ابو علی محمد بن محمد بن عبدالله البلعمی وزیر سرشناس عبدالملک بن نوح و منصور بن نوح سامانی در سده ۴ هجری بود. پدر او ابوالفضل بلعمی نیز پیش از وی وزیر دیگر فرمانروایان سامانی بود. درگذشت او را در سال ۳۶۳ قمری/۳۵۳ خورشیدی نوشتهاند. ابو علی محمد به فرمان منصور بن نوح به ترجمهٔ کتاب بزرگ تاریخ طبری پرداخت. وی برای این کار از چند تن از دانشمندان ماوراءالنهر یاری گرفت. این کتاب امروزه در دست است و به نام تاریخ بلعمی یا تاریخنامهٔ طبری مشهور است.
صاحب فرهنگ جهانگیری درضمن آوردن دو واژهٔ «خسپی» و «شیشله»، دو بیت را به بلعمی نسبت داده است که شاید متعلق به ابوعلی بلعمی یا پدر او ابوالفضل بلعمی (معروف به بلعمی بزرگ) و یا فردی از خاندان بلعمی باشد.
| درنده چو شیران، دمنده چو ثغبان |
|
درفشان چو خسپی، درافشان چو آذر |
| چون برافروزی رخ از باده کلهسازی یله |
|
دستهایم شیک گردد پایهایم شیشله |
البته ممکن است بلعمی اشعاری نیز سروده باشد که بهمانند بسیاری از آثار کهن فارسی، اثری از آن به جای نمانده است.
- ابوعلی بلعمی، تاریخ بلعمی، به تصحیح محمدتقی بهار و محمد پروین گنابادی، ۱۳۵۳.
- صفا، ذبیحالله، تاریخ ادبیات ایران(جلد یکم)، انتشارات فردوس، چاپ هفدهم
