رضا داوری اردکانی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
رضا داوری اردکانی
زادروز ۱۵ تیر ۱۳۱۲
اردکان، یزد
محل زندگی ایران
ملیت ایرانی پرچم ایران
پیشه فیلسوف، پژوهشگر، استاد دانشگاه تهران و رئیس فرهنگستان علوم ایران
مذهب اسلام، شیعه
آثار «فلسفه کارل پوپر»، «فارابی مؤسس فلسفه اسلامی» و ...


رضا داوری اردکانی (زاده ۱۵ تیر ۱۳۱۲ در اردکانفیلسوف و متفکر ایرانی و استاد بازنشستهٔ گروه فلسفه دانشگاه تهران است. او از سال ۱۳۷۷، ریاست فرهنگستان علوم ایران را بر عهده دارد و از چهره‌های شاخص در حوزه نظریه‌پردازی فرهنگی و اندیشه فلسفی به شمار می‌آید.[۱]

داوری هم‌اکنون عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی و استاد دانشگاه آزاد واحد علوم و تحقیقات تهران است.[۲][۳]

زندگی[ویرایش]

داوری دوران متوسطه را در اردکان گذراند و در سال ۱۳۳۰ از دانشسرای مقدماتی اصفهان دیپلم گرفت و چند سالی در مدارس شهرهای اردکان، اراک، قم و تهران تدریس کرد. سپس تحصیلات خود را در دانشگاه تهران ادامه داد. او در سال ۱۳۴۶ دکتری فلسفه را به پایان رساند و از همان زمان مشغول تدریس در دانشگاه تهران شد. او از سال ۱۳۶۳ عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی است و تا سال ۱۳۸۵ هم سردبیری مجله نامه فرهنگ را بر عهده داشت.[۴]

داوری از شاگردان احمد فردید بوده و تلاش بسیاری در رفع اتهاماتی که به اندیشه فردید وارد شده، داشته‌است. همزمان با جشن زادروز هشتاد سالگی وی، جایزه ویژه یونسکو برای تجلیل از مقام علمی و فلسفی وی، به اردکانی اهدا شد.[۵]

منتقدان[ویرایش]

داوری به خصوص در سال‌های پس از انقلاب ۱۳۵۷، مورد انتقاد بسیاری از افراد قرار گرفته‌است.[۶] عبدالکریم سروش در ۲۳ آذر ۱۳۹۱ نوشته‌ای را تحت عنوان «بیا کاین داوری‌ها را به نزد داور اندازیم» منتشر کرد و در آن به مذمت داوری پرداخت. چند روز بعد، بیژن عبدالکریمی مقاله‌ای تحت عنوان «رهبری تمدنی و نه رهبری سیاسی» در پاسخ به این نوشته منتشر کرد.[۷][۸]

قدمعلی سرامی نقدی بر کتاب «فیلسوف ری» که نقدی بر نقد رضا داوری اردکانی بر این کتاب بود را در یکی از شماره‌های مجله فردوسی در سال ۱۳۴۴ منتشر شده‌است.

دیدگاه‌ها[ویرایش]

سیاست[ویرایش]

داوری پرسش از شرط امکان انواع نظام‌های سیاسی را از مهم‌ترین مسائل می‌داند و معتقد است در کشورهای توسعه‌نیافته، چنین پرسشی نادیده گرفته می‌شود و این کشورها اساساً اسیر ایدئولوژی هستند: «این گرفتاری جهان توسعه‌نیافته است که حقیقت را با عمل و علم و هنر را با سیاست در هم می‌آمیزد و اشتباه می‌کند. وقتی عمل و سیاست به صفت درست و حقیقی متصف شود به نتایج و آثارش توجه نمی‌شود و آن را تغییر هم نمی‌توان داد... ایدئولوژی مجال و میدان خلط حقیقت با عمل سیاست و مصلحت زندگی است... یکی از اوصاف جهان توسعه‌نیافته تسلیم بی‌مضایقهٔ آن به ایدئولوژی‌هاست. در این جهان وقتی از صاحبان سیاست مقصدشان را بپرسند معمولاً به جای اینکه بگویند به کجا می‌خواهند بروند، از آرای جزمی خود و کاری که می‌کنند می‌گویند. گویی همین گفتار و رفتار و عملشان غایت است و مردمان باید به همین اکتفا کنند و خرسند و راضی باشند که بدانند و اعلام کنند که با چه کسانی دشمنند و چه کسان و حرف‌ها و چیزها را می‌پسندند و دوست می‌دارند.»[۹]

او در گفتگو با ماهنامه مدیریت ارتباطات می‌گوید: «در باب سیاست جز این نمی‌دانم که حکومت، دو نوع است؛ حکومتی که مسائل و مشکلات را می‌یابد و کم و بیش آنها را حل و رفع می‌کند و حکومتی که صرفاً برای حفظ خویش می‌کوشد و البته این حکومت موفق نمی‌شود.»[۱۰]

آثار[ویرایش]

  • اخلاق در عصر مدرن، ناشر: سخن، ۱۳۹۲
  • نگاهی دیگر به فلسفه اسلامی
  • گفتگو
  • ما و تاریخ فلسفه اسلامی
  • هنر و حقیقت
  • فلسفه در دام ایدئولوژی
  • فلسفه در روزگار فروبستگی
  • سیاست، تاریخ، تفکر
  • علم و سیاستهای آموزشی - پژوهشی
  • دربارهٔ علم، ناشر: هرمس
  • دربارهٔ غرب، ناشر: هرمس
  • فلسفه در دام ایدئولوژی، ناشر: سخن
  • فلسفه، سیاست و خشونت، ناشر: هرمس
  • ما و راه دشوار تجدد
  • سنت و تجدد
  • فلسفه کارل پوپر
  • فلسفه معاصر ایران
  • فلسفه و انسان معاصر
  • فلسفه تطبیقی
  • فارابی، فیلسوف فرهنگ
  • اندیشه و تمدن غربی
  • سیری انتقادی در فلسفه کارل پوپر
  • دربارهٔ غرب
  • تفکر پست مدرن
  • فرهنگ، خرد و آزادی
  • فلسفه در قرن بیستم، ژان لاکوست (ترجمه)
  • دفاع از فلسفه
  • ناسیونالیسم و انقلاب
  • ناسیونالیسم و حاکمیت ملی
  • فلسفه چیست؟
  • وضع کنونی تفکر در ایران
  • اوتوپی و عصر تجدد
  • فارابی مؤسس فلسفه اسلامی
  • مقام فلسفه در تاریخ دوره اسلامی
  • مبانی نظری تمدن غربی
  • فلسفه مدنی فارابی
  • شاعران در زمانه عسرت
  • چند نامه به دوست آلمانی، آلبرکامو (ترجمه)

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]