شاه ولی‌الله دهلوی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شاه ولی‌الله دهلوی
زادروز ۴ شوال ۱۱۱۴/۱۷۰۳
پهلت، شهرستان مظفرنگر ایالت اوتارپرادش هند
درگذشت ۲۹ محرم ۱۱۷۶/۳۱ اوت ۱۷۶۲ (۶۲سالگی)
آرامگاه آرامگاه مهندیان
نام‌های دیگر قطب‌الدین ولی‌الله بن عبدالرحیم، عبدالله، احمد
پیشه اصلاحات اسلامی، فقه، حدیث
سبک تصوف
لقب ابومحمد، ابوالفیاض، عظیم‌الدین، ابوالعزیز
مذهب اسلام حنفی
همسر بی‌بی ارادت (همسر دوم)
فرزندان شاه محمد، شاه عبدالعزیز، شاه رفیع‌الدین، شاه عبدالقادر، شاه عبدالغنی و ...
والدین عبدالرحیم

شاه ولی‌الله محدث دهلوی (۱۱۱۴ ق./۱۷۰۳ م. - ۱۱۷۶/۱۷۶۲) یکی از اصلاح‌گران مهم اسلامی در شبه قاره هند بود. وی آثاری در فقه و حدیث نیز دارد. شاه ولی‌الله دهلوی به زبان‌های فارسی و عربی می‌نوشت.

فرقه دیوبندی نیز ریشه در اندیشه‌های شاه ولی‌الله دهلوی دارند. نهضت شاه ولی در آغاز به منظور اصلاح اندیشه‌های دینی و خرافات‌زدایی ایجاد شد. پس از او پسرش شاه عبدالعزیز (۱۷۴۶- ۱۸۲۴) و نوه‌اش شاه اسماعیل (۱۷۸۱- ۱۸۳۱) آن را به یک جریان سیاسی و جنبش اجتماعی در هند مبدل کردند. این جریان در برابر استعمار بریتانیا بر هند موضع سیاسی تند اتخاذ نمود و به همین دلیل هوادارانی زیادی را به دست آورد. گسترش نفوذ این جریان موجب شد که در نیمه سدهٔ نوزدهم میلادی یکی از علمای برجسته پیرو مکتب شاه ولی‌الله، شخصی به نام «محمد قاسم نناطاوی» درسال ۱۲۴۸ هجری (۱۸۶۷م) مدرسه معروف به « دیوبندی» را درایالت «اوتارپرادش» بنیاد کند.[۱]

بزرگان مدرسه دارالعلوم دیوبند، شاه ولی‌الله دهلوی را بزرگ طریقت خود می‌دانند و در اصول عقاید از شیخ محمد قاسم نناطاوی، و در فروع از شیخ رشید احمد گنگوهی تقلید می‌کنند.[۲]

الفوز الکبیر فی اصول التفسیر که به فارسی نوشته شده از مشهورترین آثار شاه ولی‌الله است. ترجمه‌ای که او از قرآن به فارسی کرده‌است فتح‌الرحمان نام دارد.

منابع[ویرایش]

  • زندگینامه جناب شاه ولی الله محدث دهلوی با مطالعه و بررسی اندیشه‌های قرآنی ایشان، پدیدآورنده: محمدمسعودعالم قاسمی، عبدالله خاموش هروی (مترجم)، ناشر: شیخ الاسلام احمد جام - ۱۳۸۱