عوام‌گرایی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
نگاره‌ای از ۱۸۹۶ که در آن رهبر حزب عوام‌گرای آمریکا در حال بلعیدن نماد حزب دموکرات آمریکا است.

عَوام‌گرایی یا پوپولیسم (به انگلیسی: Populism)‏ آموزه و روشی سیاسی است در طرفداری کردن یا طرفداری نشان دادن از حقوق و علایق مردم عامه در برابر گروه نخبه.[۱] در قرن بیستم بیشتر جنبش‌های «عامه‌گرا» با جنبش‌های آمریکای لاتین و هند شناخته می‌شد اما از دهه ۱۹۸۰ به بعد این جنبش‌ها در این کشورها نیز درجاتی از موفقیت را به‌دست آورده است: کانادا،‌ایتالیا، هلند، اسکاندیناوی و ایالات متحد.

محتویات

مفهوم [ویرایش]

بزرگداشت مفهوم مردم (یا توده) تا حد مفهومی مقدس، و باور به اینکه هدفهای سیاسی را می‌باید به خواست و نیروی مردم جدا از حزبها و نهادهای موجود پیش برد. عوام‌گرایی خواست مردم را عین حق و اخلاق می‌داند و بر آن است که می‌باید میان مردم و حکومت رابطهٔ مستقیم وجود داشته باشد. هم چنین با ایمانی ساده فضایل مردم را در برابر منش فاسد طبقهٔ حاکم یا هر گروهی که موقعیت سیاسی و منزلت اجتماعی برتر داشته باشد قرار می‌دهد و می‌ستاید. یکی از ویژگی‌های عوام‌گرایی یافتن «توطئه‌های ضد مردمی» در هر جاست و این برداشت معمولاً به دشمنی‌های نژادی و قومی دامن می‌زند.[۲]

ریشه [ویرایش]

نظریه عوام‌گرایی فلسفی بر آرای هربرت شیلر و بر این فرض اولیه مبتنی است که عامهٔ مردم را افرادی ناآگاه، منفعل و ضعیف می‌پندارد. تاریخچهٔ آن را به اواسط سدهٔ نوزدهم و به جنبش‌های مختلفی که در سرزمین‌هایی مثل شوروی سابق به وقوع پیوسته‌است، می‌رسانند شاید در برابر عوام‌گرایی سیاسی این‌ها هیچ نباشند. ریشهٔ عوام‌گرایی در میان روشنفکران تندرو روسیه در دهه ۱۸۶۰با ظهور نارودنیک‌ها (مردم‌باوران) پدید آمد. نارودنیک‌ها بر آن بودند که روسیه بی آنکه مرحلهٔ سرمایه‌داری را بگذراند می‌تواند مستقیم به سوسیالیسم برسدو اساس آن را می‌توان بر کومون‌های روستایی گذاشت. در دهه ۱۸۷۰ دانشجویان نارودنیک به روستا(میان مردم) رفتند تا تخم انقلاب را بپراکنند.[۳]

عوام‌گرایی در کشورهای مختلف [ویرایش]

عوام‌گرایان در روسیه حزب آزادی و زمین را بنیان نهادند. عوام‌گرایی در آغاز اشاره به این اعتقاد داشت که انقلاب کار مردم است(که در روسیه معنای آن دهقانان بود)نه اقلیت مبارز انقلابی. در پایان قرن نوزدهم مارکسیست‌ها ی روسیه که به عمل سازمانی و حزب پیشرو باور داشتند به همهٔ روش‌های انقلابی رقیبان غیر مارکسیست خود بر چسب عوام‌گرایانه زدند واین عنوان به صورت تحقیر آمیز رواج یافت.

این صفت در آمریکا نخست برای حزب عوام‌گرا به کار برده شد که در سال ۱۸۱۹ برای دفاع از منافع کشاورزان تشکیل شد. سنت عوام‌گرایی آمریکایی بعدها به حزب سوسیالیست نورمن تامس و گروه‌های مانند آن منتقل شد. در جناح راست آمریکا عوام‌گرایی را پس از ۱۹۴۵ در روش کسانی چون سناتور جوزف مک کارتی و جورج والاس می‌توان یافت. ظهور چپ نو را نیز برخی با شور و شوق پیروزی جهانی عوام‌گرایی شمردند.

عوام‌گرایی را در جنبش‌های روستایی اروپای شرقی پیش از ۱۹۳۹ و نیز در فاشیسم و نازیسم و در بسیاری ار جنبش‌های آزادی بخش جهان سوم می‌توان یافت.[۴]

جستارهای وابسته [ویرایش]

منابع [ویرایش]

  1. populism definition | Dictionary.com
  2. دانش نامهٔ سیاسی -داریوش -آشوری-صفحه۳۰۰
  3. دانش نامه سیاسی-داریوش آشوری-صفحه۲۹۹
  4. دانش نامهٔ سیاسی -داریوش -آشوری-صفحه۳۰۰

پیوند به بیرون [ویرایش]

پوپولیسم (پایگاه حوزه)