گزاره تحلیلی-گزاره ترکیبی
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
تمایز و تقسیمبندیِ گزارهها به تحلیلی (analytic) و تألیفی یا ترکیبی (synthetic) کارِ کانت فیلسوفِ آلمانیِ قرنِ هجده در کتاب نقد عقل محض است.[۱] پس از وی، این تقسیمبندی موردِ قبول و استفادهٔ بسیاری از فیلسوفان قرار گرفت. کواین در مقاله معروف خود تحت عنوان دو حکم جزمی تجربهگرایی این تقسیمبندی را زیر سؤال برد.
گزاره تحلیلی [ویرایش]
گزارهٔ تحلیلی: گزارهای که محمولِ آن در موضوع محصور باشد.
مثالهایِ ممکن از گزارهٔ تحلیلی:
«این مثلث از سه ضلع تشکیل شدهاست» «انسانِ مجرد ازدواج نکرده است»
گزاره ترکیبی [ویرایش]
گزارهٔ ترکیبی: گزارهای که محمولِ آن در موضوع محصور نباشد.
مثالهایِ ممکن از گزارهٔ ترکیبی:
«این مثلث زیبا است» «انسانِ مجرد خوشبخت است»
زیبایی در تعریفِ مثلث نیست، همانطور که خوشبختی در تعریفِ مجرد نیست.
منابع [ویرایش]
- ↑ Critique of Pure Reason ۱۷۸۱/۱۹۹۸، A۶-۷/B۱۰-۱۱
| این یک نوشتار خُرد فلسفه است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |