حزب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
انتخابات پارلمان اروپا در ایتالیا و پوستری که فهرست احزاب نامزد را نمایش می‌دهد.

حزب سیاسی که در ریشه از واژه لاتین آن گرفته شده است، سازمانی سیاسی است که به دنبال تاثیر گذاری بر روی حکومت است، این تاثیر گذاری معمولاً از طریق نامزد کردن کسانی با دیدگاه هایی همسو با حزب برای کسب مسئولیت ها و مناصب سیاسی صورت می پذیرد.[۱] احزاب در فعالیت هایی نظیر کارزار های انتخاباتی، پژوهش های آموزشی و یا اعتراض های سیاسی مشارکت می جویند. احزاب معمولاً به دنبال به کار بستن ایدئولوژی خاص یا دیدگاهی مشخص هستند که با اهدافی معین در ساختار و برنامه هایشان ذکر شده است و باعث پدیدآیی افرادی با اهداف یکسان حول محور حزب می شود.

ساختار[ویرایش]

افرادی که چه به صورت داوطلبانه و چه به صورت استخدامی برای تاسیس و کمک در انجام کار های حزب گرد هم می آیند به عنوان سازمان دهندگان حزب شناخته می شوند، همچنین ممکن است بنا به کارهایی که در حزب انجام می دهند به عنوان فعال حزب یا کارمند حزب نیز در نظر گرفته شوند.

یک حزب سیاسی نوعاً توسط رهبر حزب (قدرتمند ترین فرد حزب که با سخنگویی برای حزب از آن نمایندگی می کند)، دبیر حزب (کسی که کارهای روزانه را تنظیم و اسناد ملاقات های حزب را ثبت می کند)، دبیر مالی حزب (کسی که مسئول امور مالی و جمع آوری حق عضویت اعضای حزب است) و رئیس حزب (کسی که راهبرد های حزب را برای استخدام و آموزش اعضاء تنظیم می کند و ملاقات های حزب را برنامه ریزی می نماید) اداره می شود. بیشتر مناصبی که در بالا ذکر شدند، عضو هیئت اجرایی حزب نیز محسوب می شوند، هیئتی که وظیفه اداره سازمان را بر عهده دارد و سیاست های کل حزب را در سطح ملی تنظیم و تدوین می کند.

عموماً، در بازه های زمانی مشخص، گردهمایی های حزب برگزار می شوند تا دبیران حزب در آنها انتخاب شوند. هم چنین اگر تعداد کافی از اعضا چنین درخواستی داشته باشند می توان انتخاباتی برای تعیین یا تغییر رهبر حزب برگزار کرد. یکی دیگر از اهداف برگزاری همایش های حزب این است که ارزش ها و برنامه های حزب در سال آینده برای اعضا بیان و مشخص شوند.

بسته به پخش و وجود اعضای حزب در کشور، اعضای حزب کمیته های محلی یا منطقه ای را تشکیل می دهند تا بتوانند به نامزد ها برای شرکت در انتخابات محلی و منطقه ای برای گرفتن مناصب مختلف حکومتی کمک کنند. این شعبه های منطقه ای حزب بازتاب دهنده موقعیت های دبیران در سطح ملی می باشند.

هم چنین این امر نیز برای اعضای احزاب سیاسی معمول است که دست به تاسیس شاخه هایی در داخل حزب بزنند. اکثر انواع این شاخه ها را می توان در این دو دسته ذکر کرد:

  • هویت محور: شامل شاخه جوانان، شاخه زنان، شاخه اقلیت های قومی، شاخه همجنسگرایان و ...
  • موقعیت محور: شامل شاخه هایی برای نامزد های انتخاباتی، شهرداران، فرمانداران، متخصصین، دانشجویان و ...

این گونه دسته بندی ها و شاخه ها برای دستاورد ها، آموزش و به کار گیری افراد در حزب بسیار مفید هستند.

ساختار حزب در نظام پارلمانی[ویرایش]

وقتی حزب به وسیله اعضایش در مجلس نمایندگان، نمایندگی می شود، رهبر حزب همزمان به عنوان رهبر اعضای گروه در مجلس نیز به انجام وظایفش مبادرت می ورزد؛ بسته به حداقل کرسی های گرفته شده، احزاب عموماً به رهبر خود اجازه می دهند تا اگر اکثریت مجلس را در دست داشته باشند، ریاست مجلس نمایندگان را بر عهده بگیرد. در نظام های پارلمانی وقتی که حزب تبدیل به بزرگترین مخالف رسمی حکومت شود، معمولاً اعضای حزب به گونه ای رسمی دولت در سایه را تشکیل می دهند. و وقتی که حزب بتواند اکثریت کرسی ها در مجلس را در دست بگیرد، آن وقت همان تیمی که دولت در سایه را تشکیل داده بودند تبدیل به اعضای کابینه وزیران خواهند شد.

