محمدتقی مصباح یزدی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
با محمد یزدی اشتباه گرفته نشود.
محمد تقی مصباح یزدی
250px
شناسنامه
نام کامل محمد تقی مصباح یزدی
زادروز ۱۱ بهمن ۱۳۱۳ خورشیدی (۷۹ سال)
زادگاه یزد، ایران
دین اسلام
مذهب شیعه دوازده امامی
اطلاعات سیاسی
پست‌ها عضو

مجلس خبرگان رهبری

اطلاعات علمی و مذهبی
استادان حسین طباطبایی بروجردی، روح‌الله خمینی،
محمد تقی بهجت ، محمد علی اراکی،
محمدحسین طباطبایی
شاگردان غلامحسین الهام، عباسعلی کدخدایی،
پرویز داوودی، مرتضی آقاتهرانی
کتاب‌ها نگاهی گذرا به نظریه ولایت فقیه،
عبرت‌های خرداد
وبگاه رسمی mesbahyazdi.org

مناظره تلویزیونی از راست: عبدالکریم سروش و مصباح یزدی در برابر احسان طبری و فرخ نگهدار در سال ۱۳۶۰

محمدتقی مصباح یزدی (زادهٔ ۱۱ بهمن ۱۳۱۳ در یزدفیلسوف، مفسر، مجتهد علوم اسلامی، بنیانگذار و مدیر موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی، عضو مجلس خبرگان رهبری، عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی، عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم، رییس شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت و یکی از اساتید حوزهٔ علمیهٔ قم است.

وی از منظر علمی به دلیل نوشتارهایش در زمینه تفسیر موضوعی قرآن، و فلسفه اسلامی - به ویژه یکی از کتاب‌های درسی حوزه تحت عنوان «آموزش فلسفه» که به زبان های عربی، انگلیسی و غیره نیز ترجمه شده است و از منظر سیاسی به علت حمایت‌هایش از محمود احمدی‌نژاد، رئیس‌جمهور سابق ایران و نیز مخالفت‌های سابقه‌مندش با محمد خاتمی و به طور کلی جنبش اصلاح‌طلبی ایران، مشهور است.[۱][۲]

از دیگر مواردی که باعث شهرت مصباح یزدی شده‌است، مطرح شدن وی به عنوان صادرکنندهٔ فتوای قتل در جریان جنجال‌برانگیز قتل‌های زنجیره‌ای می‌باشد.[نیازمند منبع]

.[۳][۴] (این منابع ربطی به به مطلب بالا ندارند)

تحصیلات حوزوی[ویرایش]

تحصیلات ابتدایی خود را در سن هفت سالگی آغاز کرد. سپس وارد حوزهٔ علمیهٔ یزد شد و دورهٔ مقدمات و سطح را همان جا به اتمام رساند، سپس در سال ۱۳۷۱ه.ق. عازم نجف شد، و پس از یک سال برای ادامهٔ تحصیل به قم هجرت کرد و حدود ۸ سال به طور مداوم در درس فقه حسین طباطبایی بروجردی شرکت کرد. وی در سن ۲۷ سالگی به درجهٔ اجتهاد رسید، اما با این حال تا ۸ سال در دروس فقه و اصول روح‌الله خمینی و تا ۱۵ سال در درس فقه محمد تقی بهجت و تا ۲ سال در درس محمد علی اراکی شرکت می‌کرد. وی شاگردان درس تفسیر و فلسفهٔ محمدحسین طباطبایی نیز به شمار می‌رود و با پایه‌گذاری مدرسه حقانی توسط آیت‌الله قدوسی و محمد حسینی بهشتی استاد و عضو هیئت مدیره این مدرسه می‌شود.[۵] اما بعدها به دلیل اختلافات شدیدش با علی شریعتی از این سمت کناره گرفته و به مؤسسه «در راه حق» می پیوندد[۶]

فعالیت‌های علمی فرهنگی[ویرایش]

پس از پیروزی انقلاب ۱۳۵۷ ایران او در تأسیس دفتر همکاری حوزه و دانشگاه و در جهت تحول و بازسازی نظام حوزه نقش فعالی ایفا کرد. او بنیاد علمی پژوهشی باقرالعلوم و سپس مؤسسهٔ آموزشی پژوهشی امام خمینی را در قم پایه‌گذاری کرد. وی هم اکنون رییس مؤسسهٔ علمی پژوهشی امام خمینی و همچنین رییس شورای عالی مجمع جهانی اهل‌بیت و عضو جامعهٔ مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم می‌باشد.

