سوگند

قسم به این صفحه تغییر مسیر می‌یابد برای کاربردهای دیگر قسم (ابهام‌زدایی) را ببینید.

سُوگَند یا قَسَم اقرار و اعترافی را گویند که شخص از روی شرف و ناموس خود می‌کند و خدا یا بزرگی را شاهد گیرد.

تاریخچه

مراسم سوگند سربازان لیتوانیایی، حدود ۱۹۳۰

سوگند که همراه با فعل خوردن می‌آید، گفته می‌شود در گذشته به ترکیبی شیمیایی اطلاق می‌شده‌است و برای صحت درستی سخن یک فرد از از می‌خواستند که آن را بخورد، سپس زنده ماندن وی به معنی درستی سخن و مرگ وی به معنای دروغگویی او شمرده می‌شده‌است.

سوگند یا سئوکند به معنای گوگرد است. در قدیم یکی از روشهای نهایی اثبات اتهام متهمان، خوراندن گوگرد به آنان بوده‌است. چنانچه متهم بعد از خوردن گوگرد یا همان سوگند زنده می‌ماند، حکم به برائتش می‌دادند. اصطلاح سوگند خوردن که تأکید شخص بر صحت گفته‌هایش است، در اصل از همین امر گرفته شده‌است.

در ادبیات

• کنون هرچه گویَمْش ْ جزآن کند

نه سوگند داند نه پیمان کند.(فردوسی)

• چرا بر عهد و سوگند رسول خویش نشتابی

بسوی عهد فرزندش گر اهل عهد و سوگندی(ناصر خسرو)

• و برزویه را مثال داد مؤکد بسوگند که... (کلیله و دمنه)

به سوگند گفتی که خونت بریزم ز سوگند بگذر بقول استواری (عماد شیرازی)

پانویس

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سوگند موجود است.