ثمین باغچه‌بان

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ثمین باغچه‌بان
زادروز ۱۳۰۴
تبریز
درگذشت ۲۹ اسفند ۱۳۸۶
استانبول
ملیت ایرانی
آثار
همسر اِولین باغچه‌بان
والدین جبار باغچه‌بان


ثمین باغچه‌بان (۱۳۰۴ تبریز - ۲۹ اسفند ۱۳۸۶، استانبول) شاعر، نویسنده، آهنگساز و مترجم ایرانی است.[۱]

زندگی[ویرایش]

ثمین باغچه‌بان در سال ۱۳۰۴ در تبریز به دنیا آمد ولی کودکی خود را در شیراز گذراند و در ۷ سالگی با خانواده‌اش به تهران رفت و تحصیلاتش را در آنجا گذراند. ثمین باغچه‌بان علاقه به یادگیری پیانو داشت ولی به علت نبود پیانو در خانه و عدم استطاعت مالی خانواده، و از آن‌جا که مادرش ویلون داشت، مجبور به برگزیدن ویلون شد. ولی ویلون مادرش هم به علت تعمیر نامناسب صدای مناسبی نداشته و مورد قبول هنرستان موسیقی نبود. از آنجا که می‌توانست ساز ابوا را از هنرستان قرض بگیرد، این ساز را در نهایت برگزید. او طی طرحی که رضاشاه با آتاترک برای اعزام دانشجو امضا شده بود به ترکیه رفت. طی این طرح، ۱۲۰ دانشجو در گروه‌های ۲۰ نفری به ترکیه اعزام می‌شدند. او در گروه آخر اعزام شد [۲].

او در استانبول با اِولین باغچه‌بان که خواننده و موسیقی‌دانی اهل ترکیه بود[۳] آشنا شد و ازدواج کردند. شعر زیر بخشی از سروده جبار باغچه‌بان (پدر ثمین باغچه‌بان) در وصف عروسش اِولین است [۲]:

ای خندهٔ تو گل روانم اِولین آواز خوشت صفای جانم اِولین
بازی کند انگشت تو در پردهٔ ساز با نالهٔ دلسوز نهانم اِولین
روشن شده از شمع قدت خانهٔ ما تابد رخ تو چو ماه در لانهٔ ما

بعد از بازگشت به ایران هر دو آنها در مدرسه عالی موسیقی استخدام شدند. ثمین کمپوزیسیون و کونترپوان درس می‌داد و اِولین آواز و پیانو[۱].

ثمین فرزند جبار باغچه‌بان (جبار عسکرزاده) بود و کتابی درباره پدرش در ایران منتشر کرده‌است که «چهره‌هایی از پدرم» نام دارد و در تیراژ محدود ۱۱۰۰ نسخه منتشر شده‌است.[۴]

مجموعه «رنگین کمون»، آهنگها و شعرهای ثمین باغچه‌بان برای کودکان است که با همکاری همسرش اِولین، مرحوم توماس کریستین داوید و مرحوم بهجت قصری ساخته شد.[۴]

او تا پیش از انقلاب ۱۳۵۷، آثاری برای ارکستر می‌نوشت که با رهبری حشمت سنجری و دیگر رهبران ارکستر در ایران توسط ارکستر سمفونیک تهران اجرا شد[۴]. بعد از انقلاب امکان اجرای کر زنان نبود. در نتیجه ثمین و اِولین باغچه‌بان برای همیشه به ترکیه مهاجرت کردند.

باغچه‌بان کتابهایی از عزیز نسین نویسنده طنزنویس ترک و یاشار کمال را نیز به فارسی ترجمه کرده‌است.[۵][۶]

گزیده آثار[ویرایش]

  • مجموعه رنگین کمون،
  • آهنگ‌هایی برای ارکستر سمفونیک تهران،
  • چهره‌هایی از پدرم
  • ترجمه کتاب‌های یاشار کمال
  • ترجمه و معرفی عزیز نسین
  • آفتاب مهتاب چه رنگه؟
  • نوروزها و بادبادکها

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ «رنگین کمان کودکی ما بود... ؛ به یاد ثمین باغچه بان». بی‌بی‌سی فارسی، ۰۶ آوریل ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۸ آوریل ۲۰۰۸. 
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ «رنگین کمون آسمان کودکی؛ دیدار با ثمین و اولین باغچه‌بان». بی‌بی‌سی فارسی، ۴ آوریل ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۴ آوریل ۲۰۱۲. 
  3. رادیو زمانه
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ ۴٫۲ «ثمین باغچه بان درگذشت». بی‌بی‌سی فارسی، ۵ آوریل ۲۰۰۸. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۰۸. 
  5. «نوروز تو راه نیست!». وب‌گاه گفتگوی هارمونیک، ۱۶ فروردین ۱۳۸۷. بازبینی‌شده در ۶ آوریل ۲۰۰۸. 
  6. تو خواب ناز...(روزنامه اعتماد)

پیوند به بیرون[ویرایش]