیروزی محمد خاتمی در دوم خرداد ۱۳۷۶ و در انتخابات ریاست جمهوری، یاران او که اکبر گنجی نیز در میان آنها بود به نام اصلاح طلبان شهره شدند و فعالیتهای گستردهٔ سیاسی و اجتماعی را پی گرفتند. زندانی شدن اکبر گنجی به دلیل واکاوی فاشیسم مذهبی در دانشگاه شیراز و انتشار هفته نامه راه نو از رویدادهای چشمگیر این دوران زندگی اوست. همچنین پیگیری پرونده قتلهای زنجیره ای طی داستان-گزارش هایی به نام تاریکخانه اشباح و عالیجناب سرخپوش و عالیجنابان خاکستری که اولین گام او برای جدایی کامل از طیف اصلاح طلبان طرفدار حکومت ولایت فقیه به شمار می رود از مهمترین نوشته های وی در این دوران است.
[ویرایش] ماجرای کنفرانس برلین
وی پس از شرکت در کنفرانس جنجالی ایران پس از انتخابات که بعدها به کنفرانس برلین مشهور شد، پس از بازگشت به ایران در فرودگاه مهرآباد تهران در مورخ سوم اردیبهشت ۱۳۷۹دستگیر شد.
[ویرایش] بازگشت به تهران و محاکمه
دادگاه اولیه گنجی به ریاست قاضی مرتضوی وی را به دلیل چند اتهام سنگین سیاسی به ده سال حبس و پنج سال تبعید محکوم کرد اما دو سال بعد در دادگاه تجدیدنظر حکم گنجی تنها به شش ماه حبس کاهش یافت. قاضی این دادگاه علی بخشی بود که چندی بعد بازخرید گردید. با اعتراض دادستانی تهران، حکم گنجی دوباره نقض شد و این بار به شش سال حبس بدل گردید.
[ویرایش] زندان و اعتصاب غذا
اکبر گنجی در زندان نه تنها از مواضع خود عدول نکرد که در برخی از آنها رادیکال تر نیز شد. وی ابتدا جزوه مانیفست جمهوریخواهی را نوشت که در آن به جدایی کامل دین از سیاست پرداخت. از این مانیفست در سال ۱۳۸۴، جلد دومی هم به قلم گنجی در زندان اوین منتشر شد که در آن برای اولین بار در تاریخ جمهوری اسلامی یک فعال سیاسی داخلی شخص سید علی خامنهای را به شدت مورد انتقاد قرار داد.
اکبر گنجی در زمان انتخابات ریاست جمهوری دورهٔ نهم رسما انتخابات را تحریم کرد. وی سرانجام در اعتراض به آنچه بدرفتاریهای فراوان در زندان اوین میخواند، ابتدا برای سیزده روز دست به اعتصاب غذای نامحدود زد که با موافقت با به مرخصی آمدنش، این اعتصاب غذا شکست. گنجی پس از بازگشت به خانه در مصاحبههایی با خبرگزاریهای بینالمللی رسماً بر سیاست تحریم انتخابات صحه گذارد و بهشدت از جدایی کامل دین از سیاست و تأسیس یک جمهوری تمام عیار به جای جمهوری اسلامی دفاع نمود. این گفتوگوها او را به زندان بازگرداند و اکبر گنجی دوباره برای مدت قریب هفتاد روز دست به اعتصاب غذای نامحدود زد. در این مدت بسیاری از ایرانیان سراسر جهان و سران کشورهای غربی به حمایت از او برخاستند. رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا جرج دبلیو بوش، تونی بلر نخست وزیر انگلیس و کوفی عنان دبیر کل سازمان ملل متحد از جمله شخصیتهای بینالمللی بودند که خواهان آزادی اکبر گنجی شدند.
در پی وخامت اوضاع عمومی و پس از چاپ عکسهایی از اکبر گنجی که وی را در حالتی رنجور نشان میداد، دادستان تهران سعید مرتضوی دستور انتقال گنجی را به بیمارستان میلاد صادر کرد. سرانجام پس از هفتاد روز، وی را به زندان اوین بازگرداندند.
در زمان اعتصاب غذا، گنجی در نامههایی به آزادگان جهان (۲ نامه) و در جواب نامههای آیتالله منتظری و دکتر سروش که خواهان پایان اعتصاب غذای وی شده بودند، وی علاوه بر وارد نمودن انتقاداتی جدی به حاکمیت ایران، خواستار برکناری سید علی خامنهای و شرکت او در یک انتخابات عمومی به منظور سنجش میزان محبوبیتش شد. وی در این نامهها صراحاتا از تغییر نظام سیاسی ایران صحبت کرد.
اکبر گنجی در این نامه به حسینعلی منتظری معتقد است طبق دیدگاه آیت الله خمینی آقای خامنهای از رهبری بر کنار شده است و صلاحیت و مشروعیت رهبری را ندارد:
اینک هم به صراحت و روشنی تمام باید گفت: «آقای خامنهای باید برود» چرا؟ برای این که بنا بر نظریه آقای خمینی، آقای خامنهای اینک از رهبری خودبهخود عزل شده است. آقای خمینی میگوید: «هر فردی از افراد ملت حق دارد مستقیماً در برابر سایرین، زمامدار مسلمین را استیضاح کند و او باید جواب قانعکننده دهد و در غیر این صورت اگر برخلاف وظایف اسلامی خود عمل کرده باشد، خود به خود از مقام زمامداری معزول است.» (آیتالله خمینی، صحیفهٔ نور، جلد ۴، ص ۱۹۰) طی سالهای گذشته، بارها آقای خامنهای از سوی افراد مختلف استیضاح شده است، اما نه تنها به پرسشهای پرسشکنندگان پاسخ نگفته است، بلکه پرسشکنندگان را بهشدت سرکوب کرده است. مطابق اندیشهٔ آقای خمینی، آقای خامنهای دیگر زمامدار جمهوری اسلامی ایران نیست و از این سمت عزل شده است.