فعالیتهای سیاسی[ویرایش]

او در سال ۱۳۶۹ به عنوان نمایندهٔ مجلس خبرگان از استان خوزستان در دومین دورهٔ مجلس خبرگان رهبری و در دوره‌های بعد نیز از تهران به نمایندگی مجلس خبرگان برگزیده شد.

انتخابات ریاست جمهوری دهم

به دنبال انتخابات ریاست جمهوری ایران در سال ۸۸ و اعتراضات گسترده بعد از انتخابات، خبرگزاری العربیه به نقل از روزنامهٔ ایتالیایی کوریر دلاسرا و به گفته یک منبع نامعلوم آمریکایی ادعاکرد که مصباح یزدی - که از وی به عنوان پدر معنوی احمدی‌نژاد یاد می‌شود- از مقابله با مخالفان نظام حمایت کرده‌است. هم‌چنین ادعا کرد برخی منابع اصلاح‌طلب مدعی شدند مصباح یزدی در انتخابات اخیر تقلب به نفع احمدی‌نژاد را مجاز شمرده و حتی فتوای قتل میرحسین موسوی و مهدی کروبی را صادر کرده بود.[۷]

مصباح یزدی در واکنش به رویدادهای پس از انتخابات گفت «سلسله جنبان این قضایا هر که بود درصدد حذف ولایت فقیه از نظام سیاسی کشور بود.» وی «ولایت فقیه را روح انقلاب و مشخصه این حکومت» دانسته و گفت: «دشمنان می‌خواستند یا این رکن اساسی را حذف و یا تضعیف و کمرنگ کنند که در این جریان برخی آگاهانه و برخی فریب خورده اقدام به این امر نمودند.»[۸] او همچنین در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸ در جمع گروهی از هنرمندان بسیجی در موسسه آموزشی امام خمینی در قم این‌گونه استدلال کرد که وقتی رییس‌جمهوری از جانب رهبری نصب و تایید می‌شود به عامل او تبدیل شده و از این پرتو نور بر او نیز تابیده می‌شود و لذا «وقتی ریاست جمهوری حکم ولی فقیه را دریافت کرد اطاعت از او نیز مثل اطاعت از خداست.»[۹][۱۰][۱۱][۱۲][۱۳][۱۴][۱۵]

ماجرای کاریکاتور[ویرایش]

سه هفته پیش از انتخابات مجلس ششم، در بهمن ۱۳۷۸، کاریکاتوری موسوم به «استاد تمساح» که طرفداران مصباح یزدی به‌خاطر شباهت کلمهٔ «مصباح» با «تمساح»، آن را اهانت به او دانستند، توسط نیک‌آهنگ کوثر در یکی از روزنامه‌های کثیرالانتشار به چاپ رسید که در همین زمان گروهی از افراد وابسته به موسسه آیت‌الله مصباح یزدی، در مسجد اعظم قم دست به تحصن زدند.آنان که خود را جمعی از طلاب و فضلای قم می نامیدند، از چهاردهم بهمن ماه تا شامگاه شانزدهم بهمن به تحصن خود ادامه دادند. گفته می شد نهایتاً این تحصن با نقل پیام شفاهی رهبر ایران توسط آیت‌الله مشکینی، پایان می‌یابد. معترضین روز پنجشنبه ابتدا در مسجد فیضیه تجمع کرده و در یک راهپیمایی تا مسجد اعظم، تحصن خود را آغاز کردند. آنان طی بیانیه‌ای تاکید داشتند که: «تحصن ما آرام و بدون تشنج است و در صورت دستور مقام معظم رهبری و یا مراجع عظام، تحصن را لغو خواهیم کرد». متحصنین دارای کارت مخصوص و سازماندهی منظم، ستاد اطلاع رسانی، واحد تبلیغات و تدارکات بوده و امکانات لازم برای اقامت خود در مسجد را از قبل مهیا کرده بودند. متحصنین همچنین خواستار عزل و محاکمه وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بودند که بعد از بازداشت نیک‌آهنگ کوثر، با پیام سید علی خامنه‌ای، رهبر جمهوری اسلامی، این تحصن پایان یافت.[۱۶]

