آمایه

آمایه در روانشناسی به آمادگی برای پاسخ دادن به گونه‌ای خاص یا پاسخ انتخابی به محرک‌هایی خاص گفته می‌شود.

آمایه یادگیری

(Learning set) عبارت است از این که انسان بتواند رفتاری را که در ارتباط با مجموعه‌ای از تکالیف قبلی آموخته است به تکالیف جدید به نحوی مؤثر منتقل کند. به طور کلی، کانون توجه و گرایش تعیین کننده ای که عملکرد آن به نحوی است که سیستم شناختی یا ادراکی آزمودنی برای محرک یا الگوی محرک ها آماده ساخته می شود.

آمایه مقدماتی

(Preparatory set) حالت ایستادن یا وضعیتی که ارگانیسم را برای پاسخی خاص آماده می‌سازد. معمولاً در ارتباط با پاسخ‌های حرکتی به کار برده می‌شود.

آمایه ذهنی

(Mental set) آمایه ذهنی که استحکامات نیز نامیده می‌شود راهبردی است که در گذشته مؤثر بوده‌است اما برای مسأله خاصی که باید در حال حاضر حل شود، مؤثر نیست.

آمایه حرکتی

(Motor set) الف) آمایه حرکتی: آمادگی مقدماتی برای یک پاسخ حرکتی خاص. ب) آمایه خاص: الگوی واقعی قوام عضلانی همراه با این حالت آمادگی.

آمایه عینی

(Objective set) آمادگی برای درک یک محرک به عنوان رویدادی فیزیکی در دنیای برونی؛ آمادگی بدون سوگیری های ذهنی و تفسیری.

آمایه پاسخ

(Response set) آمادگی برای پاسخ دادن به یک محرک. مثلاً در آزمایش ساده زمان واکنش، آزمودنی در نوعی از آمادگی است که ابراز پاسخ هرچه سریع تر را به محض احساس محرک طلب می کند. به ندرت response attitude هم نامیده می شود.

آمایه محرک

(Stimulus set) آمادگی برای احساس کردن یک محرک. معمولاً این اصطلاح زمانی به کار می رود که دو یا چند محرک وجود دارد و آزمودنی آماده پاسخ افتراقی به آن ها است. مثلاً، در آزمایش زمان واکنش انتخابی، آزمودنی در حالتی قرار دارد که باید یکی از دو پاسخ را بسته به وقوع یکی از دو محرک ابراز نماید. به ندرت stimulus attitude هم نامیده می شود.

منابع

• فرهنگ توصیفی علوم تربیتی |سایت آفتاب|
• فرهنگ توصیفی علوم تربیتی |سایت آفتاب|
• فرهنگ توصیفی علوم تربیتی |سایت آفتاب|
• فرهنگ جامع روانشناسی ـ روانپزشکی و زمینه های وابسته، دکتر نصرت الله پورافکاری، فرهنگ معاصر، جلد دوم، چاپ ششم، ۱۳۸۶، صفحهٔ۱۳۸۱ و صفحهٔ ۸۳۴.
• واژه نامه روانشناسی و زمینه های وابسته، محمدنقی براهنی و همکاران، فرهنگ معاصر، چاپ هجدهم، ۱۳۹۰، صفحهٔ ۹.
• فرهنگ توصیفی روانشناسی، فرانک جو برونو، ترجمه: فرزانه طاهری و مهشید یاسایی، انتشارات ناهید، چاپ سوم، ۱۳۸۴.
• فرهنگ روانشناسی توصیفی، آرتو ربر، ترجمه: یوسف کریمی و دیگران، انتشارات رشد، چاپ اول، ۱۳۹۰.
• فرهنگ روان شناسی (توصیفی)، آرتور اس. ربر، ترجمه: محمدرضا نیکخو و همکاران، انتشارات رشد، ۱۳۹۰.