وی در مصاحبهای در دوران مرخصی به جزوهٔ مانیفست جمهوری خواهی شمارهٔ ۳ اشاره کرد.
[ویرایش] پایان دوره محکومیت
سرانجام اکبر گنجی پس از تحمل ۶ سال زندان و پایان محکومیت خود، در مورخ ۲۸ اسفند ۱۳۸۴ با شرایط جسمانی بسیار ضعیف از زندان آزاد شد و در برخی از پیامهای خود، خوانندگان خود را به نقد مانیفست جمهوری خواهی فراخواند و همچنین تکمیل و تجمیع دلایل مدافع نظریهٔ خود را نیز از جمله وظایف فعلی خود پس از دوران نقاهت اعلام کرد.
[ویرایش] خروج از ایران و دیدار با اندیشمندان مشهور جهان
گنجی چند ماه پس از پایان دوران زندان به خارج از ایران مسافرت کرد . گنجی از همان ابتدا ، سفر خود را موقتی نامید و گفت به کشور باز خواهد گشت . گنجی جایزه قلم طلایی انجمن جهانی روزنامه نگران را در کاخ کرملین روسیه دریافت کرد . پس از آن به ایتالیا رفت و درفش نقره ای شهر فلورانس را گرفت . رئیس پیشین دادگاه بین المللی جنایت های جنگی ، او را با نلسون ماندلا و اسلاو هاول مقایسه کردو نمایندگان شهر فلورانس او را از سلسله «راهگشایان ازادی دانستند که فضای استبداد را می شکند.»
گنجی در این سفر با بسیاری از اندیشمندان مشهور جهان دیدار و گفتگو کرد .
پس از آن به فرانسه ، آمریکا و کانادا رفت و جوایز متعدد دیگری را دریافت نمود . و در بسیاری از دانشگاه های آمریکا و کانادا و همچنین در پارلمان اروپا سخنرانی کرد .
محسن مخملباف کارگردان مشهور ایرانی بعد از دریافت جایزه پاراجانوف در ارمنستان آن را به اکبر گنجی تقدیم کرد و او را بزرگ مردی نامید که سالها زندان خانه اش بود . منبع
[ویرایش] مجموعه مقالات قرآن محمدی و حکم ارتداد
اکبر گنجی به دلیل نوشتن مجموعه مقالات قرآن محمدی که در آن مقالات دلایل بسیاری را برای این مدعا که « قرآن یک کلام بشریست » مطرح می کند، توسط آیت الله مکارم شیرازی مرتد و ناپاک اعلام شد [۱] اکبر گنجی در آن مقالات از معتقدان به این سخن که « قرآن کلام خداست » می خواهد تنها یک دلیل برای صدق این مدعای خود بیاورند. گنجی معتقد است در طول تاریخ معتقدان به این مدعا که «قرآن کلام خداست » حتی یک دلیل منطقی برای ادعای خود نیاورده اند . وی همچنین در کتاب آسمانی یهودیان و مسیحیان تردید کرده است. گنجی در بخش دیگری از این مقالات مدعی می شود که امام داوزدهم شیعیان (امام زمان) وجود خارجی نداشته است : « دوازدهمین امام شیعیان (حضرت مهدی ) وجود خارجی ندارد،امام غایب ، برساختهٔ نزاعهای خانوادگی بر سر ارث و میراث است .» [۲]
[ویرایش] آثار
کتاب های نوشته شده توسط اکبر گنجی که به ماجرای قتلهای سیاسی دههٔ شصت و هفتاد میپردازند:
کتابهای دوران زندان:
جزوات دوران زندان:
مقالات گنجی پس از خروج موقت از کشور :
- ملاحظاتی پیرامون سرکوب زنان منبع
- بیانیه مهم خطاب به ملت ایران در مورد شکنجه دانشجویان منبع
- نقد شریعتی توسط گنجی منبع
- جمهوری اسلامی: نظام سلطانی یا فاشیستی؟ منبع
- دولت احمدی و مجلس سلطانی
- بیرحمی و عظمتطلبی شبه فاوستی سلطان
- به کام سلطان، به زیان دموکراسی
- صدای سلطان و صدای آزادی
- روشنفکری فقیهانه
- حق بهایی بودن و بهایی صاحب حق بودن
- همجنسگرایی: اقلیتی ناحق؟ و فاقد حقوق!؟
- گزارههای غلط و غیر عقلانی در اسلام منبع
- مجموعه مقالات قرآن محمدی [۱] که در آن وی بر نبودن دلیل عقلی بر کلام خدا بودن قرآن تاکید میکند، عطاالله مهاجرانی نقدی بر این مقاله نوشته است [۲] که خود با پاسخ دوباره گنجی روبرو شد [۳].
[ویرایش] منابع
|
|||||||||||||||||||
|
||||||||||||||||||||
[ویرایش] پیوند به بیرون
- مجموعه مقالات قرآن محمدی [۴]
- وبسایت اکبر گنجی [۵]