اعضای حزب و رهبران آن در مجلس نمایندگان که نه جزیی از دولت و نه جزیی از مخالفین رسمی یا همان دولت در سایه هستند با نام صندلی های عقب شناخته می شوند و همیشه به دنبال کسب موقعیت و فرصتِ قرار گرفتن در کرسی های اصلی و تاثیر گذار می باشند تا بتوانند در دولت آینده سهم قابل توجهی ایفا کنند.

نظم و مقررات[ویرایش]

مسائلی از قبیل تشکیل یک حزب، اعلام عضویت در آن و برگزاری کارزار انتخاباتی برای نامزدهای یک حزب سیاسی، همه و همه ارزش هایی سیاسی هستند که در یک لیبرال دموکراسی باید محترم شمرده شده و مورد اعمال قرار گیرند. نظام یک حزب ممکن است مقرر دارد که در سرکوبی احزاب مخالف سخت گیری های شدیدی صورت پذیرد، کما این که چنین چیزی در یک دولت تمامیت خواه امری عادی به حساب می آید، یا ممکن است به این صورت باشد که فقط احزاب خاصی که نظریات و دیدگاه هایی کاملاً مخالف ایدئولوژی عام دولت دارند مورد تنبیه و سرکوب قرار گیرند.

گذشته از این، در مواردی که احزاب خیلی راست، خیلی چپ و یا منطقه ای در سطح مجلس ملی وجود داشته باشند، همان طور که در اتحادیه اروپا به این شکل است، جریان اصلی احزاب سیاسی ممکن است دست به تشکیل یک قرنطینه بزنند که در آن سیاست هایی اعمال شود که منجر به منزوی کردن احزاب مخالف شده و کاری کند که دیدگاه های آنان در مجلس قانون گذاری ضد نظام تلقی شده و توسط دولت قابل پذیرش نباشد. با این وجود این فضای قرنطینه ای در دو دهه گذشته در کشور هایی که به دموکراسی های چند حزبی پای بندند به شدت ممنوع شده است چرا که باعث می شود عده ای از احزاب نتوانند به گونه ای برابر در انتخابات مشارکت جسته و احتمالاً برنده آن باشند، جدا از این که خود این امر باعث افزایش بی میلی این احزاب منزوی برای مشارکت جستن در دولت شده و در این صورت دولت دیگر نمی‌تواند نمادی از جمع آرای ملت یا حداقل پتانسیل احتمالی آن باشد.[۲]

در نیمه دوم قرن بیستم دموکراسی های مدرن شروع به معرفی قواعدی برای به جریان افتادن منابع مالی احزاب کردند، برای مثال می توان به انتخابات قانون کانادا در سال 1976، انتخابات پی.پی.آر.ای در انگلستان و انتخابات اف.ای.سی.ای در ایالات متحده اشاره کرد که همگی در این راستا برگزار شدند. چنین نظام هایی گونه های مختلفی از مقررات را برای نقل و انتقال منابع مالی و هزینه کردن آنها فراهم آوردند؛ به علاوه محدودیت ها و موانعی مشخصی را بر سر راه بعضی از فعالیت های عمومی احزاب سیاسی، مانند کارزار های انتخاباتی، قرار دادند.

نظام های انتخاباتی[ویرایش]

نوع نظام انتخاباتی عاملی اساسی در تعیین نوع نظام سیاسی احزاب هر کشور است. در کشور هایی که از نظام ساده رای اکثریت استفاده می کنند، احزاب کمی در انتخابات شرکت می جویند و تعداد احزاب در این کشور ها کم است (اغلب تنها دو حزب در هر حوزه انتخاباتی). در کشور هایی که نظام انتخاباتی نمایندگی به تناسب را استفاده می کنند، همان طور که در اروپا شاهد آن هستیم، یا کشور هایی که از نظام انتخاباتی درجه بندی شده بهره می جویند، مانند استرالیا یا ایرلند، معمولاً سه یا چهار حزب برنده انتخابات مجلس می شوند که هر کدام سهم قابل توجهی از کرسی ها را از آن خود کرده اند، و بنابراین احزاب شانس بیشتری برای در دست گرفتن مناصب سیاسی کشور خواهند داشت.

شیوه حزبی[ویرایش]

شیوه و منش احزاب نسبت به حوزه ای که در آن فعال هستند،گستردگی متنوعی دارد، بسته به این که چند حزب در هر حوزه فعالیت می کنند و این که هر حزب چقدر قدرت نفوذ و اثر گذاری در بین شهروندان دارد.

