دانشگاه تبریز

دانشگاه تبریز

شعار	تزکیه و تعلیم
تأسیس	۱۳۲۵
نوع	دولتی
بنیانگذار	سید جعفر پیشه وری
رئیس	پرویز آژیده
دانشجویان	۱۹۰۰۰ نفر
کارشناسی ارشد	۴،۷۸۰ نفر
دکترا	۸۴۱ نفر
مکان	تبریز
نام مستعار	آذربایجان اونیورسیته سی، دانشگاه آذرآبادگان
وابسته به	وزارت علوم، تحقیقات و فناوری
وب‌گاه	وب‌سایت رسمی دانشگاه تبریز

دانشگاه تبریز یکی از دانشگاه‌های دولتی وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری می‌باشد که در شهر تبریز واقع است. این دانشگاه شامل ۱۴ دانشکده‌است و در کل مشتمل بر ۲۹ قطب علمی و مجتمع آموزشی است. این دانشگاه که در سال ۱۳۲۵، توسط سید جعفر پیشه وری بنیان گذاشته شده‌است، امروزه به عنوان دومین موسسهٔ آموزشی (از لحاظ سابقه) و دهمین (از لحاظ رتبه‌بندی علمی) در بین دانشگاه‌های پیشرو ایران شناخته می‌شود و از بدو تأسیس خود همواره نقشی محوری در وقایع علمی، اجتماعی و فرهنگی ایران داشته‌است. دانشگاه تبریز همچنین به‌عنوان بزرگ‌ترین موسسهٔ دانشگاهی در شمال غرب کشور با پیشینهٔ آموزشی و تحقیقاتی ۶۰ ساله شناخته می‌شود.

دانشگاه تبریزدر اولین سال تاسیس، ۱۳۲۵.

برج ساعت دانشگاه تبریز.

نمایی از دانشگاه تبریز در فصل تابستان.

نمایی از دانشگاه تبریز در فصل زمستان.

نمای دانشگاه تبریز از پژوهشکده‌‌‌ی فيزيک کاربردی و ستاره‌شناسی.

افلاک‌نمای دانشگاه تبریز.

دانشکده‌ی علوم انسانی و اجتماعی دانشگاه تبریز.

پیشینه

ایدهٔ اولیهٔ تأسیس دانشگاه تبریز یک سال پس از خاتمهٔ جنگ جهانی دوم، در زمان حکومت ملی آذربایجان و به دستور سید جعفر پیشه‌وری 1324 زده شد. در تاریخ خردادماه ۱۳۲۵ در مدخل شرقی آن زمان تبریز، ساختمانی که کاربری زندان داشت، تبدیل به دانشگاهی به‌نام «آذربایجان اونیورسیته‌سی» (دانشگاه آذربایجان) شد. دیری نپایید که موسسهٔ تأسیس‌شدهٔ جدید منحل شد و تمام فعالیت‌های آموزشی آن به‌علت برخی فعالیت‌های سیاسی پشت پرده در منطقه و پیامدهای ناشی از آن، به‌مدت چند ماه به‌حالت تعلیق درآمد. در دی‌ماه همان سال از سوی دانشگاه تهران دو تن از اساتید به‌نام‌های «مصطفی حبیبی» و «خان‌بابا بیاتی» مأموریت یافتند تا جهت راه‌اندازی دانشگاه در تبریز اقدام نمایند.

نام‌گذاری

روند نامگذاری دانشگاه تبریز به این ترتیب می باشد که: درسال ۱۳۲۵ (سال تأسیس دانشگاه) به ترتیب نامهای «آذربایجان ملی دارالفنونی»، «آذربایجان خلق اونیورسیته سی» و نهایتاً «آذربایجان اونیورسیته سی» برای این دانشگاه انتخاب شد. نام دانشگاه در سال ۱۳۲۶ به «دانشگاه تبریز» و پس از چند سال به «دانشگاه آذرآبادگان» و مجدداً به «دانشگاه تبریز» تغییر یافت که متعاقباً «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» از آن منفک گردید.

سرانجام این دانشگاه با پذیرش ۱۶۰ دانشجو در دو دانشکدهٔ پزشکی و ادبیات، تحت ریاست دکتر بیاتی، رسماً فعالیت آموزشی خود را آغاز نمود. مراسم گشایش دانشگاه که به‌عنوان یک واقعهٔ منحصربه‌فرد و بزرگ در تاریخ معاصر تبریز قلمداد می‌شود، به‌طور زنده از رادیوی محلی پخش شد و مردان و زنان آذربایجانی به آرزوی قلبی خود دست یافتند. این دانشگاه پیش از انقلاب اسلامی دانشگاه آذرآبادگان نام داشت.

