کلیسای کاتولیک

هم‌اکنون پاپ فرانسیس ۲۶۶مین پاپ کلیسای کاتولیک و عالی‌مقام‌ترین رهبر کلیسای کاتولیک محسوب می‌شود.

کلیسای کاتولیک روم یا کلیسای کاتولیک رومی یا کلیسای کاتولیک یکی از سه شاخه اصلی مسیحیت است. کلیسای کاتولیک با بیش از یک میلیارد نفر پیرو بزرگ‌ترین شاخه از کلیسای مسیحی شناخته می‌شود. کلیسای کاتولیک اهداف خود را بر «گسترش انجیل عیسی مسیح، مدیریت کلیسا از طریق حاکمیت دینی و اعمال خیریه» تعریف می‌کند. کلیسای کاتولیک هم‌چنین برنامه‌های اجتماعی و موسسات خیریه مسیحی را نیز اداره می‌کند، از جمله مدارس، دانشگاه‌ها، بیمارستان‌ها، پناهگاه‌ها و صومعه‌ها که به تبلیغ مسیحیت و کلیسای کاتولیک می‌پردازند و هم‌چنین به افراد نیازمند خدمات رفاهی می‌رسانند هم‌اکنون دولت‌شهر واتیکان که در درون شهر رم در کشور ایتالیا جای دارد.

مقام پاپ

نوشتار اصلی: پاپ

نوشتار اصلی: فهرست پاپ‌های کلیسای کاتولیک روم

مطابق اعتقاد کاتولیک‌ها کسی که به عنوان پاپ انتخاب می‌شود، ادامه دهندهٔ راه پطروس، نخستین فردی است که مسیح برای هدایت کلیسا معرفی کرده است. فردی که در این جایگاه قرار می‌گیرد نام جدیدی، برگرفته از نام یکی از قدیسان بر خود می‌گذارد. از این روی کاردینال «یوزف راتسینگر» از زمانی که در جایگاه ۲۶۵مین رهبر کاتولیک‌های جهان قرار گرفت، «بندیکت شانزدهم» خوانده می‌شود.

واتیکان

سراسرنمایی از دولت‌شهر واتیکان و کلیسای سن پیر.

نوشتار اصلی: واتیکان

واتیکان محل اقامت پاپ، رهبر کاتولیک‌های جهان و مرکز کلیسای کاتولیک است. واتیکان با مساحتی در حدود ۴۴ هکتار، کوچک‌ترین کشور دنیا و با جمعیتی در حدود ۸۰۰ نفر، کم‌جمعیت‌ترین کشور مستقل دنیا محسوب می‌شود.

پاپ به عنوان والامقام‌ترین فرد در کلیسای کاتولیک، رهبری و سرپرستی کشور واتیکان را بر عهده دارد. با این همه موضع‌گیری‌های پاپ در پیوند با مسائل جهان که از طریق پیام‌ها، نامه‌های سرگشاده یا در موعظه‌ها و سخنرانی‌های او اعلام می‌شود که به جایگاه مذهبی او ارتباط دارد.

از سال ۱۹۸۱ میلادی، دربار واتیکان برای خاتمه‌دادن به حدس و گمان‌ها در مورد میزان ثروت و درآمد کلیسا، حساب‌های مالی خود را منتشر می‌کند.

مواضع و باورها

در عالم مسیحیت معمولا در نقاشی‌های کشیده شده از قدیسین، هاله‌ای از نور قرار دارد.

آموزه‌های کلیسای کاتولیک نظریه تکامل در مورد پیدایش انسان را رد نمی‌کند، اما بر روایت آفرینش در انجیل تاکید دارد.
نقاشی: آفرینش آدم اثر میکل آنژ.

«تثلیث» یکی از اعتقادات بنیادین مسیحیت است. قرائت کلیسای کاتولیک روم از تثلیث، چنین تعریف شده‌است: «تثلیث واحد است».

«اعتراف به گناهان» و «طلب استغفار» نزد کشیش در کلیسای کاتولیک، آئینی مقدس شمارده می‌شود.

«تجرد کشیشان» و «ممنوعیت انتصاب زنان به عنوان کشیش» از جمله آموزه‌های بنیادین کلیسای کاتولیک عنوان می‌شوند.

کلیسای کاتولیک باور به «قدیس» دارد. برای قدیس معرفی‌کردن فردی در کلیسای کاتولیک، باید معجزه‌ای از فرد مورد نظر، به کلیسا اثبات شود.

