رنسانس

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو
شام آخر اثر لئوناردو داوینچی
مجسمهٔ سوگ مریم اثر میکل آنژ

رنسانس (به فرانسوی:‎Renaissance ‏) يا نوزایی جنبش فرهنگی مهمی بود که آغازگر دورانی از انقلاب‌های علمی و اصلاحات مذهبی و تغییرات هنری در اروپا شد. عصر نوزایی دوران گذار بین سده‌های میانه و دوران جدید است. اولین بار لفظ رنسانس را فرانسویها در قرن ۱۶ به کاربردند. معمولاً شروع دوره نوزایی را در سده چهاردهم در شمال ایتالیا می‌دانند. این جنبش در سده پانزدهم شمال اروپا را نیز فراگرفت. رنسانس یک تحول ۳۰۰ ساله است که از فلورانس شروع شد و در انگلستان پایان یافت.

رنسانس در سال های ۱۳٠٠ از ایتالیا آغاز شد و در عرض سه قرن در سراسر اروپا انتشار یافت. به ندرت در دوره‌ای چنین کوتاه از نظر تاریخی، رخداد های متعددی به وقوع می پیوندد. حال آنکه این قرن ها سرشار از تغییرات اساسی و فعالیت های بزرگ است. جهان امروزی نتیجهٔ همین فعالیت هاست، زیرا رنسانس پایه‌های اقتصادی، سیاسی، هنری و علمی تمدن های کنونی غرب را بنا نهاد.[۱]

دانش و هنر پیشرفتهای عظیمی در ایتالیای سدهٔ پانزدهم و شانزدهم بوجود آوردند. این احیای فرهنگی به رُِنِسانس (یعنی نوزایی) مشهور شده است. دانشمندان، سرایندگان و فیلسوفانی ظهور کردند که با الهام از میراث اصیل روم و یونان با دیدگانی تازه‌تر به جهان می‌نگریستند. نقاش‌ها به مطالعهٔ کالبد انسان پرداختند و اعضای بدن انسان را به شیو‌هٔ واقع‌گرایانه‌ای نقاشی می‌کردند. فرمانروایان ساختمان‌ها و کارهای بزرگ هنری را سفارش دادند. این عقاید تازه بزودی در سراسر اروپا گسترش یافت.

به تعبیری دوره رنسانس دوره خردگرایی،ریاضیات،منطق و انسان مداری است در این دوره کلیسا و تفکرات مذهبی کنار می رود و یک جنبش دموکراتیک به وجود می آید و مثل روم و یونان باستان پیشرفت علمی مطرح می شود و تاثیر آن از قرون وسطی است چون مسلمانان مسیحیان را شکست داده علم آنها وارد اروپا شده و دانشمندانی از شرق به غرب می آیند و باعث شکوفایی علمی شده و رنسانس به وجود می آید. در این دوره ما شاهد اختراعات زیادی هستیم مثل باروت،صنعت چاپ ،دریانوردی،کشف قطب نما ، تلسکوپ و...

دوران رنسانس برای اروپاییان عصر جدیدی بود سرشار از کامیابی های عظیم. بسیاری از افراد با ژان فرنل موافق هستند. او در سال های اول سدهٔ ۱۵٠٠ چنین نوشت:

« جهان چرخید. یکی از بزرگ ترین قاره‌های زمین کشف شد ... صنعت چاپ بذر دانش را کاشت. باروت در روش جنگ انقلابی پدید آورد. دست نوشته‌های باستانی احیا شد... این ها همگی گواه پیروزی عصر جدید (رنسانس) هستند.[۲]  »

فهرست مندرجات

[ویرایش] جامعهٔ قرون وسطی در تحول

طرح یک ماشین پرنده از داوینچی. لئوناردو داوینچی برای طرحهای خود بوسیله خط معکوس یادداشت هایی را نوشته است که فقط آنها را در آینه می توان خواند.

