دانشگاه تبریز

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

مختصات: ۳۸°۰۳′۴۱.۶۴″ شمالی ۴۶°۱۹′۴۲.۶۴″ شرقی / ۳۸.۰۶۱۵۶۶۷° شمالی ۴۶.۳۲۸۵۱۱۱° شرقی / 38.0615667; 46.3285111

دانشگاه تبریز
University of Tbriz.jpg
شعار تزکیه و تعلیم
تأسیس ۱۳۲۵
نوع دانشگاه عمومی
بنیانگذار جعفر پیشه‌وری
رئیس محمدرضا پورمحمدی[۱] (از ۲۳ دی ۱۳۹۲ به عنوان سرپرست و از ۱۶ اردیبهشت ۱۳۹۳ به عنوان رئیس)
دانشجویان ۱۹٬۰۰۰ نفر[۲]
کارشناسی ارشد ۴،۷۸۰ نفر[۲]
دکترا ۸۴۱ نفر[۲]
مکان تبریز
نام مستعار آذربایجان اونیورسیته سی، دانشگاه آذرآبادگان
وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
وب‌گاه http://www.tabrizu.ac.ir

دانشگاه تبریز یکی از دانشگاه‌های دولتی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد که در شهر تبریز واقع است. این دانشگاه شامل ۱۴ دانشکده‌است و در کل مشتمل بر ۲۹ قطب علمی و مجتمع آموزشی است. این دانشگاه که در سال ۱۳۲۵، توسط سید جعفر پیشه‌وری بنیان گذاشته شده‌است. دانشگاه تبریز بزرگ‌‌ترین مرکز علمی در شمال غرب ایران می‌باشد. این دانشگاه جزو یکی از پنج دانشگاه مادر ایران و همچنین جزو ده دانشگاه برتر ایران در تولید علمی می‌باشد. این دانشگاه از بدو تأسیس خود همواره نقشی محوری در وقایع علمی، اجتماعی، سیاسی، و فرهنگی ایران داشته‌است.

پیشینه[ویرایش]

دانشگاه تبریز در نخستین سالهای فعالیت

ایدهٔ اولیهٔ تأسیس دانشگاه تبریز یک سال پس از خاتمهٔ جنگ جهانی دوم، در زمان حکومت ملی آذربایجان و به دستور سید جعفر پیشه‌وری ۱۳۲۴ زده شد.[۳] در تاریخ خردادماه ۱۳۲۵ در مدخل شرقی آن زمان تبریز، ساختمانی که کاربری زندان داشت، تبدیل به دانشگاهی به‌نام «آذربایجان اونیورسیته‌سی» (دانشگاه آذربایجان) شد.[۳] پس از بازپس گیری آذربایجان به دست قشون ارتش ایران و سقوط دولت خودمختار آذربایجان موسسهٔ تازه‌تأسیس دانشگاه آذربایجان منحل شد و تمام فعالیت‌های آموزشی به مدت چند ماه به‌حالت تعلیق درآمد. در دی‌ماه همان سال از سوی دانشگاه تهران دو تن از استادان به‌نام‌های «مصطفی حبیبی» و «خان‌بابا بیاتی» مأموریت یافتند تا جهت راه‌اندازی مجدد دانشگاه در تبریز اقدام نمایند.[۴] این دانشگاه با پذیرش ۱۶۰ دانشجو در دو دانشکدهٔ پزشکی و ادبیات، تحت ریاست دکتر بیاتی، به طور رسمی فعالیت آموزشی خود را آغاز نمود. مراسم گشایش دانشگاه که به‌عنوان یک واقعهٔ منحصربه‌فرد و بزرگ در تاریخ معاصر تبریز قلمداد می‌شود، به‌طور زنده از رادیوی محلی پخش شد. با گذشت زمان دانشکده‌ها، آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و آموزشکده‌های آن به‌تدریج تأسیس شدند. پس از گذشت چند سال این دانشگاه به دو قسمت «دانشگاه تبریز» و «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» تبدیل گردید. دانشگاه تبریز درحال حاضر با بیش از ۱۸٬۰۰۰[۲] نفر دانشجو و حدود ۵۰۰ نفر هیأت علمی، ۲۰۰ آزمایشگاه تخصصی و عمومی که برخی از آن‌ها در سطح جهان و برخی در سطح خاورمیانه منحصربه‌فرد هستند، موزهٔ تاریخ و فرهنگ، حوزهٔ جانورشناسی، حوزهٔ زمین‌شناسی، مرکز پردازش تصاویر ماهوارهای و مراکز و مؤسسه‌های تحقیقاتی و پژوهشی، محیط آموزشی و دانشگاهی بزرگی را در سطح کشور فراهم آورده‌است.[۵]

