حباب اقتصادی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

حباب اقتصادی داد و ستد با نرخ بسیار گرانتر از ارزش واقعی مورد معامله است که در سطح جامعه همه‌گیر می‌شود. چون تعیین ارزش واقعی، کار دشواری است معمولاً پس از افت ناگهانی قیمت و به اصطلاح ترکیدن حباب متوجه وجود حباب می‌شوند.[۱] ویژگی حباب، موقّتی بودن آن است.[۲]

حباب سکه[ویرایش]

از نظر کلی، براساس نظریّهٔ احمق‌تر از من حباب سکّه تا زمانی که «ناآگاه‌تر از من» در بازار موجود باشد، دوام خواهد یافت و زمانی که دورهٔ ناآگاهان به پایان برسد، حباب سکه در دستان آخرین ناآگاه از نسل ناآگاهان بازار خواهد ترکید.[۳] از نظر محاسباتی با دانستن دو متغیّر قیمت جهانی طلا و نرخ ارز و با داشتن ثابت‌هایی مانند وزن و عیار سکه، قیمت سکه حساب می‌شود. برخی، اختلاف قیمت سکه در بازار با این قیمت محاسبه شده را حباب سکه می‌نامند.[۴]

حباب دلار[ویرایش]

  • در شرایطی که قیمت هر اونس طلا در بازار جهانی کاهش پیدا می‌کند، قیمت سکه در داخل کشور بالا می‌رود. این افزایش قیمت سکه در بازار داخلی ناشی از رشد قیمت دلار در بازار ارز است.[۵]
  • اگر قیمت واقعی سکه بر مبنای قیمت دولتی محاسبه شود یعنی نوسان نرخ ارز در شرایطی که ارز دو نرخی در بازار رواج پیدا کرده است از قیمت سکه کسر شود قیمت سکه پایین‌تر از قیمتی قرار می‌گیرد که در بازار وجود دارد.[۶]

حباب مسکن[ویرایش]

حباب در بازار مسکن هنگامی رخ می‌دهد که فاصلهٔ زیاد میان قیمت‌های عرضه و تقاضای مسکن به وجود می‌آید به طوری که این افزایش قیمت بسیار فراتر از قدرت خرید عموم مردم است. در شرایط تورّمی ترکیدن حباب مسکن بدین شکل است که قیمت مسکن ثابت می‌ماند و قیمت سایر کالاها افزایش می‌یابد. در این شرایط قیمت واقعی مسکن افت کرده است. راه‌های جلوگیری از بزرگ شدن حباب قیمت کاهش حجم نقدینگی و افزایش نرخ بهره است.[۲]

حباب بورس[ویرایش]

دسته‌ای از شرکت‌ها هستند که از نظر بنیادی موقعیت خوبی ندارند و توسط گروهی از سرمایه‌گذاران قیمت سهامشان رشد می‌کند و دچار حباب می‌شوند. این گروه از سهام که از چشم‌انداز مطلوب و تولید و پروژهٔ خاصی برخوردار نیستند بدون دلیل خاصی با رشد نسبت P/E مواجهند.[۷] بهترین مثال دراین قضیه حباب گل لاله در سال ۱۶۳۷ بود.

حباب لاله[ویرایش]

نوشتار اصلی: جنون گل لاله

وقتی اسم گل لاله می‌آید همه به هلند فکر می‌کنند. تعداد زیادی از مردم نمی‌دانند که گل لاله بومی هلند نیست. در سال ۱۵۹۳ اولین پیاز گل لاله از ترکیه به هلند وارد شد و به سرعت به نمادی از ثروت و پادشاهی تبدیل شد و با معامله گل لاله در آمستردام به یک هیجان عمومی تبدیل شد.

به سرعت این هیجان عمومی تبدیل به یک حباب اقتصادی شد. در سال ۱۶۳۶ یک پیاز گل لاله ارزشی معادل این ارقام داشت : ۴۰۰۰ پوند (هر پوند نزدیک به نیم کیلو) گندم، ۱۶ هزار پوند گندم سیاه ، ۱۲ گوسفند چاق ، ۲ گراز، ۲ تن کره ، هزار پوند پنیر.

در اوج این حباب قیمتی ، یک سمپر آگوستوس (پیاز گل لاله) به قیمت ۶۰۰۰ فلورین فروش رفت. درآمد سالیانهٔ متوسط یک هلندی در آن زمان ۱۵۰ فلورین بود. به این معنی است که یک پیاز گل لاله ۴۰ برابر درآمد متوسط سالیانه یک هلندی بود. برای اینکه بهتر درک کنید فرض کند درآمد متوسط سالیانه امریکایی ها ۴۵۰۰۰ دلار است، در نتیجه یک پیاز گل لاله به قیمت امروزی برابر با ۱٫۸ میلیون دلار می‌شود.

خیلی زود مردم متوجه دیوانگی‌شان شدند و پول اسمارت یا هوشمند شروع به فروش کردند. در عرض چند هفته قیمت پیاز گل به ارزش واقعی خود رسید به طوریکه می‌شد چند پیاز گل لاله را با یک فلورین خرید.[۸]

منابع[ویرایش]

پیوند به بیرون[ویرایش]