جامعهٔ قرون وسطی که در سال ۱۳٠٠ در آستانهٔ رنسانس قرار گرفته بود، جامعه‌ای مشکل‌دار بود. چنان‌که چارلز جی نوئر می‌نویسد:

« تمدن قرون وسطایی نقایص اساسی داشت... بحرانی که در قرن چهاردهم پدیدار شد با بحرانی که جامعهٔ روم (باستان) را در هم شکست، مقایسه شده است... زیرا برای پذیرفتن اصلاحات زیر بنایی انعطاف به خرج داد[۳]  »

فئودالیسم، نظام اجتماعی قرون وسطی دیگر موثر نبود. ساختار سست سیاسی آن نمی‌توانست شیوه‌هایی را برای تشکیل و ادارهٔ کشورهایی که حکومت قدرتمند مرکزی داشتند و در انگلستان و فرانسه در حال شکل‌گیری بودند‌، فراهم آورد. به علاوه کلیسای کاتولیک نیز، که به جامعهٔ قرون وسطی ثبات می بخشید، در سال‌های پایانی قرون وسطی گرفتار مشکلات داخلی خودش بود. بسیاری از روحانیان با استفاده از موقعیتشان برای خود قدرت‌های سیاسی کسب می‌کردند. البته عوامل دیگری هم در ایجاد رنسانس دست داشته‌اند. از جمله رونق تجارت; هنگامی که سربازان از جنگ های صلیبی باز می گشتند با خود ادویه، ابریشم و... را می‌آوردند. رشد بازرگانی با توجه به بقیه دنیا برانگیخت و جامعه‌ای که روزگاری بسته و محدود بود، شروع به باز شدن و توسعه نمود.[۴]

[ویرایش] انسانگرایان و فرهنگ

سیسرو: فیلسوف و سیاست‌مدار رومی

در قرن پانزدهم، در سراسر اروپا و خاورمیانه، محققین قفسه‌های غبار گرفتهٔ ساختمان‌های قدیمی را جستجو کردند و دست‌نوشته‌های یونانی و رومی را پیدا کردند. در نتیجه، نوشته‌های باقی مانده از نویسندگان کلاسیک از جمله افلاطون، سیسرو، سوفوکل و پلوتارک به دوران رنسانس رسید. محققین با حمایت افراد توانگر کارشان را به خوبی انجام دادند و در سال ۱۵٠٠ آن‌ها تقریبا تمام دست‌نوشته‌هایی را که امروز موجود است، یافتند. مطالعهٔ این آثار، دانش نو نام گرفت.[۵] در آن زمان ضمن احیای علاقه به نوشته‌های کلاسیک، به ارزش‌های فردی نیز توجه شد. این گرایش انسانگرایی نام گرفت; زیرا طرفداران آن به جای موضوعات روحانی و الهی بیش از هر چیز مسائل انسانی را در نظر گرفتند.انسانگرایی نیز مثل خود رنسانس از ایتالیا ظهور کرد. دو عامل سبب ظهور انسانگرایی شد; یکی وجود بقایای امپراطوری روم و دیگری آوارگان امپراتوری در هم شکستهٔ بیزانس.[۶] ویل دورانت در این باره می‌گوید :

« دانشمندان بیزانسی قسطنطنیه را ترک کردند و در واقع به عنوان حامل جوانهٔ آثار کلاسیک عمل کردند، به این ترتیب ایتالیا سال به سال یونان را بهتر و بیش‌تر می‌شناخت.[۷]  »
فرانچسکو گویچیاردینی
مارتین لوتر کشیش آلمانی و مترجم انجیل به‌زبان آلمانی

عامل دیگر گسترش صنعت چاپ بود که عملا باعث می‌شد دسترسی به کتب راحت تر شود در نتیجه سرعت دانش کلاسیک و اندیشه‌های انسانگرایی را به طور چشمگیری افزایش داد.[۸] علاوه بر این‌ها در دورهٔ رنسانس خواندن کتاب مانند قرون وسطی تنها به روحانیون محدود نبود... زن و مرد و فروشندگان و اشراف و... می‌توانستند بخوانند. در واقع در اواسط قرن شانزدهم، نیمی از مردم لندن سواد خواندن و نوشتن داشتند، میزان سواد در سایر شهر های اروپا نیز مانند لندن بود.[۹]