دیدگاه‌ها[ویرایش]

دیدگاه سیاسی و چالش‌ها[ویرایش]

مصباح یزدی از حامیان اسلام بنیادگرایانه و طیف اصولگرا معروف به جناح راست است. او از مخالفان جدی اصلاحات محمد خاتمی و اصلاح‌طلبان می‌باشد، چنانکه در حسینیه شهدای قم اصلاح‌طلبان را «احیاکنندگان سنت کفار ۲۵۰۰ سال پیش ایران» نامید.[۱۷]

در ماه آذر سال ۱۳۷۹ میلادی، اکبر گنجی روزنامه‌نگار طرفدار اصلاحات، که در کتاب پرفروش و جنجال‌برانگیز «عالی‌جناب سرخ‌پوش و عالی‌جنابان خاکستری»، به افشاگری درباره عوامل پشت پرده قتل‌های زنجیره‌ای پرداخته بود، در دادگاهی که برای محاکمه او تشکیل شده بود علناً علی فلاحیان، وزیر اطلاعات سابق ایران را شاه‌کلید قتل‌های زنجیره‌ای و مصباح یزدی را محرک و صادرکننده فتوای قتل‌ها یا به اصطلاح، «مراد عالیجنابان خاکستری» خواند.[۱۸][۱۹] همچنین در واقعه قتل‌های محفلی کرمان، تعدادی از اعضای بسیج یکی از مساجد کرمان به اتهام آن دستگیر شدند و این افراد در بازجویی‌ها و در دادگاه اعلام کردند که پس از شنیدن سخنرانی محمد تقی مصباح یزدی، در یکی از مساجد کرمان به این نتیجه رسیده‌اند که از نظر شرعی وظیفه دارند افراد مهدورالدم را بکشند. مصباح یزدی طی نامه‌ای به دادگاه، صدور فتوی مشخصا برای قتل ۵ نفر در کرمان را رد کرد اما ایراد سخنرانی عمومی پیرامون امر به‌معروف و لزوم اقدام شخصی بسیجیان در اجرای امر به‌معروف را تایید نمود.[۲۰][۲۱][۲۲][۲۳][۲۴]

احتمال جادو شدن احمدی‌نژاد[ویرایش]

مصباح یزدی در سخنانی که هفته‌نامه شما وابسته به حزب موتلفه اسلامی به نقل از او انتشار داد، گفت که بیش از ۹۰ درصد احتمال میدهد که احمدی‌نژاد را شخصی (مشایی) سحر کرده باشد.[۲۵] [۲۶]

مذهبی[ویرایش]

دموکراسی و ولایت فقیه[ویرایش]

مصباح از منتقدان جمهوریت است و به رای گذاشتن نظام توسط روح‌الله خمینی را به معنای اعتقاد او به جمهوریت و حاکمیت رای مردم نمی‌داند. او در سخنانی گفت: «مردم، ناصر (کمک کننده) ولی فقیه هستند، نه ناصب (منصوب کننده) و مشرع (مشروعیت دهنده) او» از دیدگاه وی فقها در دوران غیبت نایب عام حجت بن حسن (مهدی موعود به اعتقاد اهل تشیع) و حاکم هستند و نتیجتاً انتخاب حاکم توسط مردم فاقد اعتبار است.[۲۷][۲۸][۲۹] این اظهارات وی مورد مخالفت بسیاری حتی بخشی از جناح راست و اصولگرا قرار گرفت، چنانکه روزنامه جمهوری اسلامی در جریان انتخابات شوراها در سال ۱۳۸۵ با موضع‌گیری در برابر مصباح یزدی، مواضع وی در باب ولایت فقیه را متفاوت با نظرات رهبری دانست و در مقاله‌ای با عنوان «مخالفت رهبری با عملکرد مصباح یزدی» نوشت: «احدی از آحاد ملت حق ندارد از رهبری جلو بیفتد، آیا رهبری از عملکرد و موضع‌گیری‌های شما راضی است؟ ما قرائتی داریم که نه، شما اگر دلیلی بر رضایت ایشان از عملکرد خودتان دارید، ذکر فرمایید، البته اینکه ایشان به مؤسسه شما کمک مالی بکنند یا شما در دفتر ایشان سخنرانی کنید دلیل نمی‌شود».[۳۰]

