سوسیالیسم
از ویکیپدیا، دانشنامهٔ آزاد
| ایدئولوژیهای
سیاسی-اجتماعی |
|---|
|
| اقتصاد | ||
|---|---|---|
| اقتصاد خرد | ||
| اقتصاد کلان | ||
| اقتصاد پولی و مالی | ||
| مکاتب اقتصادی | ||
| نظام اقتصادی | ||
|
||
| اقتصاددانان | ||
سوسیالیسم (به انگلیسی: Socialism) اندیشهای سیاسی، اقتصادی و اجتماعی است که هدف آن لغو مالکیت خصوصی ابزارهای تولید و برقراری مالکیت اجتماعی بر ابزارهای تولید است. این «مالکیت اجتماعی» ممکن است مستقیم باشد، مانند مالکیت و اداره صنایع توسط شوراهای کارگری، یا غیر مستقیم باشد، از طریق مالکیت و اداره دولتی صنایع.
فهرست مندرجات |
[ویرایش] پیشینه
اگر چه اندیشههای مبتنی بر لغو مالکیت خصوصی پیشینه زیادی در تاریخ دارد ولی جنبش سوسیالیستی بیشتر پس از شکلگیری جنبش کارگری در قرن نوزدهم میلادی اهمیت سیاسی پیدا کرد. در آن قرن حزبهای گوناگون که خود را سوسیالیست، سوسیال دموکرات و کمونیست مینامیدند با هدف لغو مالکیت خصوصی در اروپا و آمریکا شکل گرفت.
اما برخلاف تعریف رایج در سطح جهانی از سوسیالیسم ،لغو مالکیت خصوصی به خودی خود نمی تواند توضیح کاملی را در مود سوسیالیم بدست دهد .لنین در دولت و انقلاب می نویسد استراتژِی کمونیسم لغو مالکیت خصوصی بر ابزار تولید والغای کار مزدی است .کمونیسم جامعه ایست که در آن هر کس بر طبق استعدادهایش کار می کند و بر اساس نیازش از مواهب آن بهره مند می شود. دست یافتن به چنین نظامی ملزومات خاص خود را داراست. از جمله می توان مرحله انتقالی یا فاز پایینی را نام برد شرط دست یافتن به چنین نظامی بسط آگاهی طبقاتی و سازمانیابی کارگران حول منافع طبقاتی مشترک خویش است که خود به نبرد طبقاتی سرنوشت سازی تبدیل می شود در این نبرد پرولتاریا سرانجام به پیروزی دست می یابد و بساط دنیای کهن جور و ستم روبیده می شود .در این هنگام دولت سرمایه داران سرگون شده و به جای آن دولت سوسیالیستی یا حکومت کارگری بر مسند قدرت می ایستد. وظیفه این دولت دفاع از دست آوردهای اقتصادی -سیاسی کارگران و سرکوب توطئه گری هاو سنگ اندازی طبقه بورژوازی و هدایت جامعه بسوی جامعه ای بدون طبقه است.در این مرحله طبقات هنوز ملغی نشده اند.ظرورت وجودی دولت وجود دارد.اما سوسیالیسم دوره گذار بسوی زوال هر گونه دولتی است.دوره گذار لغو طبقات اجتماعی است.در واقع سوسیالیسم حکومت کارگری است.
پیروزی شاخه بلشویک حزب سوسیال دموکرات روسیه در انقلاب اکتبر روسیه موجب انشعابی بزرگ در جنبش سوسیالیستی جهان شد و حزبهایی که با روش بلشویکها موافق نبودند (اغلب با نام حزب سوسیال دموکرات) مدافع حقوق کارگران شدند .
برگزاری تظاهرات و راهپیمایی اول ماه مه در دفاع از حقوق کارگران از فعالیتهای همیشگی حزبهای سوسیالیست در بیشتر کشورهای جهان است.
در قرن بیستم حزبهای سوسیالیست یا سوسیال دموکرات (با برنامههایی که به درجات مختلف سوسیالیستی است) در بسیاری از کشورهای اروپایی به قدرت رسیدند. در قرن بیستم حزبهای سوسیالیست یا سوسیال دموکرات (با برنامههایی که به درجات مختلف سوسیالیستی است) در بسیاری از کشورهای اروپایی به قدرت رسیدند.
[ویرایش] گفتارها در مورد سوسیالیسم
[ویرایش] ادوارد برنشتاین
ادوارد برنشتاین, متفکر سوسیالدموکرات و از رهبران بزرگ سوسیال دموکراسی در آلمان: «سوسیالیسم چیزی نیست جز اِعمال اصل دموکراسی در اقتصاد».
[ویرایش] جُستارهای وابسته
- مارکسیسم
- سوسیالدموکراسی
- سوسیالیسم دموکراتیک
- سوسیال فمینیسم
- اکو سوسیالیسم
- سوسیالیسم تخیلی
- فردگرایی سوسیال
- لیبرالیسم سوسیال
[ویرایش] منابع
- فشارکیزاده، حسن، سوسیالیسم برای قرن بیست و یکم، تهران، قدیس، ۱۳۸۶.
- یوسفیه، ولیالله، سوسیالیسم انقلابی اسلام، جمعیت سوسیالیسم اسلامی ایران، ۱۳۵۸.
- انگلس، فریدریش، سوسیالیسم تخیلی و سوسیالیسم علمی، تهران، روشنگران و مطالعات زنان، ۱۳۸۴.
