لئو اشتراوس

برای دیگر کاربردها، اشتراوس (ابهام‌زدایی) را ببینید.

لئو اشتراوس

لئو اشتراوس (به انگلیسی: Leo Strauss)‏ (۲۰ سپتامبر ۱۸۹۹ در کیرشن، هسن، آلمان – ۱۸ اکتبر ۱۹۷۳ در آناپولیس، آمریکا) نظریه‌پرداز و مورخ فیلسوف سیاسی آلمانی - آمریکایی یهودی‌تبار و استاد علوم سیاسی دانشگاه شیکاگو. در میان ۱۵ کتاب تألیفی او سه تای اول به آلمانی و بقیه به انگلیسی نوشته‌شده‌اند.

زندگی

او در طول جنگ جهانی اول مدتی در ارتش آلمان خدمت کرد و پس از آن در دانشگاه‌های معتبر این کشور به تحصیل فلسفه، ریاضیات و علوم طبیعی پرداخت. در کلاس درس هوسرل و هایدگر حضور یافت و در مؤسسه مطالعات یهودی برلین مشغول به کار شد. با اوج‌گیری یهودی‌ستیزی در آلمان به مخالفت با نازیسم برخاست و در ۱۹۳۲ کشور را ترک کرد و در ۱۹۴۴ شهروند آمریکا شد. از ۱۹۳۸ تا ۱۹۴۹در مدرسه جدید پژوهش اجتماعی تدریس کرد، از ۱۹۴۹ تا ۱۹۶۸ استاد فلسفه سیاسی دانشگاه شیکاگو بود، از ۱۹۶۸ تا ۱۹۶۹ در کالج کلرمون و از ۱۹۶۹ تا زمان مرگش در ۱۹۷۳ در کالج سن جان تدریس کرد.

اندیشه

اشتراوس بیش از هرچیز مورخ فلسفهٔ سیاسی است و انگیزه او در بررسی فلسفه کلاسیک بیشتر ناشی از درک خاصش از بحران مدرنیته و بحران جاری غرب است. او ریشه این بحران را در بی‌اعتقادی غرب به اهداف و ارزش‌های خود می‌داند. این بی‌اعتقادی پیامد چالش‌های نظری فلسفهٔ سیاسی در مورد برنامه‌های مدرنیته مانند ارزش جهان‌گرایی، پیوند رفاه با عدالت و سعادت و بکارگیری علم در راه قدرت انسان است.

تردید نسبت به برتری هدف تا حدی از تجربه‌های ناموفق قرن بیستم نشأت گرفته و به رشد دیدگاه‌های تاریخ گرایانه و نسبی‌گرایانه منجر شده که امکان شناخت ارزش‌ها و اهداف جهانشمول را نفی می‌کنند. بحران مدرنیته بحرانی را در دمکراسی لیبرالی پدیدآورده. دمکراسی لیبرال دیگر به عقلانی بودن هدف‌ها و معیارها و ارزش‌هایش ایمان ندارد و به نوعی بی‌بندوباری و تحجر فکری گرایش یافته‌است.

اشتراوس معتقد است برای یافتن منشأ بحران مدرنیته بایستی به مطالعه مقدمات مدرنیته و مقایسه فلسفه سیاسی مدرن با فلسفه کلاسیک پرداخت. مطالعه‌ای که بنا را بر درستی تفکر جاری و نادرستی تفکر باستانی نمی‌گذارد. این مطالعه با مقایسه تاریخگرایی با فلسفه غیر تاریخگرایانه گذشته ممکن است و فلسفهٔ غیر تاریخگرایانه گذشته را تنها با مطالعهٔ تاریخی غیر تاریخگرایانه می‌توان دریافت.

اشتراوس دو سال را به حمایت بنیاد راکفلر در فرانسه کذراند و تحت نظر لوئی ماسینیون و آندره زیگفرید به مطالعهٔ فلسفهٔ اسلامی و یهودی دورهٔ میانه پرداخت. حاصل این دو سال کتاب فلسفه و شریعت (۱۹۳۵) (به آلمانی: Philosophie und Gesetz)‏ بود. این کتاب حاوی مطالبی دربارهٔ فلسفهٔ سیاسی ابن میمون، فارابی، ابن سینا و ابن رشد است. اشتراوس در این کتاب تلاش می‌کند که با استفاده از آثار اصلی فیلسوفان سیاسی اسلامی و یهودی میانه، افکار آنان دربارهٔ نزاع عقل و وحی را بیان کند.

منابع

• ناتان تارکوف، تامس ال پنگل. «لئو اشتراوس و تاریخ نقد نظریهٔ دولت جدید». در نقد نظریهٔ دولت جدید. ترجمهٔ احمد تدین. ویراستهٔ لئو اشتراوس و جوزف کراپسی. چاپ اول. تهران: انتشارات کویر، ۱۳۷۳. صص ۱-۶۲. 
• محسن رضوانی. لئو اشتراوس و فلسفهٔ سیاسی اسلامی. چاپ اول. قم: مرکز انتشارات مؤسسهٔ آموزشی و پژوهشی امام خمینی، ۱۳۸۵. ISBN 964-411-144-2.