هرمنوتیک
هرمنوتیک (به فرانسوی: Herméneutique) به معنای خبردادن و ترجمه کردن و تعبیر کردن، علم یا نظریهٔ تأویل است. علمی است که مسئلهٔ فهم متون و چگونگی ادراک و فهم و روند آن را بررسی میکند. این عنوان از قرنِ هفدهم کاربرد یافتهاست، اما تازه در آغازِ قرنِ نوزدهم است که با تلاشِ فکری فردریک شلایرماخر رواجِ عمومی مییابد. یکی از منتقدان سرسخت هرمنوتیک، هانس آلبرت، خردگرای انتقادی آلمانی است.
محتویات |
[ویرایش] ریشهشناسی
هرمنوتیک، از کلمه یونانی هرمینویین (Hermeneuein) به معنای باز کردن و تفسیر مشتق شده و ریشه اصلی آن هرمس است که در اساطیر یونانی اختراع زبان و خط را به او نسبت دادهاند. هرمس پیامهای اغلب رمزی خدایان را برای میرایان تأویل میکرد. هرمنوتیک از آغاز با تأویل متون مقدس میآغازد و با فقه علقه نزدیکی زیاد دارد.
مجادلههای جنبش اصلاح طلبی بر سر این حکم کلیسای کاتولیک که تنها این کلیسا صلاحیت تأویل کتاب مقدس را دارد، با پافشاری پروتستانها بر خود بسندگی متن مقدس، به نتیجه رسید. پیکرهٔ کلی نظریه و عمل حاصل از این مباحث، هرمنوتیک را پی ریزی کرد.
تنظیم تدریجی این مواد و تبدیل آن به یک روششناسی برای تأویل متن، در اواخر سدهٔ نوزدهم شکل نظریهٔ فلسفی عام تری را به خود گرفت.[۱]
این واژه در فارسی به صورت هرمنوتیک، هرمونتیک، و هرمنیوتیک به کاررفته است.
[ویرایش] تاریخچه
شلایماخر، پدر هرمنوتیک، تردیدهایی بس جدی پیرامون عینی بودن متن انجیلی وارد می کند که سبب آغاز فرایند ویرانی منبع سنت مذهبی (به عنوان یک منبع بدون خطا و تفسیری طابق به نعل) در سیر اندیشه غرب گردید. اما مسئولیت تکمیل این وظیفه به عهده نیچه، متفکر اصلی پسامدرنیسم، افتاد و با این نظریه آغاز شد که زبان توان انتقال حقیقت غایی را دارا نیست. او این اندیشه را پیش کشید که هر آنچه برای ما مانده است، صرفا ً تفسیر است.[۲]
[ویرایش] هرمنوتیک
هرمنوتیک در اصل بحث از کتب مقدس و اسرار و غموض آن بود که توسط شلایرماخر از انحصار خارج شد و به دیگر کتب تسری یافت . هرمنوتیک سنتی عقیده دارد که معنا را مولف میآفریند واثر به نحوی ذهن نویسنده را نشان میدهد و همچنین متن معنی قطعی دارد که به نظریه قطعیت معنی معروف شد. شلایر ماخر و دیلتای پایهگذاران اصلی این نظریه هستند. هرمنوتیک جدید اساسا به گوینده وقعی نمینهد و متن را در گرو نیت نویسنده نمیداند چون متن در هر خواندنی و هر دورهای تغییر می کند نمایندگان این نظریه گادامر، هرش، آیزر و.. هستند.
[ویرایش] کتابهای فارسی در زمینهی هرمنوتیک
- درآمدی بر هرمنوتیک، احمد واعظی، سازمان انتشارات پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
- آفرینش و آزادی، بابک احمدی، نشر مرکز
- هرمنوتیک مدرن، ترجمهی محمد نبوی، مهران مهاجر، بابک احمدی، نشر مرکز
- هرمنوتیک فلسفی و نظریه ادبی، جوئل واینسهایمر، ترجمهی مسعود علیا، نشر ققنوس
- علم هرمنوتیک، ریچارد پامر، ترجمهی محمدسعید حنایی کاشانی، نشر هرمس
- هرمنوتیک کتاب وسنت ،محمد مجتهد شبستری، انتشارات طرح نو، چاپ پنجم 1381
[ویرایش] منابع
- ↑ احمدی ب، مهاجر م، نبوی م هرمنوتیک مدرن،
- ↑ موج چهارم، رامین جهانبگلو، ترجمه منصور گودرزی- نشر نی- چاپ چهارم ۱۳۸۴، ص ۴۹-۵۰
 |
این یک نوشتار خُرد است. با گسترش آن به ویکیپدیا کمک کنید. |
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||