بنا به ادعای وی ضدیّت با ولایت فقیه به معنی شرک به خداست.[۳۱]

ارتداد و قتل افراد[ویرایش]

مصباح در سخنرانی‌های خود بارها صراحتاً از اجرای حکم اعدام برای افرادی که مرتد شده‌اند دفاع نموده‌است، چنانکه یکبار خواستار حکم اعدام برای هاشم آغاجری به اتهام اهانت به امامان شیعه و مراجع تقلید شیعه و همچنین اهانت به پیامبر اسلام شد.[۳۲] همچنین احمد قابل در نامه‌ای به علی خامنه‌ای، ضمن اشاره به اصرار و شهادت مصباح یزدی، مبنی بر کفرآمیز بودن مطالب و مرتد بودن حبیب‌الله آشوری به جرم انتشار کتاب «توحید» که منجر به اعدام وی شد، از وی انتقاد کرد.[۳۳]

شهادت به نفع باقری لنکرانی[ویرایش]

در آستانه انتخابات ریاست‌جمهوری ایران (۱۳۹۲) به دنبال نام نویسی کامران باقری لنکرانی برای نامزدی یازدهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، آیت اله مصباح یزدی در اظهار نظری گفت: بینی وبین الله شهادت می دهم که روی زمین و زیر این آسمان کسی اصلحتر از آقای لنکرانی نمی شناسم حتی یک مورد خلاف شرع و خلاف قانون از او مشاهده نشده و امیدوارم که این شهادت برگ زرینی در کارنامه 80 ساله من باشد.

وی با اشاره به شناخت دیرینه خود از باقری لنکرانی گفت: من از شش تا هفت سال پیش فکرش را کردم و به این نکته رسیده بودم و به کسی اعلام نکرده بودم و مطمئنم همه حوادث عالم در اراده من سر سوزنی اثر نداشته است.[۳۴][۳۵]


اما به دنبال انصراف باقری لنکرانی از نامزدی درست قبل از اعلام احراز صلاحیت کاندیدا ریاست جمهوری توسط شورای نگهبان، آیت اله مصباح یزدی در مورد سعید جلیلی اظهار داشت: مقام معظم رهبری که به‌دلیل نبوغ ذاتی و بیش از سی سال حضور در مدیریت کلان نظام اسلامی، بسیاری از مسائل نظام را بهتر از دیگران درک می‌کنند بر چند مسأله از جمله استکبار ستیزی و حفظ عزت اسلامی تأکید کرده اند. با توجه به تحقیق‌ها، بررسی‌ها و مشورت‌ها، به نظر می‌رسد که آقای سعید جلیلی در اصول و مبانی ضعف ندارد و در مواردی مانند پایبندی به دین، عشق به ولایت، جدیت در اجرای احکام و اهتمام به ارزشهای اسلامی، بیش از حد نصاب را دارد.[۳۶]

وجود امدادهای غیبی در جنگ ۳۳ روزه حزب الله با رژیم صهیونیستی[ویرایش]

آیت اله مصباح یزدی اظهارکرده است: در جنگ ۳۳ روزه اتفاقاتی افتاد که جز به صورت امداد غیبی قابل تفسیر نیست، من از شخص سید حسن نصر الله شنیدم که گفت اسرائیلی‌ها به نیروهای حزب الله حمله می‌کردند، ولی پس از عقب نشینی نیروهای حزب الله نیروهای اسرائیلی پیشروی نمی کردند، دلیل را که از سربازان اسرائیلی جویا شدند، آن‌ها گفتند که مردانی با لباس‌های سفید با شمشیر با ما می‌جنگند. وی اضافه کرد: سربازان اسرائیلی قضیه جنگیدن مردانی با لباس‌های سفید به همراه شمشیر را در مصاحبه با شبکه‌های اسرائیلی گفتند و در جنگ 33 روزه داستان‌های عجیبی اتفاق افتاد که مصادیق امداد غیبی زنده شد.[۳۷]

