سوئیس

سوئیس کنفدراسیون سوئیس سوئیس
پرچم نشان
شعار ملی: یکی برای همه، همه برای یکی
سرود ملی: مزموز سوئیس
پایتخت		برن شرقی′۲۷°۷ شمالی′۵۷°۴۶
بزرگترین شهر		زوریخ
زبان رسمی		آلمانی ایتالیایی فرانسوی رومانش
نوع حکومت		جمهوری فدرال
نام حاکمان  • جمهوری پارلمانی		موریتز لئونبرگر پاسکال کوچپین
مساحت
-	مساحت	۴۱٫۲۸۵کیلومتر مربع (۱۳۶)
-	‌آب‌ها (٪)	۴.۲
جمعیت
-	سرشماری	۷٬۵۹۱٬۴۰۰  (۹۵ام)
-	تراکم جمعیت	۱۸۱.۴‎/km۲‏ (۶۱ام)
تولید ناخالص داخلی	(تخمین ۲۰۰۷)
-	مجموع	۲۹۶.۲ میلیارد دلار (۳۸ام)
-	سرانه	۳۸٬۷۰۶ دلار (۶ام)
شاخص توسعه انسانی (۲۰۰۶)		۰٫۹۵۵ (بالا) (۷ام)
واحد پول		فرانک سوئیس (CHF)
منطقه زمانی		UTC (ساعت جهانی+۲)
-	تابستانی (DST)	CEST (ساعت جهانی)
دامنه اینترنتی		.ch
پیش‌شماره تلفنی		+۴۱

سوئیس (به انگلیسی: Switzerland، آلمانی: Schweiz، فرانسه: Suisse، ایتالیایی: Svizzera) با نام رسمی کنفدراسیون سوئیس، کشوری است در اروپای غربی که از شمال با آلمان، از شرق با اتریش و لیختنشتاین، از جنوب با ایتالیا و از غرب با فرانسه همسایه است.

این کشور ۷٫۵ میلیون نفر جمعیت و مساحتی بالغ بر ۴۱٬۲۹۰ کیلومتر مربع دارد. سوئیس کشوری است به صورت جمهوری فدرال و از ۲۶ ایالت تشکیل شده‌است که «کانتون» خوانده می‌شوند.

پایتخت سوئیس شهر برن است و قطب‌های اقتصادی این کشور دو شهر جهانی ژنو و زوریخ هستند. سوئیس یکی از ثروتمندترین کشورهای جهان است و درآمد سرانه در این کشور با ۳۹٬۰۰۰ دلار برای هر نفر از بالاترین‌ها در جهان است.

سوئیس کشوری چندزبانی است و در آن چهار زبان آلمانی، فرانسوی، ایتالیایی و رومانش به رسمیت شناخته می‌شوند.

سوئیس دارای سابقهٔ طولانی بی‌طرفی در مناسبات جهانی است به طوری که این کشور از سال ۱۸۱۵ تاکنون وارد هیچ جنگی نشده‌است. این کشور مقر بسیاری از سازمان‌های بین‌المللی چون صلیب سرخ و سازمان تجارت جهانی است. یکی از دو دفتر اروپای سازمان ملل نیز در این کشور و در شهر ژنو قرار دارد.

تاسیس کشور سوئیس در تاریخ ۱ اوت ۱۲۹۱ ذکر می‌شود و این روز در سوئیس تعطیل ملی می‌باشد.

تاریخ

سلت‌ها اولین ساکنان سوییس بودند. تیره ای از این قوم که هلوتیا (Helvetia) نام دارند پیش از تسلط رومیان بر سوییس، در کوهستان‌های ژورا و آلپ ساکن شدند و آنجا را هلوتیا نامیدند. هلوتیا در سال ۵۸ پیش از میلاد به تصرف ژولیوس سزار امپراطور روم درآمد. در قرن پنجم میلادی، ژرمن‌ها به این سرزمین وارد و در ساحل غربی رود آر ساکن شدند. ژرمن‌ها و اقوام بورگون (Burgun) و فرانک جامعه‌ای مستقل تشکیل دادند. آنها در سال ۶۳۹ میلادی، دولتی را بنیان گذاشتند که بعدها فرانسه نامیده شد. در سدهٔ نهم بین سوابیا (Swabia)و بورگوندیها (Burgundians) تقسیم و در سال ۱۰۳۳ تحت نظارت امپراطوری مقدس روم وحدت پیدا کردند. حکومت منطقه در قرن سیزدهم بین کنت‌ها و خاندان هابسبورگ) و حکمرانان محلی تقسیم شد. در سال ۱۲۹۱، سه منطقهٔ اوری (سرزمین فعلی سوییس)و شوایتس (schweiz) و اولتروالدن (Ulterwalden) اتحادیه‌ای تشکیل دادند که اساس کنفدراسیون سوییس قرار گرفت.

