دانش

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

برای نشریه‌ای به نام دانش به دانش (نشریه) مراجعه کنید

دانش (معرفت - Knowledge) عبارت است از مجموعه دانستنی‌هایی که بشر برای زندگی خود از آنها بهره می‌گیرد. در زمان‌های قدیم دانش بشر محدود بود و گاهی حتی یک نفر می‌توانست بیشتر دانش بشری را در حافظه خود جای دهد. اما به تدریج با رشد معلومات، دانستنی‌های بشر طبقه بندی شدند و حوزه‌های مختلف و تخصصی دانش شکل گرفت.

فهرست مندرجات ۱ معنای لغوی[نیازمند منبع] ۲ زوجیّت دانش ۳ داده‌ها - اطلاعات - دانش ۳.۱ داده‌ها ۳.۲ اطلاعات ۳.۳ دانش ۴ نمایش دانش ۵ پانوشته‌ها ۶ جستارهای وابسته ۷ منابع ۸ پیوندهای بیرونی

[ویرایش] معنای لغوی^{[نیازمند منبع]}

از لحاظ لغوی باید بین دانش و علم (Science) تفاوت قائل شد.^{[نیازمند منبع]} از نظر رابطه منطقی می‌توان گفت که دانش (معادل Knowledge در فلسفه و شناخت‌شناسی حوزهٔ زبان انگلیسی) مجموعهٔ جامع‌تر و کلّی‌تری نسبت به علم (فقط معادل Science) بوده و علم می‌تواند به نحوی زیر مجموعهٔ دانش به عنوان تمامی آگاهی‌های انسانی تلقی شود.^{[نیازمند منبع]}

در حوزهٔ زبان فارسی، دانش (Knowledge) یا علم (باز هم Knowledge) دربرگیرندهٔ تمامی گونه‌ها و حوزه‌های شناخت و آگاهی در عام‌ترین معنای خویش‌ست.^{[نیازمند منبع]}

در یک نگاه کلّی می‌توان گونه‌ها و حوزه‌های دانش بشری را به سه حوزهٔ کلان تقسیم نمود: ۱- هنر، ۲- فلسفه، و ۳- علم. برای آشنایی با هر حوزه از دانش بشری فراگیری مفاهیم، مبانی و نظریه‌های رایج در آن حوزه از دانش ضروری است.^{[نیازمند منبع]}

[ویرایش] زوجیّت دانش

چنان‌چه دانش را دارای طبیعتی زوج و دوگونه در نظر بگیریم، هر دانشی هم از نوع سخت است (یعنی دانش قابل تعریف و نمایش)، و هم از نوع نرم (یعنی گونه غیر قابل ساختاردهی، بیان، و نمایش). تنها میزان و درجهٔ این اختلاط دوگونه‌است که در دانش‌های گوناگون با هم تفاوت پیدا می‌کند.

[ویرایش] داده‌ها - اطلاعات - دانش

مفاهیم سه گانهٔ داده‌ها، اطلاعات، و دانش، و نیز نسبت‌ها و روابط آن سه با یکدیگر با ابهام و عدم شفافیت زیادی برای افراد گوناگون همراه است.

[ویرایش] داده‌ها

مقالهٔ اصلی: داده‌ها

نسبت به اطلاعات، و دانش، داده‌ها در بالاترین تراز تجرید قرار دارند. این بدان معناست که واژه داده‌ها بسیار کلی ست و هر چیزی را شامل می‌شود که داشته باشیم. برای داده‌ها بودن و داده‌ها خطاب شدن صفات^[۱] یا خصوصیات^[۲] زیادی لازم نیست.

مثال برای داده‌ها: شن، ماسه، ریگ، و خاک مخلوط با هم که از محل طبیعی آن برداشته شده، و با کامیون به ایستگاه شستشو و تفکیک حمل می‌شود.

[ویرایش] اطلاعات

مقالهٔ اصلی: اطلاعات

جهت تبدیل داده‌ها به اطلاعات باید تغییرات، پردازش‌ها، و یا اصلاحاتی روی آن‌ها صورت داده شود.

مثال برای اطلاعات: شن، ماسه، سیمان، تیرآهن، میل‌گرد (آرماتور)، لوله، رنگ، و گچ که به محل اجراء پروژه ساختمانی حمل گردیده و در محل‌های جدا جدا به طور موقت انبار و نگهداری می‌شود. ودر انتظار تفکری است برای ساماندهی لازم درآنها

[ویرایش] دانش

عبور و گذار از اطلاعات به دانش، محتاج اعمال تغییراتی از نوع آفرینش و خلق، ایجاد زندگی و منظورداری، و در کنار یکدیگر نهادن هدفدار قطعات پراکندهٔ اطلاعات می‌باشد.

مثال برای دانش: خانه، بیمارستان، و یا کودکستانی که با اهداف، جهت گیری‌ها، و منظورهای ویژه و آگاهانه‌ای ساخته شده و مهیای انجام و ارائه همان وظایف می‌شود.

[ویرایش] نمایش دانش

مقالهٔ اصلی: نمایش دانش

یکی از اصول بنیادین در زمینهٔ وسیع و همه‌جا‌گیر هوش مصنوعی را نمایش دانش تشکیل می‌دهد. با پیدایش و تولد اینترنت در آخرین سال‌های سدهٔ بیستم میلادی و اولین سال‌های قرن جدید، نمایش دانش هم زندگی و حیاتی تازه یافته است، و در مقیاسی وسیع در میدان‌ها و عرصه‌های علمی و فنی نوینی حضور و لزوم پیدا کرده است.

[ویرایش] پانوشته‌ها

[ویرایش] جستارهای وابسته

• علم
• شناخت‌شناسی
• شناخت‌شناسی ساخت‌گرا
• اطلاعات
• نظریه اطلاعات
• دانش‌شناسی
• دانش نرم
• دانش سخت
• نمایش دانش
• مهندسی دانش
• مدیریت دانش
• مدل‌سازی علمی
• مدل‌سازی ریاضی
• دانش در ایران

[ویرایش] منابع

• زوجیّت (duality) دانش (انگلیسی)

‎

[ویرایش] پیوندهای بیرونی

• معرفت شهودی در ابن سینا و دكارت، اقدس یزدی، به راهنمایی: محمد خوانساری
• ناهمسانی دانش علمی با دانش شاعرانه (انگلیسی)