کتاب‌شناسی[ویرایش]

وی دارای تألیفات و آثار متعددی در زمینه‌های فلسفهٔ اسلامی، الهیات، اخلاق و عقاید می‌باشد؛ از جمله[نیازمند منبع]:

  • اخلاق در قرآن (۳ جلد)
  • آذرخشی دیگر از آسمان کربلا
  • اصلاحات، ریشه‌ها و تیشه‌ها
  • آفتاب ولایت
  • آموزش عقاید (۳ جلد)
  • آموزش فلسفه (۲ جلد)
  • انسان‌شناسی در قرآن
  • انقلاب اسلامی، جهشی در فرایند تحولات بین‌الملل
  • ایدئولوژی تطبیقی
  • بر درگاه دوست
  • به سوی او
  • به سوی خودسازی
  • پاسخ‌های استاد به جوانان پرسشگر
  • پاسداری از سنگرهای ایدئولوژیک (۶ جلد)
  • پرتوی از امامت و ولایت در قرآن کریم
  • پرسش‌ها و پاسخ‌ها (۵ جلد)
  • پند جاوید (۲ جلد)
  • پندهای امام صادق (ع) به رهجویان صادق
  • پیش‌نیازهای مدیریت اسلامی
  • تعدد قرائت‌ها
  • تهاجم فرهنگی
  • توحید در نظام عقیدتی اسلام
  • جامعه و تاریخ در قرآن
  • جامعیت قرآن
  • جامی از زلال کوثر (شخصیت حضرت فاطمه زهرا)
  • جنگ و جهاد در قرآن (۲ جلد)
  • جهان‌شناسی در قرآن
  • جوانان و مشکلات فکری
  • چکیدهٔ چند بحث فلسفی
  • چکیده‌ای از اندیشه‌های بنیادین اسلامی
  • حقوق و سیاست در قرآن
  • خداشناسی در قرآن
  • خودشناسی برای خودسازی
  • در پرتو آذرخش
  • در پرتو ولایت
  • دروس فلسفه
  • دروس فلسفه اخلاق
  • دین و آزادی
  • راه‌شناسی در قرآن
  • راهنماشناسی در قرآن
  • راهیان کوی دوست
  • ره‌توشه (۲ جلد)
  • زن، نیمی از پیکر اجتماع
  • سلسه مباحث اسلام، سیاست و حکومت
  • شرح الهیات شفاء (۲ جلد)
  • شرح برهان شفاء (۴ جلد)
  • شرح جلد اول اسفار اربعه (۲ جلد)
  • شرح جلد هشتم اسفار اربعه (۲ جلد)
  • شرح نهایةالحکمه (۲ جلد)
  • شکوه نجوا
  • عبرت‌های خرداد
  • فلسفه اخلاق
  • قرآن در آینه نهج‌البلاغه
  • قرآن‌شناسی (۲ جلد)
  • قلمرو دین
  • کاوش‌ها و چالش‌ها (۲ جلد)
  • گفتمان روشنگر
  • مباحثی پیرامون حوزه
  • مباحثی پیرامون عرفان
  • معرفت‌شناسی انتقادی
  • نجوای عاشقانه
  • نظریه حقوقی اسلام (۲ جلد)
  • نظریه سیاسی اسلام (۲ جلد)
  • نقد و بررسی مکاتب اخلاقی
  • نقدی فشرده بر اصول مارکسیسم
  • نقش تقلید در زندگی انسان
  • نگاهی گذرا به نظریه ولایت فقیه
  • یاد او (ذکر و ذاکران در کلام امیر مؤمنان)
  • یاد تو

شاگردان[ویرایش]

وی در طول سالیان تدریس خود تعداد بسیاری از شاگردان را تربیت کرده‌است که اکثر آنان هم اکنون از اساتید حوزه و دانشگاه هستند از جمله:[۳۸]

