تیتوس بورکهارت

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تیتوس بورکهارت، آلمانی سویسی تبار، پژوهشگر در زمینه هنرهای اسلامی، معماری و تمدن اسلامی بود و پس از دیدار با فریتهوف شوئون به سنت گرایان و اصحاب حکمت خالده پیوست. او کتاب‌های بسیاری به انگلیسی، آلمانی و فرانسوی نوشته‌است که برخی به زبان فارسی نیز ترجمه شده‌است.


زندگینامه[ویرایش]

بوركهارت به سال 1908 ميلادي در فلورانس ايتاليا ديده به جهان گشود. خاندانش از نجيب زادگان شهر بال بودند. پدرش كارل بوركهارت (1878-1923) پيكرتراشي صاحب نام و پدربزرگش ياكوب بوركهارت (1818-1898) از پژوهندگان تاريخ در قرن نوزدهم و استاد دانشگاه‌هاي بال و زوريخ در سوئيس و نويسنده اثر معروف فرهنگ رنسانس در ايتاليا (منتشر شده به سال 1860 ميلادي) بود و تيتوس نوه‌ی ارشد اين مورخ شهير به شمار مي‌رفت. در دوران نوجواني هم شاگرد فريتيوف شوان (1907-1998) متأله بود. بوركهارت در سال 1935 ميلادي، پس از مسافرت به آفريقاي شمالي و شهرهاي مغرب اسلامي، در شهر فاس سكني گزيد و در مدرسه كهن این شهر، به پژوهش در تمدن و هنر اسلامي پرداخت. در اینجا به اسلام ایمان آورد و در محضر علي بن طيب درقاوي به طريقت شاذليه درقاويه سر سپرد و ابراهيم عزالدين نام گرفت.[۱]او از باورمندان به حكمت خالده يا جاويدان خرد به شمار مي رفت. بوركهارت در دهه‌هاي پنجاه و شصت ميلادي در سوئيس، مدير هنري مؤسسه انتشاراتي اورس گراف Urs Graf در شهرهاي لوزان و اولتن بود. فعاليت عمده او در اين سال‌ها تهيه و چاپ مجموعه كاملي از چاپ‌هاي عكسي از نسخه‌های خطی تهذيب شده از سده‌های میانه بود. بوركهارت به سال 1984 در لوزان سوئيس درگذشت.[۲]

کتابشناسی[ویرایش]

نوشته‌ها[ویرایش]

بخش بزرگی از نوشته‌هاي بوركهارت به جهان‌شناسي سنتي اختصاص دارد كه او به يك معنا آن را خادمه‌ی متافیزیک مي‌دانست. در سال 1948 براي نخستين بار مقاله‌ی چشم انداز جهان شناسي سنتي را به زبان فرانسه منتشر ساخت و اصول اين جهان شناسي را، كه به دیده‌ی او با هجوم علم جديد در معرض تهديد قرار گرفته بود، بيان كرد. همین سخنان را در رساله‌اي به نام جهان‌شناسي سنتي و علم جديد كه در سال 1964 به زبان‌هاي فرانسه و آلماني منتشر شد، باز گفت.

Alchemie, Sinn- und Weltbild. Olten and Freiburg-im-Breisgau: Walter-Verlag, 1960. وي در اين كتاب، خلاف برداشت امروزي كه كيميا را علم الموادي مهجور و متروك و با زباني مرموز مي داند، كه علم شيمي جديد از بقاياي آن برخاسته است، در اين کتاب مي‌كوشد آن را همچون تكيه‌گاهي براي تأمل و مراقبه معنوي و در حقيقت كيمياگري روحاني و رواني بشناساند.

  • هنر مقدس در شرق و غرب (در زمينه‌ی هنر قدسي)

The Universality of Sacred Art, a précis of Sacred Art in East and West by Ranjit Fernando, published in The Unanimous Tradition, Institute of Traditional Studies. Colombo, Sri Lanka: 1999

Introduction aux Doctrines ésotériques de l’Islam. Paris: Dervy-Livres, 1969. در اين کتاب، وي كه متأثر از آراء محي الدين بن عربي است، تحليلي از مفاهيم عرفان اسلامي به دست ميدهد.

Die maurische Kultur in Spanien. Munich: Callwey, 1970.

L’Art de l’Islam. Paris: Sindbad, 1985.

Mirror of the Intellect: Essays on Traditional Science and Sacred Art, translated by William Stoddart. Cambridge, England: Quinta Essentia, 1987; Albany, NY: SUNY, 1987. پس از فوت بوركهارت، ويليام استودارت، مترجم و ويراستار آثار وي، مجموعهاي از مقالات او را گردآوري و از زبان هاي فرانسه و آلماني ‌به انگليسي ترجمه و چاپ كرد، و درواقع اين كتاب را بايد آخرين اثر بوركهارت دانست.

برگردان‌ها[ویرایش]

برگردان نوشته‌ها به فارسی[ویرایش]

سید حسین نصر، نخستین مترجم فارسي بوركهارت است. وی دو مقاله‌ی بورکهارت را به فارسی برگرداند:

  • ارزش هاي جاويدان هنر اسلامي
  • روح هنر اسلامي
  • تیتوس بورکهارت. درآمدی بر آیین تصوف. تهران: مرکز ایرانی مطالعه فرهنگها، ۱۳۷۴. 
  • تیتوس بورکهارت. هنر اسلامی؛ زبان و بیان. ترجمهٔ مسعود رجب نیا. تهران: سروش، ۱۳۶۵. 
  • تیتوس بورکهارت. اصول و روشهای هنر مقدس. ترجمهٔ جلال ستاری. تهران: سروش، ۱۳۶۹. 
  • تیتوس بورکهارت. جهان‌شناسي سنتي و علم جديد. ترجمهٔ حسن آذركار. چاپ نخست. تهران: حکمت، ۱۳89. 162. شابک ‎۹-۵۸-۸۷۱۳-۹۶۴-۹۷۸. 

منابع[ویرایش]

  1. Hossein Nasr, Foreword on The Essential Titus Burckhardt, P.xvi.
  2. بورکهارت، جهان شناسي سنتي و علم جديد، صص 27-17.