با گذشت زمان دانشکده‌ها، آزمایشگاه‌ها، کارگاه‌ها و آموزشکده‌های آن به‌تدریج تأسیس شدند. پس از گذشت چند سال این دانشگاه به دو قسمت «دانشگاه تبریز» و «دانشگاه علوم پزشکی تبریز» تقسیم شد.

دانشگاه تبریز درحال حاضر با بیش از ۱۸٬۰۰۰ نفر دانشجو و حدود ۵۰۰ نفر هیأت علمی، ۲۰۰ آزمایشگاه تخصصی و عمومی که برخی از آن‌ها در سطح جهان و برخی در سطح خاورمیانه منحصر به‌فرد هستند، موزهٔ تاریخ و فرهنگ، حوزهٔ جانورشناسی، حوزهٔ زمین‌شناسی، مرکز پردازش تصاویر ماهوارهای و مراکز و مؤسسه‌های تحقیقاتی و پژوهشی، محیط آموزشی و دانشگاهی بزرگی را در سطح کشور فراهم آورده‌است.

هیأت علمی

دانشگاه تبریز دارای ۴۸۰ عضو هیأت علمی است که ۲۵۸ نفر از آن‌ها دارای مدرک دکتری هستند. از این تعداد ۴۱ نفر پروفسور، ۱۵۱ نفر دانشیار، ۶۶ نفر استادیار و ۲۲۲ نفر مربی‌اند. همچنین ۸۵۷ نفر کادر اداری فعالیت‌های آکادمیک را پشتیبانی می‌کنند.

روسای پیشین

اولین رییس دانشگاه تبریز، دکتر نصرت‌الله جهانشاه‌لوی افشار بودند. ریسس فعلی نیز دکتر پرویز آژیده می باشد.

ردیف	زمان	نام رییس	توضیحات	تصویر
۱	۱۳۲۵	دکتر نصرت‌الله جهانشاه‌لوی افشار
۲		دکتر خان‌بابا بیانی
۳		منوچهر اقبال
۴		سید محمد سجلدی
۵		پروفسور محسن هشترودی	فیزیک‌دان، ریاضی‌دان و ادیب برجسته
۶		ناصر‌ قلی اردلان
۷		محمد شفیع امین
۸		عباس قلی گلشائیان
۹		غلامعلی بازرگان دیلمقانی
۱۰		سرتیب محمد علی صفاری	استاندار وقت از سال 1343 تا 1346
۱۱		تقی سرلک	استاندار وفت سال 1346
۱۲	۱۳۴۸	هوشنگ منتصری کوهساری
۱۳		منوچهر تسلیمی
۱۴		علی اکبر حسن علی زاده
۱۵		حمید زاهدی
۱۶		محمد علی فقیه
۱۷	۱۳۵۶	دکتر منوچهر مرتضوی
۱۸		قباد فتحی
۱۹		حبیب‌الله مجیر مولوی
۲۰		ابوالفتح ثقة‌الاسلامی
۲۱		حسن باروقی
۲۲		دکتر حسین صادقی شجاع
۲۳		دکتر حسین سیفلو
۲۴		دکتر گلابی
۲۵		دکتر محمدحسین پورفیض
۲۶		دکتر دلال پورمحمد
۲۷		دکتر سرورالدین
۲۸	از ۱۳۸۷ تا ۲۵ شهریور ۱۳۹۱	دکتر محمدتقی علوی
۲۹	از ۲۵ شهریور ۱۳۹۱ تا کنون	دکتر پرویز آژیده

محوطه دانشگاه

محوطهٔ این دانشگاه در منطقه‌ای یک‌پارچه، سطحی معادل ۲۷۵ هکتار را در سال ۱۳۲۸ دربر گرفته بود. دانشگاه تبریز در ناحیهٔ شرقی شهر تبریز با چشم‌انداز زیبای کوه‌های شمالی شهر قرار گرفته‌است و از یک منطقهٔ سرسبز در جنوب خود برخوردار شده‌است که فضای مورد نیاز برای توسعهٔ دانشگاه در آینده را فراهم می‌سازند. مساحت تخصیص داده‌شده برای ساختمان‌ها و فضاهای آموزشی دانشگاه در حدود ۳۲۳٬۸۹۵ متر مربع می‌باشد.

دانشکده‌ها و موسسه‌ها

دانشگاه تبریز دارای 17 دانشکده، 1 آموزشکده، 1 پردیس بین‌المللی، 6 مرکز مطالعاتی و پژوهشکده می باشد. همچنین دانشگاه تبریز دارای 6 قطب علمی نیز است.

