وجدان

وِجْدان به نیروی درونی هر فرد که خوب و بد کردار را به وسیلهٔ آن ادراک می‌کند، گفته می‌شود.

وجدان دادگاه درون

وجدان یک نیروی درونی در انسان است که فرد را از کردار زشت برحذر می دارد و زمانیکه مرتکب کار ناپسندی می شود انسان را مواخذه و محاکمه می کند. انسان ذاتا موجودی مهربان است و از خشونت و کارهای غیر انسانی بدور است کردار نیک و گفتار نیک و پندار و اندیشه نیک در کودک درون انسان نهفته است اما انسان تحت تاثیر محیط و شرایط اجتماعی و طبقاتی می تواند دچار تغییر ذات شود. وجدان را در زبان فارسی آزادگی نیز می گویند. اگر دین نداری آزاده باش جمله ای است که به عمق همین مفهوم می پردازد. وجدان تنها دادگاهی است که احتیاج به قاضی ندارد. همه انسانها دارای وجدان یکسانی نیستند.بعضی انسانها ممکن است وجدان خود را از دست بدهند و دچار بی تفاوتی شوند و حتی ممکن است دچار خودخواهی درون شوند. وجدان قدرتمند می تواند انسان را دچار وسواس کند. وجدان با علم اخلاق و تعلیم و تربیت و با روانشناسی ارتباط دارد.

وجدان و مغز

وجدان یکی از کارکردهای مغز انسان است.

The medieval Persian philosopher ابن سینا (ابن سینا) developed a sensory deprivation thought experiment to explore the relationship between conscience and God