زبان فرانسوی

فرانسوی
français
تلفظ	[fʁɑ̃sɛ]
سخن‌گویان	۳۰ کشور به صورت رسمی از فرانسه استفاده می‌کنند به جز تعدادی که به صورت غیر رسمی فرانسه صحبت می‌کنند
کل سخن‌گو	حدود ۱۹۵ ۵۰۸ ۱۰۰ (۲۰۰۵) (زبان اول یا دوم)
خانواده‌های زبانی	هندواروپایی ایتالیک رومی ایتالی‌تبار و غربی رومی غربی گالی-ایبریایی گالی-رومی گالی-رتی اوییل فرانسوی
رسم‌الخط	لاتین (حروف فرانسوی)
وضعیت رسمی
زبان رسمی در	۳۰ کشور بلژیک بنین بورکینافاسو بروندی کامرون کانادا جمهوری آفریقای مرکزی چاد کومور ساحل عاج جمهوری دموکراتیک کنگو جیبوتی گینه استوایی فرانسه گابون گینه هائیتی لبنان لوکزامبورگ ماداگاسکار مالی موناکو نیجر جمهوری کنگو روآندا سنگال سیشل سوئیس توگو وانواتو ۱۴ کشور مستعمره سارالند دره ااوستا کلیپرتون سرزمین‌های قطب جنوب و جنوبی فرانسه پلی‌نزی فرانسه گرنزی جرسی مایوت کالدونیای جدید پوداچری سنت بارثلمی سن مارتین (فرانسه) سنت پیر و ماژلان والیس و فوتونا تعدای موسسه بین‌المللی
تنظیم کننده	فرهنگستان زبان فرانسه
کدهای زبان
ISO 639-1	fr
ISO 639-2	fre B	fra T
ISO 639-3	fra
منطقه‌های که زبان مادری هست      منطقه‌های که زبان رسمی هست      منطقه‌هایی که زبان دوم هست      منطقه‌هایی که زبان اقلیت هست

فرانسوی به این مقاله تغییرمسیر دارد. برای مردمان فرانسه به فرانسه مراجعه کتید.

زبان فرانسوی یکی از زبان‌های رومی است که به وسیلهٔ ۱۳۶ میلیون نفر در سراسر جهان به عنوان زبان مادری گویش می‌گردد. درحدود ۱۹۰ میلیون نفر، فرانسوی را به عنوان زبان دوم صحبت می‌کنند، و ۲۰۰ میلیون نفر دیگر هم آن را به عنون یک زبان دوم اکتسابی استفاده می‌کنند. اجتماعات گویش‌کننده به فرانسوی در ۵۷ کشور و قلمرو حضور دارند. اکثر گویش‌کنندگان بومی این زبان در فرانسه‌اند، که مبدأ این زبان است. بقیهٔ گویش‌کنندگان به طور عمده در کانادا، به‌ویژه کبک، نیو برانزویک و اونتاریو و نیز بلژیک، سوییس، لوکزامبورگ و مناطقی در ایالت مین آمریکا و. لوییزیانا حضور دارند. بیشتر افرادی که فرانسه، زبان دوم آن‌هاست در آفریقای فرانسوی‌زبان زندگی می‌کنند، که با تردید می‌توان گفت تعداد آن‌ها از گویندگان بومی بیشتر گشته‌است.

فرانسوی یک زیرشاخه از زبان لاتین امپراتوری روم است، هم‌چنان‌که زبان‌های ملی مانند ایتالیایی، پرتغالی، اسپانیایی، رومانیایی و زبان‌های در اقلیت از اوکسیتان تا ناپل و... چنین هستند. با این وجود نزدیک‌ترین زبان‌های وابسته به آن، زبان‌های زبان‌های اوییل و کرئول‌های فرانسه‌پایه می‌باشد.

زبان فرانسوی، زبان رسمی ۲۹ کشور است، که بیشتر آن‌ها در فرانسوی به La Francophonie (جوامع فرانسوی‌زبان) معروف‌اند. هم‌چنین یک زبان رسمی تمام دفاتر سازمان ملل و گسترهٔ وسیعی از سازمان‌های بین‌المللی است. طیق اطلاعات اتحادیهٔ اروپا، ۱۲۹ میلیون (یا ۲۶٪ کل جمعیت اتحادیه)، در ۲۷ عضو، به فرانسوی گویش می‌کنند که از میان آن‌ها، ۶۵ میلیون نفر گویشوران بومی‌اند و ۶۹ میلیون نفر ادعا می‌کنند که آن را یا به عنوان زبان دوم یا یک زبان خارجی صحبت می‌کنند و از این لحاظ، فرانسوی در ردهٔ سوم بیشترین گویشوران به عنوان زبان دوم قرار دارد (پس از انگلیسی و آلمانی). بیست درصد از اروپایی‌های غیر فرانسوی‌زبان، قادر به گویش فرانسوی‌اند که تقریباً برابر ۱۴۵٬۶ میلیون نفرند. به علاوه، پیش از میانهٔ قرن ۲۰، فرانسوی به عنوان زبان سرآمد دیپلماسی در بین اروپاییان و نیروهای مستعمره و نیز به عنوان یک زبان بین‌المللی در میان طبقات تحصیل‌کردهٔ اروپا گویش می‌شد.

در نتیجهٔ جاه‌طلبی‌های استعماری از قرن ۱۷ تا ۲۰، فرانسه به امریکا، افریقا، پلی‌نزی، و حوزهٔ کارائیب معرفی شد.

فرانسوی در بلژیک

از زمان رسیدن جک کرتیه زبان فرانسوی زبان رسمی فرانسه جدید بوده‌است. موج‌های مهاجر آمده از فرانسه شرق کانادا را برای سکونت انتخاب کردند. در میان آنها اکدین‌ها چهار استان ساحلی نول اکس, نوو برنسیک, ال د پرنس ادوار و تر نوو را مشغول کردند.

ویژگی‌های زبان فرانسه

الفبای زبان فرانسوی بر اساس الفبای لاتین است و بیست و شش حرف ساده دارد. افزون بر حرف‌های ساده، حرف ترکیبی «œ» و حرف‌های زبَرنشانه‌دار «à â è é ê ë î ï ô û» نیز در نوشتار این زبان به کار می‌روند.

۸۵ درصد کلمات زبان فرانسوی از لاتین، ۱٫۵ درصد از آلمانی، ۰٫۱ درصد از عربی، ۰٫۱ درصد از اسکاندیناوی، ۱۲ درصد از اسپانیایی و ایتالیایی و انگلیسی و باقی زبان‌ها گرفته شده‌است.

در فرانسوی کلمات فارسی نیز یافت می‌شود از آن جمله می‌توان به کلمات «کاروان»، «یاسمین»، «بازار»، «وزیر» و «بخشش» اشاره کرد. در حروف الفبا فرانسه ç نیز کاربرد دارد.

منابع

• در مورد زبان فرانسه

جستارهای وابسته

• فرانسه
• تاریخ ادبیات فرانسه
• ادبیات فرانسه‌زبان
• فرهنگستان فرانسه
• فهرست وام‌واژه‌های فرانسوی در فارسی