غیر حزبی[ویرایش]

در نظام غیر حزبی هیچ حزب رسمی سیاسی وجود ندارد و برخی مواقع حتی محدودیت های قانونی بر سر راه ایجاد و فعالیت احزاب سیاسی گذاشته می شود. در انتخابات غیر حزبی هر نامزد مستقلاً می تواند در انتخابات شرکت کرده و برنده آن باشد. در مجالس قانون گذاری غیر حزبی هیچ اتحادی از اعضای رسمی یک حزب در مجلس وجود ندارد. دولت جرج واشنگتن و چند مجلس اولیه ایالات متحده همگی غیر حزبی بودند. واشنگتن حتی در سخنرانی معروف خویش علیه ایجاد هرگونه حزب و مرز بندی اخطار داده بود.[۳] در ایالات متحده مجلس قانون گذاری نبراسکا غیر حزبی است. در کانادا، مجلس قانون گذاری قلمرو های شمال شرقی و نوناوت غیر حزبی اداره می شوند. در نیوزیلند نیز ایالت توکلئو از مجلس غیر حزبی بهره می جوید. بسیاری از حکومت ها و مجالس قانون گذاری در کشورها و ایالات مختلف به گونه غیر حزبی اداره می شوند. انتخابات غیر حزبی و اداره حکومت به این طریق در خارج از نهاد های دولتی امری رایج تلقی می شود.[۴] اگر ممنوعیت قانونی علیه تشکیل و فعالیت احزاب سیاسی وجود نداشته باشد، عموماً جناح های سیاسی فعال در نظام های غیر حزبی تبدیل به احزاب سیاسی آینده می شوند.

انواع نظام های حزبی[ویرایش]

نظام تک حزبی[ویرایش]

در نظام های تک حزبی، یک حزب سیاسی قانوناً مجاز است تا تمام قدرت اجرایی و موثر را در دست داشته باشد. گرچه ممکن است در این نظام ها به احزاب اقلیت هم سهمی در اداره امور داده شود؛ ولی در این صورت آن ها قطعاً ملزم به این هستند که رهبری حزب اصلی را قبول کرده و مطابق با دیدگاه های وی عمل کنند. در این نظام ها ممکن است چنین حزبی فقط کسب مناصب دولتی را در نظر نداشته باشد چرا که در بعضی مواقع موقعیت ها و مناصبی که در داخل خود حزب هستند اهمیت بسیار بیشتری از مناصب دولتی دارند. کره شمالی و چین مثال هایی از این دست هستند، مثال های دیگر این چنینی را می توان در دولت های فاشیست یافت، دولت های نظیر آلمان نازی در سال های بین 1934 تا 1945. نظام های تک حزبی معمولاً با دیکتاتوری و استبداد همراه و ملازم هستند.

در نظام های تک حزبی، احزاب مخالف ممکن است مجال حضور داشته باشند، و شاید حتی در این کشورها سنت دموکراتیک عمیقی وجود داشته باشد، اما این احزاب مخالف هیچ شانسی برای به دست گرفتن قدرت نخواهند داشت. گهگاه شرایط سیاسی، اجتماعی و اقتصادی و نظر شهروندان دلیل شکست دیگر احزاب ذکر می شود. گهگاه در کشور هایی که همان سنت دموکراتیک را همان ندارند یا این سنت ها کمتر در آن وجود دارند، تک حزب اصلی حتی با تقلب در انتخابات نیز به گرفتن قدرت سیاسی مبادرت می ورزد. در موارد موخر تر این گونه نظام تک حزبی بیشتر به امری مبهم تبدیل شده است. مثال های نظام های تک حزبی را می توان در موارد زیر برشمرد: حزب فعالیت مردم در سنگاپور، کنگره ملی آفریقا در آفریقای جنوبی، حزب حفاظت از حقوق بشر در ساموآ، کنگره ملی هند در هند از 1947 تا 1996، و حزب سوسیال دموکراتیک مونته نگرو در مونته نگرو. نظام های تک حزب چیره همچنین در مکزیک با نام حزب انقلابی تا سال 1990، در جنوب ایالات متحده با نام حزب دموکرات از اواخر قرن نوزده تا دهه 1970، در اندوزی با نام گلونگان کاریا (حزب گروه های کارکردی) از اوایل دهه 1970 تا 1998، و در ژاپن با نام حزب لیبرال دموکرات تا سال 2009 وجود داشته اند.

نظام دو حزبی[ویرایش]

نظام های دو حزبی در کشور هایی نظیر جامائیکا و غنا وجود دارند که در این کشورها تنها دو حزب سیاسی بر کل کشور مسلط اند و برنده تمام انتخابات یکی از آن دو می باشند، مضاف بر این، این احزاب از حضور و فعالیت دیگر احزاب جلوگیری می کنند و تقریباً مجالی برای تشکیل و فعالیت احزاب دیگر نیست. یک جناح راست که با ائتلاف یک حزب را تشکیل می دهند و یک جناح چپ که با ائتلاف یک حزب دیگر را تشکیل می دهند، معمولاً مسئله ای رایج در این نوع نظام های دو حزبی این است که به سرکوب دیگر احزاب احتمالی دست می زنند و سعی در از بین بردن یا جذب احزاب احتمالی غیر از خود دارند.