فلورانس به دلیل حمایت های خانوادهٔ مدیسی‌ها[۱۰] بسیار در هنر و فرهنگ پیشرفت کرد. لورنزو[۱۱] نوادهٔ قدرتمند کوزمو و حاکم مستبد فلورانس نسبت به هنر بسیار سخاوتمند بود. او دانشسرایی در پیزا (تحت سلطهٔ فلورانس) برای جوانان فلورانسی تاسیس کرد.[۱۲] علاوه بر این ها در دورهٔ انسانگرایی انتقاداتی نیز به کلیسا وارد شد. اراسموس[۱۳] و سایر منتقدان کلسیا معتقد بودند که آیین بسیار سطحی شدهٔ مذهبی نیاز های معنوی اعضای کلسیا را برآورده نمی سازد.[۱۴] فرانچسکو گویچیاردینی[۱۵] در کتاب تاریخ ایتالیا در سال ۱۵۶۱ نوشت:

« پاپ‌ها که قدرت جهانی پیدا کرده بودند، دستورات الهی و رستگاری روحشان را از یاد بردند... هدف آن ها دیگر زندگی مقدس و پاک، گسترش مسیحیت و عمل نیک در قبال همسایگان نبود. آن‌ها به جمع آوری سپاه، انباشتن ثروت، بدعت گذاری و خلق شیوه‌های جدید برای کسب پول از هر جایی علاقه مند شده بودند.[۱۶]  »

مارتین لوتر نود و پنج فرضیه‌اش را به در کلیسای همهٔ قدیسان در ویتنبرگ نصب می‌کند و شکایت‌های لوتر از سوء استفاده‌های کلیسای کاتولیک از قدرت منجر به اصلاحات و پدید آمدن مذهب پروتستان شد.[۱۷]

در تاریخ هنر معمولا دوران رنسانس را به این مراحل، بخش می‌کنند:[۱۸]

  • آغازین (حدود ۱۳۰۰ - حدود ۱۴۲۰)
  • پیشین (حدود ۱۴۲۰- حدود ۱۵۰۰)
  • پسین یا اوج (حدود ۱۵۰۰ - حدود ۱۵۲۷)

[ویرایش] بازرگانان و تجارت

نمایی از شهر ونیز

رنسانس عهد شکوفایی تجارت بود و در این دوران اروپا به طور کلی ثروتمند بود. بعضی از تجارت‌های دوران رنسانس جنبه بین المللی داشتند و درآمد حاصل از آن به اندازه‌ای بود که منجر به تکامل روش‌های مدیریت مالی شد.[۱۹] جامعهٔ دوران رنسانس متشکل از سه طبقه بود: طبقهٔ بالایی یا حاکم، طبقهٔ متوسط یا تجّار و طبقهٔ پایینی یا کارگر. اشراف طبقهٔ بالا هنوز هم بیش‌ترین قدرت سیاسی را داشتند و صاحب املاک وسیعی بودند و افراد طبقهٔ پایین مورد سوٴاستفادهٔ و خراج گیری آن‌ها قرار می‌گرفتند.[۲۰] افکار انسانگرایان نیز مخالف ثروت و ماده گرایی نبود.

به طوری که لئوناردوبرونی می‌گوید:

« ما باید از دارایی هایمان لذت ببریم و از آن ها برای راحتی و معاشمان استفاده کنیم. ما نباید در استفاده از آن چه فراهم آورده‌ایم، پرهیز کنیم... و تشنبه لب بر سر چشمه بمانیم.[۲۱]  »

یکی از سودمندترین مشاغل دوران رنسانس خرید و فروش بود. مواد خام یک منطقه با سود به تولید کنندگان مناطق دیگه فروخته می‌شد و با فروش کالاهای ساخته شده سود بیشتری حاصل می‌شد. [۲۲] با وجود رشد صنعت، رنسانس دورهٔ انقلاب صنعتی نبود. بسیاری از محصولات اروپایی را کارگرانی تولید می‌کردند که به تنهایی یا در گروه‌های کوچک کار می‌کردند، صنعت چاپ بود. [۲۳] اغلب کالا هایی که داد و ستد می‌شدند، دست ساز بودند و تولید انبوه به وسیلهٔ ماشین سیصد سال بعد از آن مرسوم شد. [۲۴] ونیز و جنووا [۲۵] هر دو از موقعیت سوق الجیشی مناسبی برخوردار بودند و در دوران رنسانس مرکز تجارت مدیرترانه‌ای بودند.[۲۶]