سیاست

قانون اساسی سوییس در ۲۹ مه ۱۸۷۴ تصویب شد و پس از آن اصلاحات زیادی در آن صورت گرفته است. سیستم سیاسی سوییس مرکب از دموکراسی مستقیم و غیر مستقیم بر مبنای حق حاکمیت مردم و جدایی از قدرت‌ها می باشد. در انتخابات فدرال همهٔ شهروندان بالای ۱۸ سال، واجد شرایط رای دادن هستند. مردم سوییس با فرهنگ سیاسی غنی و پیشرفته و به پشتوانهٔ قانون اساسی و تجربیات گرانبار تاریخی این کشور، در فرایندهای قانون گذاری و اجرایی، به شیوه ای بدیع و فعال مشارکت دارند. بدین گونه که برای تصویب شدن یا نشدن قانون‌های خاص در کشور همه پرسی صورت می‌گیرد. بر طبق قانون اساسی اگر دادخواستی حداکثر آرا را کسب کند تصویب خواهد شد.

احزاب مهم کشور

• حزب سوسیال دموکرات
• حزب رادیکال دموکرات
• حزب مردمی دموکراتیک مسیحی که مخالف تمرکز قدرت است.
• حزب مردمی سوییس که مرام آن، انزواطلبی و ملت محوری است
• حزب سبز
• حزب لیبرال
• حزب مردمی انجیلی پروتستان
• اتحاد دموکراتیک فدرال
• حزب کارگر سوییس

ارتش سوئیس

یک فروند هواپیمای اف-۱۸هورنت نیروی هوایی سوئیس

ارتش سوئیس شامل نیروی زمینی و نیروی هوایی است. تنها در حدود ۵ درصد از این ارتش حرفه‌ای است و بقیه متشکل از سربازان وظیفه است. سن خدمت وظیفه عمومی در سوئیس بین ۲۰ تا ۳۴ سال است که در شرایط ویژه به ۵۰ سال میرسد. خدمت وظیفه عمومی در سوییس برای مردان اجباری است، هر چند زنان هم می‌توانند به طور داوطلبانه عضو ارتش شوند.
سوئیس به خاطر اینکه کشوری است که به دریا راه ندارد، فاقد نیروی دریایی می‌باشد. اما در کرانهٔ دریاچه‌های مرزی‌اش دارای گارد ساحلی می‌باشد.

تقسیمات کشوری

شهرهای سوئیس

• فهرست شهرهای سوئیس

شهر برن پایتخت سوئیس

جغرافیا

سوئیس با مساحت ۴۱٬۲۸۵ کیلومتر مربع کشور نسبتاً کوچکی است و با جمعیت ۷٫۵ میلیونی دارای تراکم جمعیت متوسطی به اندازه ۱۸۲ نفر در هر کیلومتر مربع می‌باشد. این تراکم در مناطق جنوبی سوئیس که کوهستانی است کمتر از میانگین می‌باشد درحالی که قسمت‌های شمالی پرتراکم‌تر می‌باشند.

سوئیس به‌طور کلی به سه منطقه جغرافیایی تقسیم می‌شود: کوه‌های آلپ سوئیس، ناحیه «میتلاند» یا فلات سوئیس و کوه‌های ژورا در ناحیه شمال‌غربی و حوالی مرز فرانسه.