ایالات متحده نیز اساساً به یک نظام دو حزبی تبدیل شده است. از آغاز تولد این جمهوری معمولاً یک حزب محافظه کار (مثل حزب جمهوریخواه) و یک حزب لیبرال (مانند حزب دموکرات) گویای وضع موجود در سیاست امریکایی بوده اند. احزاب ثالث (مانند حزب لیبرال) معمولاً با حمایت های کم و پیروزی های نادر در انتخابات روبرو می شدند. علی‌رغم این، مثال های متعددی وجود دارد که نشان می دهد احزاب ثالث بر خلاف این جریان کلی، رای را از احزاب بزرگی که انتظار پیروزی شان در انتخابات می رفت ربودند و برنده آن شدند. (مانند تئودور روزولت در انتخابات 1912 و جرج والاس در انتخابات 1968 و روس پروت در انتخابات 1992)

نظام سیاسی بریتانیا گرچه از نظر تکنیکی بر پایه نظام چند حزبی است، اما در کل بر مبنای دو حزب اداره می شود (که گهگاه نظام دو و نیم حزبی نیز نامیده می شود)؛ از دهه 1920 دو حزب بزرگ سیاسی انگلستان حزب محافظه کار و حزب کارگر بوده اند. قبل از آن که حزب کارگر در انگلستان ظهور کند، حزب لیبرال دیگر حزب بزرگ و اصلی این کشور به همراه محافظه کاران بود. از آن جا که دولت ائتلافی و حداقلی، ویژگی اساسی سیاست بریتانیا می باشد، همیشه سعی شده است نظام انتخاباتی برای انتخابات اصلی این کشور طراحی شود که تسلط این دو حزب را تضمین کند، گرچه همیشه این دو حزب به حزب ثالثی نیاز داشتند تا به عنوان پشتوانه ای برای در دست داشتن اکثریت در مجلس نمایندگان برایشان باشد.[۵] (نظام های مبتنی بر رای اکثریت عموماً منجر به نظام دو حزبی می شوند، این رابطه توسط موریس دورجر تبیین شده است که با نام قانون دورجر شناخته می شود.[۶]) با این وجود، انتخابات عمومی سال 2010 منجر به یک دولت ائتلافی شد که حزب محافظه کار را با لیبرال دموکرات ها متحد کرد. همچنین در انگلستان تعداد قابل توجهی از دیگر احزاب نیز وجود دارند که چه در گذشته و چه اکنون تعدادی از کرسی های مجلس نمایندگان را در اختیار دارند.

نظام چند حزبی[ویرایش]

نظام های چند حزبی نظام هایی هستند که در آن ها بیش از دو حزب وجود دارد و احزاب متعددی برای به دست گرفتن پست های دولتی در رقابت هستند. استرالیا، کانادا، جمهوری خلق بنگلادش، پاکستان، هند، ایرلند، بریتانیا و نروژ مثال هایی از کشورهایی هستند که دارای دو حزب قدرتمند به علاوه ی دیگر احزاب کوچک تر هستند که هر یک سهمی در اداره دولت دارند. احزاب کوچک تر یا احزاب ثالث باعث متعادل نگاه داشتن قدرت در نظام پارلمانی هستند و بنابراین همیشه ممکن است برای تشکیل دولت ائتلافی دعوت شوند که به همراه حزب بزرگ تر در ساختن دولت سهیم باشند، یا ممکن است مستقل از احزاب بزرگ تر دست به فعالیت و رقابت بزنند.

چیزی که بیش از هر چیزی در نظام های چند حزبی مطرح است این است وقتی سه یا تعداد بیشتری حزب در کشور وجود داشته باشد هیچ تک حزبی نمی‌تواند به تنهایی کل قدرت را در دست بگیرد و احزاب در کنار یکدیگر کار می کنند تا بتوانند دولتی ائتلافی را تشکیل دهند. این امر در سیاست های جمهوری ایرلند از دهه 1980 ظهور کرده است و تقریباً همیشه در آلمان صادق بوده است چه در سطح ملی و چه در سطح ایالتی. علاوه بر این از زمان تشکیل جمهوری ایسلند هیچ گاه در این کشور دولتی نبوده است که بر پایه دولت ائتلافی تشکیل نشده باشد (که معمولاً شامل ائتلاف حزب استقلال با یک حزب دیگر بوده است مثل متحدین سوسیال دموکرات). تغییرات سیاسی معمولاً با یک دولت ائتلافی آسان تر انجام می شوند تا در نظام های تک حزبی و دو حزبی.

