انتزاع

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تجرید یا انتزاع (به انگلیسی: abstraction) فرایند اختصار، فشرده‌سازی، و تلخیص اطّلاعات از طریق شناسائی، استخراج، و سپس، جداسازی و پنهان‌سازی جزئیّات[۱] از کلیّات[۲] است. انتزاع در لغت به معنای جدا کردن، گرفتن، در آوردن جزئی از یک کل [۳] و به معنای بازداشتن و امتناع، برکندن و از جای کشیدن، واستدن و گرفتن، دور شدن می‌باشد.[۴]

انتزاع فرایند یا نتیجهٔ تعمیم بخشیدن با کاهش محتوای اطلاعاتی یک مفهوم یا یک پدیدهٔ قابل مشاهده، جهت حفظ اطلاعات برای منظور خاص می‌باشد.

اهمیت و نقش حیاتی[ویرایش]

صنعت تجرید را باید جان و سرچشمهٔ اصلی سادگی، شیوایی، و زیبایی در تفکّر و اندیشه‌ورزی، زبان، منطق، ریاضیّات، فلسفه، و هنر دانست. شاید، نخستین بار که انسان نخستین، به گاه شمارش اشیاء پیرامونش (دو رودخانه، دو قبیلهٔ مهاجم، دو آهوی وحشی، دو ...) به مفهوم اعداد (عدد دو و مفهوم دو بودن)، جدای از اشیاء مورد شمارشش اندیشید، نخستین تجربهٔ بشر در تجرید هم صورت پذیرفته‌بود. ولی، پیش از آن مفاهیم مجرّد دیگری مثل رودخانه، قبیله، آهو، ... آموخته شده بوده است.

ریاضیات[ویرایش]

نوشتار اصلی: تجرید (ریاضیات)


چنانچه نقطه آغاز ریاضیات را از پیدایش مفاهیم مجرد اعداد و علم حساب برای کار با آن‌ها بدانیم، تولد ریاضیات با تجرید همراه بوده است. اعداد که ابزار شمارش اند، خود، از معدودها جدا گردیده اند، آن زمانی که، عدد تکرار می‌شده است. فرایند اختصار و فشرده سازی با تجرید همواره از طریق جستجوی زوائد تکرار شونده برای همه موارد موجود، و آنگاه، فاکتور گیری و انتقال عامل مشترک به ترازی بالاتر صورت می پذیرد.

در ادامه، عمل ضرب به منظور حذف تکرارهای زائد در عمل جمع و ایجاد دو تراز تجرید بالا و پایین ابداع شده است.

۳ + ۳ + ۳ + ۳ + ۳ + ۳ + ۳ + ۳ = ۸ × ۳

به صورتی مشابه، حذف تکرار در ضرب موجب اختصار به سطحی بالاتر موسوم به توان اعداد می‌گردد.

۳ × ۳ × ۳ × ۳ × ۳ × ۳ × ۳ × ۳ = ۸ ۳

زبان و ادبیات[ویرایش]

نوشتار اصلی: ایجاز


انتزاع یکی از روش‌های معمول در ادبیات است. شاعران از انتزاع برای پنهان کردن منظور خود استفاده می‌کنند. وقتی شاعری انتزاع در شعر خود به کار می‌برد به دلیل ابهامی که در شعر به وجود می‌آید منظور اصلی شاعر بر خواننده شعر مشخص نمی‌شود و در این حالت شعر دارای چند معنی و تفسیر خواهد شد. بیشتر شعرا برای سرودن اشعار سیاسی از انتزاع استفاده می‌کنند.

علوم رایانه[ویرایش]

نوشتار اصلی: تجرید (رایانه)

تجرید در مهندسی نرم‌افزار را می‌شود همان امتداد و استمرار تدابیر و مفاهیمی چون توسّل به استفاده از متغیرها در جبر به منظور مدیریت پیچیدگی دانست. همان طور که با ترکیب عملیّاتی مثل جمع، و ضرب با متغیرهای جبری می‌توان به علم حساب حالتی تعمیم‌یافته و بلندتراز شده داد، در برنامه‌های کامپیوتری هم می‌توان با استفاده از متغیّرها و توابع برنامه‌نویسی، همان هدفها را دنبال کرد. تفاوت بسیار عمده را اینبار باید در پیچیدگی، مقیاس‌پذیری، سرعت و کارایی، و ابعاد بزرگ‌تر و گسترده‌تر مسائل مورد محاسبه جستجو نمود.

تجرید یا انتزاع در دانش رایانه و مهندسی نرم‌افزار به معنای تفکیک مباحث مربوط به هم و نگریستن به موضوع جدای از مباحث وابسته به آن است. مزیت این کار در مهندسی نرم‌افزار کمک به مدیریت پیچیدگی و پیشگیری از وابستگی (Tight Coupling) اجزای سیستم به یکدیگر است که باید در سامانه‌های نرم‌افزاری تا حد امکان از آن کاست.

تعریف دیگری از انتزاع در علوم رایانه: در علم رایانه، راهکار و تمرین انتزاع، اطلاعات جزئی را کاهش دادن به طوری که شخص بتواند روی مفاهیم کم‌تری تمرکز کند.

انتزاع - مفهوم یا ایده‌ای که وابسته به هیچ نمونهٔ خاصی نباشد. [۵]

شعارهای سیاسی[ویرایش]

در شعارهای سیاسی نیز انتزاع دیده می‌شود. در این حالت، شعارهایی که توسط جمعیت و به‌طور یک‌صدا فریاد زده می‌شود، دلالت بر یک «کل» دارند که شاید این «کل»، در اذهان گویندگانِ شعار، یک‌سان نباشد. به طور مثال: اگر در یک شعار سیاسی، لغت «آزادی» استفاده شود، مشخص نیست که منظور از آن کلمه، «آزادی سیاسی» است یا «آزادی بیان». [۶]

فلسفه[ویرایش]

نوشتار اصلی: انتزاعی و انضمامی

انتزاع یکی از کلمات پرکاربرد در فلسفه است. این کلمه به همراه پیشوندهایی مانند مفهوم در مفهوم انتزاعی، یعنی مفهومی که از یک کلام برداشت می شود؛ استفاده شده است.[نیازمند منبع]

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. Details = low level material
  2. Generalities = high level material
  3. فرهنگ معین
  4. لغت‌نامه دهخدا
  5. Thefreedictionary.com
  6. شعارهایی که می‌دهیم؛ بزرگ‌راه، رسیدن

پیوند به بیرون[ویرایش]