دانشکده‌ها

• دانشکده مهندسی فناوری­های نوین
• دانشکده‌ی ادبیات فارسی و زبان‌های خارجی
• دانشکده‌ی ریاضی
• دانشکده‌ی شیمی
• دانشکده‌ی کشاورزی
• دانشکده‌ی علوم انسانی و اجتماعی
• دانشکده‌ی علوم تربیتی و روانشناسی
• دانشکده‌ی علوم طبیعی
• دانشکده‌ی فیزیک
• دانشکده‌ی مهندسی برق و کامپیوتر
• دانشکده‌‌ی مهندسی عمران
• دانشکده‌ی مهندسی مکانیک
• پردیس بین‌المللی ارس
• دانشکده‌ی دامپزشکی
• آموزشکده‌ی فنی مهندسی مرند
• دانشکده‌ی کشاورزی اهر
• دانشکده‌ی فناوری‌های نوین
• دانشکده الهیات و علوم اسلامی
• دانشکده فنی مهندسی میانه
• دانشکده‌ی علوم محیطی و معماری

مراکز مطالعاتی و پژوهشی

• پژوهشکده‌ی ستاره شناسی و فیزیک کاربردی
• مرکز تحقیقات علوم پایه تبریز
• موسسه تحقیقات علوم اسلامی‌انسانی
• گروه پژوهشی جغرافیا
• موسسه تحقیقات اجتماعی
• ریاضیات در صنعت
• مرکز مطالعاتی خلعت پوشان

قطب‌های علمی

• قطب علمی فتونیک
• قطب علمی مکاترونیک
• قطب علمی جغرافیایی شمال‌غرب
• قطب علمی اصلاح نباتات مولکولی
• قطب علمی بیولوژی
• قطب علمی مواد جدید و شیمی پاک

رشته‌های تحصیلی

• مهندسی فضای سبز
• تکنولوژی تولیدات دامی
• تکنولوژی مواد غذایی
• تحصیلات تکمیلی
• رشته‌های کارشناسی
• برنامه‌ریزی شهری
• جغرافیای طبیعی - اقلیم شناسی
• حقوق قضایی
• پژوهشگری علوم اجتماعی
• تعاون و رفاه اجتماعی
• تاریخ
• جغرافیای طبیعی
• مدیریت جهانگردی
• مهندسی مواد - سرامیک
• مهندسی مواد - متالورژی صنعتی
• مهندسی مکانیک - طراحی جامدات
• مهندسی مکانیک - حرارت و سیالات
• مهندسی مکانیک - ساخت و تولید
• مهندسی صنایع - صنایع
• مهندسی صنایع - تکنولوژی صنعتی
• مهندسی صنایع - تولید صنعتی
• مهندسی صنایع - برنامه ریزی و تحلیل سیستم‌ها
• مهندسی برق - الکترونیک
• مهندسی برق - قدرت
• مهندسی برق - کنترل
• مهندسی برق - مخابرات
• مهندسی کامپیوتر - نرم افزار
• مهندسی کامپیوتر - هوش مصنوعی
• مهندسی عمران - عمران
• مهندسی عمران - سازه
• مهندسی عمران - آب
• مهندسی عمران - خاک
• مهندسی عمران - راه
• مهندسی عمران - نقشه‌برداری
• مهندسی شیمی - پتروشیمی
• ریاضی محض
• ریاضی کاربردی
• فیزیک هسته‌ای
• فیزیک نظری و اخترفیزیک
• فیزیک جامد و الکترونیک
• فیزیک اتمی و مولکولی
• آمار
• علوم اقتصادی - اقتصاد بازرگانی
• علوم اقتصادی - اقتصاد نظری
• مهندسی کشاورزی - آب
• مهندسی کشاورزی - مکانیک ماشین‌های کشاورزی
• مهندسی کشاورزی - باغبانی
• مهندسی کشاورزی - اقتصاد کشاورزی
• علوم کامپیوتر
• کتابداری
• زمین شناسی
• زیست شناسی
• مهندسی فناوری اطلاعات
• مهندسی معماری (کارشناسی) از سال ۸۸ ایجادشده‌است.
• مهندسی هوافضا - گرایش سازه‌های هوافضایی

جستارهای وابسته

• آموزش عالی در ایران
• دانشگاه آذران
• موزه شهدای ۲۷ دی دانشگاه تبریز

پیوند به بیرون

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ دانشگاه تبریز موجود است.

• وب‌گاه دانشگاه تبریز
• کانون فارغ‌التحصیلان دانشکده‌های فنی دانشگاه تبریز
• دانشگاه مجازی تبریز