منابع مالی حزب[ویرایش]

احزاب سیاسی معمولاً از طریق مشارکت افراد زیر تامین مالی می شوند:

  • اعضای حزب یا هر فرد دیگری،
  • سازمان هایی که در دیدگاه های سیاسی با حزب همسو هستند و از فعالیت های آن نفع می برند یا
  • از محل تامین درآمد عمومی دولت.[۷]

هنوز احزاب سیاسی توسط بعضی ها جناج خوانده می شوند، به ویژه توسط کسانی که در دولت مشغول به کارند. این احزاب همیشه به شدت در حال رایزنی با سازمان ها، تجارت ها و گروه هایی با منافع خاص مثل اتحادیه های اصناف می باشند. پول و هدیه های مالی که به حزب یا اعضای رده بالای آن اعطا می شود ممکن است به عنوان یک مشوق عمل کند. چنین کمک هایی منبع سنتی جمع آوری منابع مالی برای احزاب هستند. این شیوه از اواخر قرن نوزدهم شروع شد و احزابی که تازه تاسیس بودند به مدد همین کمک ها می توانستند شروع به کار و فعالیت کنند، نمونه بارز این دسته از احزاب، حزب های دسته چپی کارگران بود. اما احزاب بعدها شیوه جدید را ابداع کردند، شیوه ای که حزب در آن به شدت عضو گیری می کرد و منبع جدیدی را برای تامین درآمد خویش یافت؛ حق عضویت.

از نیمه دوم قرن بیستم احزابی که تنها به کمک های بیرونی متکی بودند، دچار مشکلاتی جدی شدند. به همراه بالارفتن امنیت کمک های بیرونی، مشکل دیگری در عضو گیری احزاب در دموکراسی های غربی پدید آمد که خود تبدیل به مانعی بر سر راه تامین منابع مالی حزب شد و آن کم شدن تعداد اعضای احزاب بود. برای مثال در بریتانیا و استرالیا عضویت در دو حزب بزرگ آن ها در سال 2006 کمتر از یک هشتم آن چیزی بود که در 1950 داشتند، علی‌رغم افزایش قابل توجه جمعیت در این بازه زمانی. در بعضی از احزاب، مانند احزاب بعد از کمونیسم در ایتالیا و فرانسه و و حزب های سین فین و سوسیالیست در ایرلند، نمایندگان منتخب بخشی از حقوق و دستمزد خود به حزب می دهند یا در بعضی موارد کل درآمد خویش را صرف حزب می کنند در حالی که سایرین سهم کوچکی را به خزانه حزب واریز می نمایند. گرچه ممکن است چنین مثال هایی امروزه نادر باشند، اما رانتخواری شاید یک ویژگی اصلی بسیاری از احزاب سیاسی در جهان باشد.[۸]

در بریتانیا می توان مدعی شد که اشراف برای مشارکت در تامین منابع مالی حزب تشویق می شوند و کسانی که چنین کمک هایی به حزب می کنند تبدیل به اعضای مجلس اعیان این کشور می شوند و در نتیجه در موقعیتی قرار می گیرند که می توانند در روند های قانون گذاری مشارکت جویند. اما یکی از مشکلات این امر چیزی بود که در دوره لوید جرج و توسط وی اتفاق افتاد و آن فروش چنین حمایت هایی و بروز فساد در نظام سیاسی بریتانیا بود. برای جلوگیری از چنین مفاسدی در آینده، مجلس بریتانیا قانون جلوگیری از سواستفاده را در 1925 به تصویب رساند و بنابراین فروش چنین کمک هایی تبدیل به یک عمل کیفری شد. اما این امر هم نهایتاً به طور کامل جلوی فساد را نگرفت و اشراف راه هایی برای دور زدن این قانون نیز یافتند.

چنین فعالیتی که از آن ها با نام تاثیر نامشخص یاد می شود باعث این شد تا تقاضایی ایجاد شود که میزان این کمک های مالی محدود و معین شود و از یک میزانی بالاتر کسی حق کمک مالی نداشته باشد. پس همان طور که هزینه های انتخاباتی شدت می یافت، تقاضا برای تامین منابع مالی حزب نیز افزایش یافت. در انگلستان بعضی از سیاستمداران از این ایده حمایت کردند که احزاب باید به وسیله دولت تامین مالی شوند؛ پیشنهادی که این نوید را می داد که دولت به فعالیت ها و بحث های جالبی که در کارزار انتخاباتی در کشور می شود کمک مالی کرده و هزینه آن ها را تامین کند. (در سال 1883)

در بسیاری از دموکراسی های دیگر چنین کمک های دولتی (چه به صورت کلی و یا تنها برای کارزار های انتخاباتی) دهه ها پیش پایه گذاری شده اند. تامین منابع مالی توسط دولت برای احزاب و نامزد ها (در زمان انتخابات و دیگر مواقع) موارد متعددی داشته و به شدت رایج است. آلمان، سوئد، اسرائیل، کانادا، اتریش و اسپانیا مواردی از این دست هستند، گرچه کانادا عملاً تامین منابع مالی برای احزاب توسط دولت را از سال 2010 برداشته است. از کشور های دیگری که به تازگی در این زمینه گام برداشته اند می توان از فرانسه، ژاپن، مکزیک، هلند و لهستان یاد کرد.[۹]