اقتصاد

سوئیس یکی از ثروتمندترین کشورها است . سویس عضو اتحادیه اروپا نیست ولی عضو انجمن تجارت آزاد اروپا(EFTA) است . در سال ۱۹۹۹ میلادی سوئیس با اتحادیه اروپا قرارداد بست و عضو EFTA گردید . به موجب این قرارداد ، داد و ستد بین کشورهای عضو اتحادیه با سوئیس آسانتر گشت . بانکداری در سوئیس یکی از مهمترین بخشهای این کشور محسوب می‌شود . شرکتهای بیمه نیز سهم زیادی در اقتصاد سوئیس دارند . دیگر بخش مهم اقتصادی صنعت توریسم است . ژنو و زوریخ جزو شهرهای گردشگر پذیر هستند . همچنین کوهستانهای این کشور میزبان گردشگرانی هستند که برای ورزشهای برفی به این کشور سفر میکنند .

مردم

جمعیت کشور سوئیس بالغ بر هفت و نیم میلیون نفر می‌باشد . ۶۴٪ از این جمعیت زبان آلمانی زبان اولشان محسوب میگردد که این زبان در قسمتهای شمالی و مرکزی زبان اول است . ۱۹٪ زبان فرانسوی زبان اولشان است که اکثراً در غرب این کشور زندگی میکنند . ۸٪ به زبان ایتالیایی سخن میگویند که غالباً در جنوب سوئیس ساکن هستند و تنها حدود یک درصد از آنها به زبان رومانش صحبت میکنند که در قسمت جنوب شرقی این کشور هستند. زبان آلمانی در سوئیس به عنوان زبان مادری مردم محسوب نمی‌شود بلکه زبانی که آنان صحبت میکنند زبان آلمانیش نامیده می‌شود که دستور زبان و نوشتار متفاوتی دارد و ممکن است خیلی از آلمان زبانان این زبان را متوجه نشوند، اما مردم سوئیس مخصوصا در شهرهای بزرگ زبان آلمانی را به خوبی میتوانند صحبت کنند .
در حدود ۲۲٪ جمعیت سوییس را مهاجران تشکیل میدهند . اکثراً مهاجرین به خاطر شغل راهی این کشور میشوند .
دین اکثر مردم این کشور مسیحیت است . ۴۳٪ از آنان کاتولیک ۳۵٪ آنها پروتستان و ۲٪ آنها ارتودوکس هستند . دین ۴٪ مردم نیز اسلام است . بقیه نیز پیرو سایر دینها و یا بدون دین هستند .
سوییس را با شکلات، پنیر، سیستم بانکداری، ساعت سازی و کوهستانهایش می‌شناسند .

فرهنگ

در گذشته، فرهنگ سوییس تحت تاثیر همسایگانش بوده است. اما در سالهای اخیر باوجوه تمایز، در آن رشد یافته است.به طور کلی، سوییس را از مراکز فرهنگی اروپا نمی‌دانند. خانواده‌ها در سوییس عموماً کوچکند و والدین، اغلب یک یا دو فرزند دارند.حریم خانواده در این کشور بسیار مهم است. بیشتر مردم سوییس، هنگام احوالپرسی با همدیگر دست می دهند.و آداب سنتی را رعایت می کنند. کشور سوییس به خاطر ماهیت بشر دوستانه‌اش شناخته شده است.

غذا

آشپزی سوئیس دارای چند چهره میباشد. در حالی که ظرف‌های فوندو (ظرفی برای درست کردن پنیر و روغن)از روستی (غذایی عمدتاً" از سیب زمینی و پنیر)و مانند دیگر غذاهای سوئیسی در کل کشور مصرف میشود، اما هر منطقه توسعه یافته برای خود نسبت به اقلیم و زبان آن منطقه خوراکی متفاوت دارد. طبخ سنتی سوئیس بسیار شبیه به خوراک و موادی می‌باشد که در دیگر کشورهای اروپایی نیز موجود است، همچنین محصولات لبنی ممتاز مثل پنیر گرویره و امنتال که در دره هایی به همین نام ساخته میشوند در گروه خوراک سوئیسی قرار دارند. شکلات در سوئیس از قرن ۱۸ میلادی شروع به ساخته شدن شد، اما در اواخر قرن ۱۹ به شهرت جهانی رسید که دلیل آن دستیابی یه صنعت و اختراع هایی در زمینه معتدل سازی و شکل دهی شکلات بود که منجر به بالا رفتن کیفیت آن شد. همچنین ابتکار ساخت شکلات شیری توسط دانیال پیتر از این اقدامات بود.