نام‌گذاری[ویرایش]

روند نام‌گذاری دانشگاه تبریز به این ترتیب می‌باشد که: درسال ۱۳۲۵ (سال تأسیس دانشگاه) به ترتیب نام‌های «آذربایجان ملی دارالفنونی»، «آذربایجان خلق اونیورسیته سی» و نهایتاً «آذربایجان اونیورسیته سی» برای این دانشگاه انتخاب شد. نام دانشگاه در سال ۱۳۲۶ به «دانشگاه تبریز» و پس از چند سال به «دانشگاه آذرآبادگان» تغییر یافت. پس از انقلاب اسلامی در سال ۱۳۵۷ نام دانشگاه دوباره به «دانشگاه تبریز» تغییر یافت. پس از مدتی «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» از آن منفک گردید.[۶]

افراد[ویرایش]

رؤسا[ویرایش]

افلاک‌نمای دانشگاه تبریز

اولین رییس دانشگاه تبریز، نصرت‌الله جهانشاه‌لوی افشار بود که از طرف فرقه دموکرات آذربایجان به این سمت منسوب شده بود. اسامی رئیسان دانشگاه از ابتدا تا کنون به شرح زیر است:

ردیف زمان نام رییس محل اخذ دکترا رشته
۱ ١٣٢٦-١٣٢٥ نصرت‌الله جهانشاهلو پرچم ایران دانشگاه تهران پزشکی
۲ ١٣٢٩-١٣٢٦ خانبابا بیانی پرچم فرانسه دانشگاه سوربن ادبیات
۳ ١٣٣١-١٣٢٩ منوچهر اقبال پرچم فرانسه آکادمی ملی پزشکی پزشکی
۴ ١٣٣١-١٣٣١ سید محمد سجلدی پرچم فرانسه آکادمی ملی پزشکی حقوق
۵ ١٣٣٢-١٣٣١ محسن هشترودی پرچم فرانسه دانشگاه سوربن ریاضیات
۶ ١٣٣٢-١٣٣٢ ناصر قلی اردلان
۷ ١٣٣٥-١٣٣٢ محمد شفیع امین پزشکی
۸ ١٣٣٦-١٣٣٥ عباسقلی گلشائیان
۹ ١٣٤٣-١٣٣٦ غلامعلی بازرگان دیلمقانی علوم
۱۰ ١٣٤٦-١٣٤٣ محمدعلی صفاری
۱۱ ١٣٤٦-١٣٤٦ تقی سرلک
۱۲ ١٣٤٧-١٣٤٦ هوشنگ منتصری پرچم فرانسه دانشگاه استراسبورگ ریاضیات
۱۳ ١٣٥٢-١٣٤٧ منوچهر تسلیمی پرچم فرانسه فلسفه
۱۴ ١٣٥٢-١٣٥٢ علی اکبر حسن علی‌زاده پزشکی
۱۵ ١٣٥٥-١٣٥٢ حمید زاهدی حقوق
۱۶ ١٣٥٧-١٣٥٥ محمد علی فقیه ادبیات
۱۷ ۱۳۵٨-١٣٥٧ منوچهر مرتضوی پرچم ایران دانشگاه تهران ادبیات
۱۸ ١٣٥٨-١٣٥٧ قباد فتحی پزشکی
۱۹ حبیب‌الله مجیر مولوی
۲۰ ١٣٥٨-١٣٥٨ ابوالفتح ثقةالاسلامی پزشکی
۲۱ ١٣٥٩-١٣٥٨ حسن باروقی کشاورزی
۲۲ ١٣٦٢-١٣٥٩ حسین صادقی شجاع پزشکی
۲۳ ١٣٦٥-١٣٦٢ حسین سیفلو پرچم بریتانیا دانشگاه استرلینگ ریاضیات
۲۴ ١٣٧٠-١٣٦٥ سید مهدی گلابی داروسازی
۲۵ ١٣٨١-١٣٧٠ محمدعلی حسین پورفیضی پرچم بریتانیا دانشگاه ولز علوم
۲۶ ١٣٨٤-١٣٨١ محمدرضا پورمحمدی پرچم بریتانیا دانشگاه کاردیف برنامه ریزی شهری
۲۷ ١٣٨٧-١٣٨٤ محمدحسین سرورالدین
۲۸ ١٣٩١-١٣٨٧ محمدتقی علوی پرچم ایران دانشگاه تهران فلسفه
۲۹ ١٣٩٢-١٣٩١ پرویز آژیده پرچم ایران دانشگاه علامه طباطبایی ادبیات
۳۰ -١٣٩٢ محمدرضا پورمحمدی پرچم بریتانیا دانشگاه کاردیف برنامه ریزی شهری