دو دسته بندی عمده در تامین منابع مالی وجود دارد؛ مستقیم، که یعنی انتقال مستقیم پول به حزب، و غیر مستقیم، که شامل زمان تبلیغات و برنامه های تلویزیونی در رسانه های دولتی، خدمات پستی و کالایی می باشد. بر طبق آمار مقایسه ای که توسط شبکه دانش انتخاباتی ای سی ای ارائه شده است، در بررسی بیش از صد و هشتاد کشور، 25 درصد کشور ها هیچ تامین مالی مستقیم یا غیر مستقیمی را انجام نمی‌دهند، 58 درصد فراهم آورنده کمک های مالی مستقیم هستند و 60 درصد کشور ها کمک های غیر مستقیم اعطا می کنند.[۱۰] همان طور که از این اطلاعات مشخص است بعضی از کشور ها به احزاب سیاسی خود هم کمک های مستقیم و هم غیر مستقیم را ارائه می دهند. کمک های دولتی ممکن است به تمام احزاب یکسان داده شده و یا بسته نتایج کارزار های قبلی یا تعداد نامزد های شرکت کننده در انتخابات متفاوت باشد.[۱۱] متعاقباً احزاب نیز متکی به مخلوطی از کمک های مالی دولتی و بخش خصوصی هستند و باید منابع مالی خویش را به دقت و با جزئیات به هیئت اجرایی انتخابات ارائه کنند.[۱۲]

تامین منابع مالی همچنین می تواند از طریق کمک های خارجی (دولت خارجی) فراهم شود. یاری رسانان بین‌المللی برای احزاب سیاسی در کشور های در حال توسعه منابع مالی فراهم می کنند تا وسیله ای باشد برای ارتقای دموکراسی و پدیدآیی یک دولت خوب در آن کشور.[۸] این حمایت می تواند صرفاً مالی باشد یا به طرق دیگر باعث افزایش ظرفیت توسعه قرار بگیرد با فعالیت هایی نظیر بهبود بخشیدن به مرامنامه حزب، اساسنامه حزب و مهارت های کارزاری.[۸] بهبود ارتباط میان احزابی که از نظر ایدئولوژیکی با هم یکسو هستند نیز راه رایج دیگری برای حمایت های بین‌المللی است.[۸] گهگاه این حمایت ها می تواند حمایت مستقیم سیاسی از یک حزب سیاسی باشد، نظیر کمک و حمایتی که دولت ایالات متحده از حزب گرجی در گرجستان در انقلاب رز کرد. یاری رسانان غیر دولتی بر پایه کمک های بیشتر بی طرفانه عمل می کنند، و به این شکل چند یاری دهنده با کمک یکسان به تمام احزاب یک کشور سعی در بهبود وضعیت دموکراتیک آن کشور دارند.[۸] از دیگر اقداماتی که توسط یاری رسانان به کشور های در حال توسعه برای پدیدآیی یک دولت خوب و بهبود وضعیت دموکراسی انجام می پذیرد می توان به گسترش اندیشکده هایی در جای جای جهان اشاره کرد که هدفی جز حمایت از گسترش و ایجاد دموکراسی در کل جهان ندارند.[۸]

رنگ ها و نماد های احزاب[ویرایش]

رای گیری در انتخابات پارلمان بریتانیا در 1754 که پرچم های آبی و نارنجی نشان از احزاب شرکت کننده در انتخابات دارد.

وقتی به طور کلی در مورد احزاب در جای جای جهان صحبت می کنیم باید به این اشاره کرد که هر یک از این احزاب خود را با یک رنگ معرفی می کنند که قبل از هر چیز برایشان بار هویتی دارد، به ویژه در مواقع انتخابات که رای دهندگانشان اینگونه شناسایی شوند. احزاب محافظه کار عموماً از رنگ آبی[۱۳] یا مشکی استفاده می کنند. صورتی معمولاً نشانگر سوسیالیست های معتدل است. زرد اغلب برای لیبرتارین ها و لیبرال های کلاسیک استفاده می شود، از آنجا که زرد رنگ طلا می باشد حاکی از استاندارد های طلایی این احزاب و اندیشه هایشان می باشد. قرمز هم معمولاً به احزاب کمونیست یا سوسیالیست اشاره دارد.

سبز رنگ احزاب سبز، احزاب اسلام گرا و احزاب جمهوری خواه ایرلندی است. نارنجی بعضی مواقع اشاره به ناسیونالیست ها دارد نظیر هلند، یا در اسرائیل کمپ های نارنجی، و وفاداران اولستر در ایرلند شمالی؛ نارنجی هم چنین می تواند اشاره به اصلاحات نیز داشته باشد مانند اوکراین. در گذشته بنفش رنگ وفاداری درنظر گرفته می شد (مانند سفید) اما امروزه بیشتر برای احزاب فمینیست به کار برده می شود. رنگ سفید نیز امروزه با ناسیونالیست ها پیوند دارد. حزب بنفش نیز به نوعی حزب فرضی دانشگاهی در ایالات متحده در نظر گرفته می شود که حزبی مرکزی میان دو حزب اصلی این کشور است (چرا که رنگ بنفش تلفیقی است از رنگ دو حزب اصلی این کشور؛ قرمز و آبی) و همچنین به عنوان احزاب به شدت آرمان گرایانه صلح و عشق نیز در نظر گرفته می شود (رنگ سبز نیز کارویژه ای را دارد). سیاه عموماً رنگ احزاب فاشیست در نظر گرفته می شود و به زمان بنیتو موسولینی و رنگ پیراهن مشکی وی بر می گردد ولی همچنین این رنگ به آنارشیسم هم ارتباط می یابد. به گونه مشابه قهوه ای نیز با نازیسم در ارتباط است و به حزب نازی و یونیفورم های قهوه ای آنها باز می گردد.

