ابن تیمیه

ابوعباس تقی‌الدین احمد بن عبدالحلیم بن عبدالسلام بن عبدالله ابن تیمیة الحرانی معروف به ابن تیمیهو ملقب بهشیخ الاسلام فقیه و متکلم مسلمان دوره حمله مغول بود.

او در سال ۱۲۶۳ میلادی در حران از شهرهای ترکیه کنونی بدنیا آمد و در سال ۱۳۲۸ میلادی بعد از ۶۵ سال مبارزه و تعلیم و تعلم وفات یافت. از جمله ویژگیهای ابن تیمیه، جسارتش در ارایه عقاید و باورهایش بود. وی نقش بسیار برجسته‌ای در پیروزی سپاه ممالیک مصر بر خیل مغولان بر عهده داشت.

ابن تیمیه در فقه حنبلی خیلی زود به مقام اجتهاد رسید ولی در ارائه فتواها هرگز خود را محدود به فقه حنبلی نمی‌کرد و حتی بسیاری از فتواهای او مطابق هیچیک از مذاهب چهارگانه اهل تسنن یعنی حنبلی، شافعی، مالکی و حنفی نبود. یکی از نخستین آثار او کتاب «عقیده» بود که به نوعی ناروا و خرق عادت در میان سنیان محسوب می‌شد. وی در این کتاب به نقد و رد بسیاری از عقاید کلامی اشعری‌ها پرداخته و نسبت به سستی و ضعف آن باورها معترض بوده‌است. وی پیرو نقل و حدیث است و دشمن سرسخت شیعه و تصوف بود. ابن تیمیه بخاطر عقایدش که سخت با مذاهب اسلامی در تعارض بود از دمشق اخراج گردید و علمای آن روزگار تا مرز تکفیر او پیش رفتند. همچنین علمای مدینه و مکه نیز از او ابراز برائت کرده و او را به این شهرها ممنوع الورود اعلام نمودند.

بسیاری ابن تیمیه را نخستین کسی می دانند که مفهوم عرضه و تقاضا در اقتصاد را معرفی کرد.

برخی از اساتید شیخ الاسلام ابن تیمیه

• پدرش شیخ المجد ابن تیمیة، شیخ زین الدین ابن المنجا ومجد الدین ابن عساکر

برخی از شاگردان ابن تیمیه

• شمس الدین ابن قیم الجوزیة.
• أبو عبد الله محمد الذهبی صاحب (میزان الاعتدال).
• إسماعیل بن عمر بن کثیر.
• محمد بن عبد الهادی المقدسی.
• أبو العباس أحمد بن الحسن الفارسی المشهور بقاضی الجبل.
• زین الدین عمر الشهیر بابن الوردی

انتقاد بزرگان اهل سنت از ابن تیمیه

ذهبی

وی در نامه ای به ابن تیمیه، تابعان او را در در معرض کفر و نابودی دانست.وی در ادامه، عمده پیروان او را عقب مانده، گوشه گیر، دروغ گو، مکار، فرومایه، خشک، سبک عقل، عوام، ظاهر الصلاح، بیگانه، کودن و فاقد فهم دانست.وی در ادامه ی نامه می نویسد:"گمان نمی کنم تو سخن مرا قبول کنی...تو با من که دوستت هستم این چنین برخورد می کنی پس با دشمنانت چه خواهی کرد؟ به خدا سوگند، در میان دشمنانت، افراد صالح و شایسته و عاقل و دانشور فراوانند، چنان که در میان دوستان تو افراد آلوده، دروغ گو، نادان و بی عار زیاد به چشم می خورد"

نوشته‌های ابن تیمیه

در تفسیر

• رسالة در تفسیر وکیف یکون.
• تفسیر سورة الاخلاص.
• جواب أهل العلم والایمان .
• تفسیر المعوذتین.

در عقائد

• الایمان.
• الاستقامة.
• اقتضاء الصراط المستقیم.
• الفرقان بین أولیاء الرحمن وأولیاء الشیطان.
• التوسل والوسیلة.
• الرسالة الحمویة.
• الرسالة التدمریة.
• العقیدة الواسطیة.
• رسالة مراتب الادارة.
• الاحتجاج بالقدر.
• بیان الهدی من الضلال.
• الجواب الصحیح.
• معتقدات اهل الضلال.
• معارج الوصول.
• السؤال عن العرش.
• بیان الفرقة الناجیة.
• درء تعارض العقل والنقل.
• منهاج السنة النبویة.
• ابطال قول الفلاسفة باثبات الجواهر العقلیة.
• شرح حدیث النزول.
• نقض المنطق.
• الرد علی المنطقیین.
• رفع الملام عن الأئمة الأعلام.
• الواسطة بین الحق والخلق.

در فقه

• رسالة القیاس.
• القواعد.
• رسالة الحسبة.
• الأمر بالمعروف.
• العقود.
• المظالم المشترکة.
• حقیقة الصیام.

قصائد

• عقیدتی
• القصیدة التائیة.

مؤلفات

• الاربعین التی رواها شیخ الاسلام بالسند

• الاکلیل فی المتشابه والتأویل

• التبیان فی نزول القرآن

• الرساله الاکملیه

• الرساله العرشیة

• القاعدة المراکشیة

• رسالة الی اهل البحرین فی رؤیة الکفار ربهم

• رسالة ایضاح الدلالة فی عموم الرسالة

• رسالة فی أمراض القلوب وشفاؤها

منبع

• ابن تیمیه، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی

پیوند به بیرون

• ابن تیمیة من موقع الازهر
• کتاب ابن تیمیة موقع الخیمة