ادبیات

هایدی اثر یوهانا اشپیری

ادبیات در سوئیس متاثر از زبانهای این کشور است . رمان هایدی اثر یوهانا اشپیری شناخته شده ترین اثر ادبی سوئیس است. کتاب نسبتاً مشهور دیگری که میتوان نام برد رمان خانواده سوئیسی رابینسون اثر یوهان ویس است که به تقلید از رمان رابینسون کروزوئه نوشته شده است.

مذهب

اکثریت مردم سوئیس مسیحی هستند و اسلام دومین دین در این کشور است. ادیان دیگر در حدود ۴.۳٪ در بین مردم این کشور طرفدار دارند و در حدود ۱۱.۱٪ مردم سوئیس دارای هیچ دینی نیستند.

مسیحیت

اکثریت مردم سوئیس پیرو آیین مسیحی هستند. در بین انواع شاخه‌های مسیحیت کاتولیک بیشتر طرفدار را با حدود ۴۱.۸٪ در بین مردم این کشور دارد. بعد از کاتولیک، پروتستان با حدود ۳۵.۳٪ و ارتودوکس با ۱.۸٪ در قرار دارند. سایر شاخه‌های مسیحیت هم ۰.۴ مردم سوئیس را تشکیل میدهند..

اسلام

نوشتار اصلی: اسلام در سوئیس

با در برگرفتن ۴.۳٪ جمعیت سوئیس؛ پس از مسیحیت اسلام دومین دین غالب کشور سوئیس به شمار می‌رود. مسلمانان در تمامی شهرهای سوئیس پراکنده‌اند. مراکز مراسم مذهبی مسلمانان به حدود ۹۰ مرکز می‌رسد.

آموزش

دانشگاه

کشور سوئیس دارای ۲۰ دانشگاه معتبر می‌باشد.

فهرست ایالت‌ها

وله

تیچینو

گروبـوندان

ژنو

وو

نوشتل

ژورا

بــرن

تورگو

زوریـخ

ارگو

لوسرن

سولوتورن

بزل‌لنسکف

شفوزان

اوری

شوئیز

گلرو

سن‌گلان

اپانزل اینرودان

آپنزل آوسررودن

اوبولدان

نیدولدان

زوگ

فریبورگ

بازل‌اشتاد

فرانسه

ایتالیا

لیختن‌اشتاین

اتـریش

آلمان

سوئیس ۲۶ ایالت (کانتون) دارد:

ردیف	نام ایالت	شهر بزرگ ایالت
۱	آپینزیل آپنزل آوسررودن	هیریساو
۲	آپینزیل انرودن	آپینزیل
۳	آرگاو	آراو
۴	اوبوالدن	سارنن
۵	بازل	بازل
۶	بازل لاندشافت	لیستال
۷	برن	برن
۸	تورگو	فرونفیلد
۹	تیچینو	بیلینزونا
۱۰	زوریخ	زوریخ
۱۱	زوگ	زوگ
۱۲	ژنو	ژنو
۱۳	سن گالن	سن گالن
۱۴	سولوتورن	سولوتورن
۱۵	شفوزان	شافهاوزن
۱۶	شوئیز	شویدز
۱۷	فریبورگ	فریبورگ
۱۸	گروبوندان	خور
۱۹	گلاروس	گلارول
۲۰	لوسرن	لوسرن
۲۱	ندوالدن	اشتانز
۲۲	نوشتل	نوشتل
۲۳	واد	لوزان
۲۴	والیس	سیوون
۲۵	یورا	دیلیموند
۲۶	یوری	آلت دورف

جستارهای وابسته

• فهرست شهرهای سوئیس

پیوند به بیرون

• وبگاه سفارت ایران در سوئیس
• وبگاه دفتر فدرال انرژی سوئیس
• وبگاه اداره فدرال توپوگرافی سوئیس
• وبگاه اداره فدرال دادگستری سوئیس

پانویس

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ سوئیس موجود است.