رنگ حزب آنجا فایده و اهمیت بسیار می یابد که بی سوادی در میان رای دهندگان شایع باشد، در این مورد، رای دهندگان می توانند با به خاطر سپردن رنگ حزب مطبوع خود به نامزد های آن رای دهند. مورد دیگری که رنگ حزب به گونه ای مفید مورد استفاده قرار می گیرد وقتی است که میان احزاب مختلف ائتلاف و اتحاد صورت می پذیرد؛ برای مثال بنفش حاکی از متحدین رنگ قرمز و آبی است، یا متحدین قرمز و سبز و مثال هایی دیگر از این دست که در طول انتخابات دنیا موارد متعددی دارد و همیشه با نشان دادن ساده رنگ ها در کنار یکدیگر از این اتحاد و ائتلاف خبر داده اند.

نقشه انتخاباتی ریاست جمهوری ایالات متحده در سال 2008 که رنگ های قرمز و آبی حاکی از پیروزی هر حزب در هر ایالت است

طرح رنگ ها در سیاست ایالات متحده از استاندارد های بین‌المللی منشعب شده است. از سال 2000 رنگ قرمز تبدیل به رنگ جناج راست یا همان حزب جمهوری خواه شده و رنگ آبی نشان از جناح چپ یا حزب دموکرات دارد. با این وجود، بر خلاف رنگ احزاب در دیگر کشور ها، احزاب امریکایی خود این رنگ ها را انتخاب نکرده اند، بلکه این رنگ ها در رسانه ها در انتخابات سال 2000 و توسط خبرنگاران برای این دو حزب در نظر گرفته شد. قبل از انتخابات سال 2000 در هر انتخابات ریاست جمهوری رسانه ها اعلام می کردند که چه رنگی مربوط به کدام نامزد و حزب است. این چرخه تعویض رنگ ها تا سال 2000 ادامه یافت تا این که رنگ های مطرح شده در این انتخابات مورد قبول و توجه عام واقع شد و برای عدم بروز سردرگمی دیگر این رنگ ها برای همیشه برای این احزاب در نظر گرفته می شوند.[۱۴]

نماد احزاب سوسیالیستی عموماً مشتی است که یک رز را در بر گرفته است. احزاب کمونیست عموماً از چکش استفاده می کنند تا نمایان گر کارگران باشد و یا از داس برای نشان دادن کشاورزان بهره می جویند و یا این که هر دوی چکش و داس را برای اشاره به هر دوی کارگران و کشاورزان در نماد های خویش به کار می برند.

سمبل و نماد نازیسم صلیب شکسته است که ریشه در دوران باستان دارد و در طول زمان همیشه توسط گروه هایی که به تفوق نژادی و نژاد پرستی معتقد بوده اند، مورد استفاده قرار می گرفته است.

سمبل ها وقتی که حجم زیادی از رای دهندگان بی سواد هستند، می توانند بسیار مهم باشند. برای مثال در همه پرسی قانون اساسی کنیا در سال 2005، حامیان قانون اساسی از موز به عنوان سمبل خویش استفاده می کردند و مخالفین قانون اساسی پرتقال را برای نماد خود انتخاب کرده بودند.

سازمان های بین‌المللی برای احزاب سیاسی[ویرایش]

طی قرون نوزدهم و بیستم، بسیاری از احزاب سیاسی ملی، خود را با احزاب دیگر کشورها که با یکدیگر در یک خط سیر سیاسی قرار داشتند در نهاد های بین‌المللی سازماندهی کردند. از مثال های قابل توجه این سازمان ها می توان به مجمع بین‌المللی کارگران (که همچنین بین‌المللی اول نیز خوانده می شود) سوسیالیست های جهان (که بین‌الملل دوم نیز خوانده می شود)، کمونیست های جهان (که بین‌الملل سوم نیز خوانده می شود) و بین‌الملل چهارم که مجمعی از احزاب طبقه کارگر بود اشاره کرد. همچنین سازمان های دیگر نظیر لیبرال های جهان (زرد ها)، حزب التحریر، مجمع بین‌المللی مسیحیان دموکرات و اتحادیه بین‌المللی دموکرات ها (آبی ها) نیز در این زمینه نقشی پررنگ داشته اند. سازمان دیگری که در ایتالیا در سال 1945 تاسیس شد حزب بین‌المللی کمونیست بود که تا 1974 مقر آن در فلورانس بود و شش شعبه در شش کشور دیگر داشت و یک حزب جهانی بسیار گسترده بود. احزاب سبز در سراسر جهان نیز سبزهای جهانی را تاسیس کردند. سوسیالیست های جهانی، لیبرال های جهانی و اتحادیه بین‌المللی دموکرات ها نیز همگی در لندن پایه گذاری شدند. بعضی دولت ها (نظیر هنگ کنگ) ارتباط رسمی میان سازمان های سیاسی محلی را با نهاد های سیاسی خارجی قانوناً ممنوع اعلام کردند و در نتیجه احزاب این کشورها نمی‌توانند با سازمان های بین‌المللی احزاب در ارتباط باشند.

