شهود

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
ژاندارک شهود خویش را بر شارل هفتم پادشاه فرانسه عرضه کرد، او آن را پذیرفت و به او سپاه داد، سربازان نامید بسیاری در پی باور به شهود ژاندارک در راه آزادی فرانسه جنگیدند و کشته شدند. (نقاشی، اثری از اوژن ترون)

شهود به معنی به دست آوردن دانشی بدون استفاده از استنتاج و یا استنباط و بی‌نیاز از عقل و حواس است. شهود هم‌ریشه با مشاهده، که در لغت به معنی ظاهر شدن، دیدن و عیان و آشکار شدن است، در متضادی با واژه «غیب» قرار دارد. در تصوف شهود را به حضور دل تعبیر می‌کنند و آن را به صورت دیدن حق می‌نمایند.[۱] این واژه اغلب دارای باری معنایی به صورت درک موضوعی از درون، و یا رویایی صادقه (در بیداری)، یا به صورت فهمی بدون استفاده از حواس فیزیولوژیک، و یا مفهوم نوس در فلسفه می‌باشد. موارد نامیده شده به عنوان شهود موضوعاتی بسیار از یکدیگر متفاوتند، اما عموماً روندی که منجر به شهود می‌شود، بر خلاف «تفکر منطقی»، برای شهود کننده ناشناخته است.

شهود باعث ایجاد نقطه نظرات، ادراکات، قضاوت‌ها و باورهایی می‌شود که به صورت تجربی غیر قابل تایید٬ و به لحاظ عقلانی غیر قابل توجیه‌اند. در گذشته شهود موضوعی مورد علاقه و بررسی برای مذاهب، عرفان و علوم خفیه بوده است، و امروزه تبیین چگونگی این پدیده در مرکز توجه روان‌شناسی و روان‌پزشکی واقع است، کما اینکه همیشه مبحثی رایج در ادبیات نوشتاری و سینما نیز بوده است. در گفتار ساده نیم‌کره راست مغز با عملیات مغزی مربوط به مسائل شهودی مانند زیبایی‌شناسی و یا توانایی‌های عمومی خلاقیت مرتبط است. این موضوع که شهود ممکن است مرتبط با برخی نوآوری‌های علمی، اختراعات و اکتشافات بعضی از دانشمندان بوده باشد در میان پژوهش‌گران مورد مناقشه قرار دارد.

منابع[ویرایش]

  1. «شهود». لغت‌نامه دهخدا. بازبینی‌شده در ۰۹ مه ۲۰۱۴. 
  • مشارکت‌کنندگان ویکی‌پدیا، «(Intuition (psychology»، ویکی‌پدیای انگلیسی، دانشنامهٔ آزاد (بازیابی در ۹ مهٔ ۲۰۱۴).