آموزه‌های کلیسای کاتولیک نظریه تکامل در مورد پیدایش انسان را رد نمی‌کند، اما بر روایت آفرینش در انجیل تاکید دارد.

کلیسای کاتولیک روی‌کردی مخالف با استفاده از کاندوم جهت نزدیکی جنسی دارد، اما استفاده از آن را در شرایطی خاص از جمله در مواقعی چون استفاده توسط روسپی‌ها برای جلوگیری از گسترش بیماری ایدز را موجه و جایز می‌داند. کلیسای کاتولیک معتقد است که «پایبندی به روابط زناشویی و خودداری از روابط جنسی پیش از ازدواج بهترین راه جلوگیری از گسترش ویروس اچ‌آی‌وی است». ویروس اچ‌آی‌وی عامل بیماری ایدز شناخته شده‌است.

کلیسای کاتولیک به «حق زندگی» باور دارد و آموزه‌ها و اصول اعتقادی کلیسای کاتولیک در مخالف با عمل «سقط جنین» است.

این کلیسا هم‌چنین درهای خود را بروی زوج‌های همجنس‌گرا و یا کسانی که بدون ازدواج باهم زندگی می‌کنند و یا افراد مطلقه‌ای که دوباره ازدواج کرده‌اند، بسته است.

کلیسای کاتولیک رسما در سال ۱۹۶۵ میلادی، اصل اعتقادی قدیمی در الهیات کاتولیک، مبنی بر این‌که «یهودیان جمعا گناه مصلوب‌شدن عیسی مسیح را بر شانه دارند» را مطرود اعلام کرد. این اصل منجر به قرن‌ها آزار و اذیت یهودیان در جوامع مسیحی شده بود.

در کلیساهای کاتولیک رومی و ارتدوکس شرقی این باور وجود دارد که فاسد نشدن جسد به شکل معمول آن، نشانه «تقدس» است.

تاریخ کلیسا

کلیسای کاتولیک در شکل‌گیری جنبش رنسانس در اروپا و دوران گذار از سده‌های میانه به دوران جدید، نقش مهمی را ایفا کرد.

کشیش‌های مسیحی در دوران موسوم به «قرون وسطی» به «تفتیش عقاید» در محکمه‌های بازجویی دینی روی آورده بودند.
در نقاشی، کشیش‌ها مراسم شکنجه مردی که متهم به همجنس‌گرایی شده‌است را قبل از اعدام وی نظارت و صحنه‌گردانی می‌کنند.

کلیسای کاتولیک هیچ نیروی سیاسی یا پادشاهی را هم‌مرتبه با خود نمی‌دانست، از این روی سلطه سیاسی و اجتماعی خود را در کنار حاکمیت دینی تحکیم کرد و دوره‌ای جدید از تمدن اروپا به نام قرون وسطی را شکل داد. کلیسای کاتولیک خود را تنها مرجع اعطای «مقام قدیسی» به انسان‌ها می‌داند.

«انکیزیسیون» و یا محکمه‌های بازجویی دینی و دادگاه‌های تفتیش عقاید در سده سیزدهم میلادی توسط پاپ گرگوری نهم بنیان نهاده شد و در طول جنگ‌های مذهبی میان پروتستان‌ها و کاتولیک‌ها در سده‌های شانزدهم و هفدهم میلادی به شدت فعال بود و با تکیه بر قدرت حکومت دینی از قرائت خاص کلیسای کاتولیک دفاع می‌کرد و به سرکوب و آزار سایر قرائات از مسیحیت می‌پرداخت.

در اکتبر ۲۰۱۱ میلادی، پاپ بندیکت شانزدهم، رهبر مسیحیان کاتولیک جهان، نسبت به استفاده از زور و جنگ برای ترویج مسیحیت در سده‌های گذشته، «انتقاد و اظهار شرم» کرد. او با اشاره به خشونت‌هایی که در تاریخ برای ترویج مسیحیت رخ داده است گفت: «ما این را با شرم بزرگی تایید می‌کنیم. ولی کاملا واضح است که این سوء استفاده از ایمان مسیحی بوده است، چیزی که به وضوح با ذات واقعی آن در تضاد است».

پیوند به بیرون

• جمعیت کاتولیک‌های جهان و انتخاب پاپ جدید

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ کلیسای کاتولیک موجود است.