هیأت علمی[ویرایش]

برج ساعت دانشگاه تبریز

دانشگاه تبریز دارای ۴۸۰ عضو هیأت علمی است که ۲۵۸ نفر از آن‌ها دارای مدرک دکتری هستند. از این تعداد ۴۱ نفر پروفسور، ۱۵۱ نفر دانشیار، ۶۶ نفر استادیار و ۲۲۲ نفر مربی‌اند. همچنین ۸۵۷ نفر کادر اداری فعالیت‌های آکادمیک را پشتیبانی می‌کنند.[۷]

دانش آموختگان[ویرایش]

محوطه دانشگاه[ویرایش]

محوطهٔ این دانشگاه در منطقه‌ای یک‌پارچه، سطحی معادل ۲۷۵ هکتار را در سال ۱۳۲۸ دربر گرفته بود. دانشگاه تبریز در ناحیهٔ شرقی شهر تبریز با چشم‌انداز زیبای کوه‌های شمالی شهر قرار گرفته‌است. بخشی از محوطه شمالی پردیس اصلی دانشگاه منطقهٔ سرسبزی می‌باشد که به عنوان باغ گیاه‌شناسی استفاده می‌گردد. در جنوب خود فضای مورد نیاز برای توسعهٔ دانشگاه آتی دانشگاه پیش‌بینی شده است. کل مساحت تخصیص داده‌شده برای ساختمان‌ها و فضاهای آموزشی دانشگاه در حدود ۳۲۳٬۸۹۵ متر مربع می‌باشد.

دانشکده‌ها[ویرایش]

نمایی از محوطه دانشگاه تبریز در فصل زمستان

مراکز مطالعاتی و پژوهشی[ویرایش]

نمایی از محوطه دانشگاه تبریز در فصل تابستان
  • پژوهشکدهٔ ستاره‌شناسی و فیزیک کاربردی
  • گروه پژوهشی جغرافیا
  • مؤسسهٔ تاریخ و فرهنگ ایران
  • مؤسسهٔ تحقیقات اجتماعی
  • مؤسسهٔ تحقیقات علوم اسلامی – انسانی
  • مرکز تحقیقات علوم پایهٔ تبریز
  • مرکز ریاضیات در صنعت

قطب‌های علمی[ویرایش]

پژوهشکدهٔ فیزیک کاربردی و ستاره‌شناسی
  • قطب اصلاح مولکولی غلات
  • قطب علمی بیولوژی
  • قطب علمی جغرافیایی شمال‌غرب
  • قطب علمی فوتونیک
  • قطب علمی مکاترونیک
  • قطب علمی مواد جدید و شیمی پاک

پردیس‌ها[ویرایش]

  • پردیس بین‌المللی ارس
  • پردیس خودگردان تبریز

منابع[ویرایش]

  1. انتخاب روسای پنج دانشگاه خبرگزاری تابناک
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ «دانشگاه تبریز بار دیگر در بین 10 دانشگاه¬ برتر کشور قرار گرفت». دانشگاه تبریز، ۲۵ شهریور ۱۳۹۱. بازبینی‌شده در ۲۵ شهریور ۱۳۹۱. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ «تاریخچهٔ دانشگاه تبریز». سایت شخصی رضا همراز، ۴ دی ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۵ شهریور ۱۳۹۱. 
  4. پایگاه اطلاع‌رسانی دانشگاه تبریز
  5. «معرفی و تاریخچه دانشگاه تبریز». دانشگاه تبریز. بایگانی‌شده از نسخهٔ اصلی در ۰۸ مه ۲۰۱۲. بازبینی‌شده در ۱۶ ژانویهٔ ۲۰۰۸. 
  6. «اسناد و تصاویر». موزه دانشگاه علوم پزشکی تبریز. بازبینی‌شده در ۲۵ شهریور ۱۳۹۱. 
  7. آمار مربوط به سال ۸۱–۸۰

جستارهای وابسته[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستجو در ویکی‌انبار در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دانشگاه تبریز موجود است.