انواع احزاب سیاسی[ویرایش]

دانشمند فرانسوی علم سیاست، موریس دوررزه، تمایزی میان احزاب کادری و احزابی با اعضای بسیار قائل می شود. احزاب کادری نخبگان سیاسی هستند که دغدغه پیروزی در انتخابات و تاثیر محدودی بر فضای خارج از خود را دارند، و تنها در کارزار های انتخاباتی مشغول به کار می شوند. اما احزاب بزرگ در صدد جذب و به کار گیری اعضای جدید می باشند که به گونه ای منبع حزب برای تامین منابع مالی در نظر گرفته می شوند و از آنان انتظار می رود در جهت گسترش ایدئولوژی حزب همان طور که در انتخابات فعالیت می کنند، کوشا باشند. احزاب سوسیالیست نمونه ای از این نوع احزاب هستند در حالیکه حزب محافظه کار بریتانیا و اتحادیه مسحیان دموکرات آلمان نمونه هایی از احزاب کادری می باشند. در ایالات متحده که هر دوی احزاب اصلی احزاب کادری تلقی می شوند، رقابت در دوره انتخابات قبل از این که به عرصه عمومی برسد به گونه ای درون حزبی است و افراد حزب با رقابت در حزب خویش می کوشند تا به عنوان نامزد حزب برای انتخابات معرفی شوند.[۱۵]

کلوس ون بیمه، احزاب اروپایی را به نه خانواده دسته بندی می کند، که اکثر احزاب در این دسته ها جای می گیرند. او توانست هفت دسته از این دسته ها را از چپ تا راست مرتب کند: کمونیست، سوسیالیست، سبز، لیبرال، دموکرات مسیحی، محافظه کار و لیبرتارین. جایگاه دو نوع دیگر که احزاب منطقه ای و قومی هستند، متفاوت می باشد.[۱۶]

پانویس[ویرایش]

  1. Mc Donald, Neil (1963). The Study of Political Parties. New York. 
  2. McDonnell and Newell (2011) 'Outsider Parties'
  3. Redding 2004
  4. Abizadeh 2005
  5. "General Election results through time, 1945–2001". BBC News. Retrieved 2006-05-19. 
  6. Duverger 1954
  7. See Heard, Alexander, 'Political financing'. In: Sills, David I. (ed.) International Emcyclopedia of the Social Sciences, vol. 12. New York, NY: Free Press - Macmillan, 1968, pp. 235–241; Paltiel, Khayyam Z., 'Campaign finance - contrasting practices and reforms'. In: Butler, David et al. (eds.), Democracy at the polls - a comparative study of competitive national elections. Washington, DC: AEI, 1981, pp. 138-172; Paltiel, Khayyam Z., 'Political finance'. In: Bogdanor, Vernon (ed.), The Blackwell Encyclopedia of Political Institutions. Oxford, UK: Blackwell, 1987, pp. 454–456; 'Party finance', in: Kurian, George T. et al. (eds.) The encyclopedia of political science. vol 4, Washington, DC: CQ Press, 2011, pp. 1187-1189.
  8. ۸٫۰ ۸٫۱ ۸٫۲ ۸٫۳ ۸٫۴ ۸٫۵ Foresti and Wild 2010. Support to political parties: a missing piece of the governance puzzle. London: Overseas Development Institute
  9. For details you may want to consult specific articles on Campaign finance in the United States, Federal political financing in Canada, Party finance in Germany, Political donations in Australia, Political finance, Political funding in Japan, Political funding in the United Kingdom.
  10. ACEproject.org ACE Electoral Knowledge Network: Comparative Data: Political Parties and Candidates
  11. ACEproject.org ACE Electoral Knowledge Network: Comparative Data: Political Parties and Candidates
  12. ACEproject.org ACE Encyclopaedia: Public funding of political parties
  13. Why is the Conservative Party Blue, BBC, 2006-04-20 
  14. Farhi, Paul (2004-11-02), Elephants Are Red, Donkeys Are Blue, Washington Post 
  15. Ware, Political parties, pp. 65-67
  16. >Ware, Political parties, p. 22

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع برای مطالعه بیشتر[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]

قانون احزاب