  1. غلامرضا فیاضی (عضو جامعه مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم و استاد مؤسسه امام خمینی
  2. محمود رجبی (عضو جامعه مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم و قائم مقام مؤسسه امام خمینی
  3. محمود محمدی عراقی (داماد آیت‌الله مصباح یزدی)؛
  4. مصطفی ملکیان (استاد دانشگاه)؛
  5. سید محمدرضا طباطبایی (مدیر جامعة الزهرا
  6. سیدابوالحسن نواب (رییس دانشگاه ادیان و مذاهب
  7. مرتضی آقاتهرانی (استاد اخلاق حوزه علمیه و دولت احمدی‌نژاد و نماینده تهران در مجلس هشتم)؛
  8. عباسعلی شاملی (استادیار مؤسسه آموزشی امام خمینی
  9. سید احمد رهنمایی (معاون اطلاع رسانی مؤسسه امام خمینی
  10. محمد فنایی اشکوری (دانشیار مؤسسه آموزشی امام خمینی
  11. محمدعلی شمالی (استادیار مؤسسه آموزشی امام خمینی)؛
  12. محمد جواد زارعان (رئیس دانشگاه علوم انسانی)؛
  13. اکبر میرسپاه (استاد دروس معارف قرآن)؛
  14. سید محمد غروی (سخنگوی سابق و عضو جامعه مدرسین حوزهٔ علمیهٔ قم و مدیر سابق گروه روان شناسی مؤسسه امام خمینی
  15. سید محمود نبویان (عضو هیئت علمی موسسه آموزشی پژوهشی امام خمینی
  16. پرویز داوودی (معاون اول دولت نهم)؛
  17. منوچهر محمدی]] (معاون وزیر امور خارجه)؛
  18. عباسعلی کدخدایی سخنگوی شورای نگهبان
  19. غلامحسین الهام (عضو شورای نگهبان، سخنگوی سابق دولت و ورزیر سابق دادگستری)؛
  20. ابراهیم فیاض؛
  21. علی مبشری رئیس دادگاه‌های انقلاب اسلامی تهران)؛
  22. کیوان عزتی از اساتید حوزه علمیه اصفهان)؛
  23. مهرداد خدابنده (از دانشگاه ایران).

گفته می‌شود که احمد عبدالله محمد سامبی رئیس‌جمهورسابق کشور آفریقایی کومور از شاگردان او بوده[۳۹] و گفته می‌شود که محمود احمدی‌نژاد رئیس‌جمهور سابق ایران نیز از پیروان اوست.[۴۰]

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. مرور هفته نامه‌های ایران:۲۹ اردیبهشت، وبگاه بی بی سی فارسی (جمعه ۱۹ مه ۲۰۰۶)
  2. مقاله «صعود استاد تمساح، از افراط‌گرایی به ایجاد رعب و وحشت در افراط‌گرایی» در وب‌گاه «تلگراف» (telegraph.co.uk)
  3. Iranian journalist accuses 'killers', Independent.co.uk, Friday, 1 December 2000
  4. http://www.nytimes.com/2007/01/28/magazine/28iran.t.html?pagewanted=3&partner=rssnyt&emc=rss (بازدید ۵ مارس ۲۰۰۸)
  5. «آیت الله حاج شیخ محمد تقی مصباح یزدی «دام ظله»». مرکز جهانی اطلاع‌رسانی آل البیت. بازبینی‌شده در خرداد ۱۳۸۸. 
  6. رضا خجسته رحیمی. «از مدرسه حقانی تا حلقه حقانی، شاگردانی که نام آیت‌الله قدوسی را به‌دنبال خود می‌کشند». هفته‌نامه شهروند امروز. 
  7. «یک روزنامه ایتالیایی: فتوای ترور موسوی وکروبی توسط مرجعی مهم صادر شد»(فارسی)‎. وب‌گاه رسمی. 
  8. «مصباح یزدی: اطاعت از رییس جمهور مثل اطاعت از خدا است»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. 
  9. «مصباح‌یزدی:اطاعت از رئیس‌جمهور، مثل اطاعت از خداست»(فارسی)‎. پارلمان‌نیوز، ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. 
  10. «مصباح:اطاعت ازاحمدی نژاد، مثل اطاعت ازخداست!»(فارسی)‎. آینده نیوز، ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. 
  11. «مصباح یزدی: اطاعت از رییس جمهور شبیه اطاعت از خدا است»(فارسی)‎. رادیو فردا، ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. 
  12. «آیت‌الله مصباح: اطاعت از رئیس جمهور، شبیه اطاعت از خداست»(فارسی)‎. فردانیوز، ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. 
  13. ««اطاعت از رئیس‌جمهور، شبیه اطاعت از خداست»»(فارسی)‎. رادیو زمانه، ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. 
  14. «اطاعت از احمدی‌نژاد شبیه اطاعت از خداست!»(فارسی)‎. شیعه‌آنلاین، ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. بازبینی‌شده در ۲۱ مرداد ۱۳۸۸. 
  15. مصباح یزدی: اطاعت از رییس‌جمهور شبیه اطاعت از خداست
  16. مقاله «صعود استاد تمساح، از افراط‌گرایی به ایجاد رعب و وحشت در افراط‌گرایی در وب‌گاه «تلگراف» (telegraph.co.uk)
  17. مصباح یزدی: برخی به‌دنبال احیا سنت کفار ۲۵۰۰ سال پیش در ایران هستند، وبگاه روزنامه همشهری شماره ۲۰۹۵
  18. Iranian journalist accuses 'killers', Independent.co.uk, Friday, 1 December ۲۰۰۰
  19. http://www.nytimes.com/2007/01/28/magazine/28iran.t.html?pagewanted=3&partner=rssnyt&emc=rss (بازدید ۵ مارس ۲۰۰۸)
  20. آزادی تعدادی از محکومان قتلهای محفلی کرمان بی بی سی
  21. سومین محاکمه متهمان پرونده قتلهای محفلی کرمان بی بی سی
  22. تبرئه متهمان قتل‌های محفلی کرمان ایران امروز، روزنامه اعتماد
  23. زندان برای زنان ازادی برای قاتلان روز انلاین
  24. مجید دوستعلی از قتل‌های محفلی کرمان تا دبیری هیات دولت احمدی نژاد پیک نت
  25. پایگاه خبری جوان : آیت‌الله مصباح:شخص مسئله‌دار احمدی‌نژاد را سحر کرده است
  26. ال٠- شخص مسئله‌دار احمدي‌نژاد را سحر کرده است
  27. روزنامه آسیا مردم در تشکیل حکومت ناصر هستند نه ناصب
  28. ISNA - ۰۲-۱۷-۲۰۰۶ - ۸۴/۱۱/۲۸ - سرویس: / سیاسی / شماره خبر: ۶۶۸۶۲۷
  29. روزنامه ابتکار - سرفصل
  30. تحولات درونی جناح‌ها در برابر انتخابات، وبگاه روزنامه همشهری، ۱۶ آبان ۱۳۸۵‎
  31. ISNA - 07-27-2002 - 81/5/5 - سرویس: / سیاسی / شماره خبر: 144127
  32. بند دال، وبگاه روزنامه همشهری، شماره ۲۹۳۰‎
  33. BBCPersian.com
  34. سوگند مصباح یزدی در مورد باقری لنکرانی
  35. نظر آیت‌الله مصباح یزدی درباره باقری لنکرانی
  36. نظر آیت الله مصباح یزدی درباره جلیلی: به نظر می‌رسد که ایشان در اصول و مبانی ضعف ندارد
  37. مردانی با لباس سفید و شمشیر به کمک حزب الله آمدند
  38. چرا از مصباح و شاگردانش می‌ترسند؟ رجانیوز
  39. «احمدی‌نژاد: بیسکوئیت مال اداره‌است یا شخصی است؟». وب‌گاه تابناک. بازبینی‌شده در خرداد ۱۳۸۸. 
  40. «Ahmadinejad's messianic connections». گاردین. بازبینی‌شده در خرداد ۱۳۸۸. 

منابع[ویرایش]

  • کتاب «زندگی‌نامه حضرت آیت‌الله محمدتقی مصباح یزدی. تالیف: اسلامی، محمدتقی، ۱۳۸۲، چاپ نخست، رقعی، شومیز، ۲۸۸ص، با اختصار و ویرایش جدید.

گفتارها[ویرایش]

جستجو در ویکی‌گفتاورد مجموعه‌ای از گفتاوردهای مربوط به محمدتقی مصباح یزدی در ویکی‌گفتاورد موجود است.

پیوند به بیرون[ویرایش]