در شمال اروپا نیز خرید و فروش مواد غذایی شاه (از جمله شاه ماهی نمک سود شده) از جمله فعالیت های پر سود اقتصادی بود. این بازرگانان برای مقابله با دزدان دریایی و کنترل این بازرگانی پر سود اتحادیه‌ای هانسایی [۲۷] را پدید آوردند. مراکز مدیریت این اتحادیه در شهر های لوبک و هامبورگ قرار داشت.[۲۸]

تجارت امروزی بیش از تخصصی شدن مشاغل مرهون رنسانس است. برای مثال، شرکت های سهامی امروزی از دوران رنسانس به وجود آمده اند یکی از اولین شرکت ها، شرکت انگلیسی موسکوی[۲۹] بود که در سال ۱۵۳۳ برای تجارت با روسیه تاٴسیس شد. موسکوی و سایر شرکت ها، مثل شرکت های سهامی امروزی برای افزایش سرمایه، سهامشان را تحت عنوان بورس می فروختند. به علاوه صرافان دورهٔ رنسانس، بسیاری از کار های بانکداران امروزی را از جمله پرداخت بهره و تاٴمین سپرده انجام می‌دادند.[۳۰]

یاکوب(جاکوب)فوگر

در اوایل دوران رنسانس، مهم ترین بانکداران که آن ها را بانکداران لومبارد[۳۱] می نامیدند ساکن شمال ایتالیا بودند که مرکزشان در فلورانس بود که هشتاد شرکت مالی داشت. درقرن پانزدهم، شرکت مدیسی به تنهایی شانزده شعبه تاٴسیس کرد.[۳۲] ویل دورانت در این باره می‌گوید:

« هشتاد بانک واقع در فلورانس سرمایهٔ سپرده شان را به کار می انداختند. چک ها را پرداخت می‌کردند و نامه‌های اعتباری صادر می‌کردند. فلورانس از قرن سیزدهم تا پانزدهم مرکز مالی اروپا بود.[۳۳]  »

همچنین یکی از موفق ترین بانکداری های غیر ایتالیایی متعلق به فوگر های آلمانی بود. آن ها ابتدا با فروش البسه مشهور شدند. سپس با راهنمایی های یاکوب فوگر به اوج سعادت رسیدند. [۳۴]

[ویرایش] انقلاب های فکری عصر رنسانس

تحولات و دگرگونی های فکری گوناگونی در عصر رنسانی بوقوع پیوست که از نظر اهمیت و شدت تاثیرگذاری به موارد زیر می توان اشاره کرد و آنها را پایه های اساسی شکل گیری عصر رنسانس دانست .

[ویرایش] انقلاب فکری کوپرنیک

نیکلاس کوپرنیک ستاره‌شناس لهستانی

کوپرنیک نظریه زمین مرکزی را مردود شمرد و بجای زمین ، خورشید محوری یا خورشید مرکز را قرارداد. بااین نظر زمین دیگر مرکز جهان و انسان نیز دیگر اشرف مخلوقات نبود. این نخستین بحران وجدان انسان غربی بود. زیرا انسان موجودی بود در کیهان بیکران.[۳۵]

نظریه خورشید محوری، انقلاب فکری بزرگی بود زیرا هم با اصول پذیرفته شده نجوم بطلمیوسی در تعارض بود و هم با نص کتاب مقدس. در سال ۱۵۱۴ کوپرنیک دست‌ نوشته کوتاهی را بین دوستان خود توزیع کرد که در آن دیدگاه‌هایش را درباره فرضیه خورشید مرکزی به اختصار بیان کرده بود.

نوشته کوتاه کوپرنیک با استقبال زیادی روبرو شد و او را در جمع دانشمندان اروپایی نام‌آور گردانید اما کوپرنیک هنوز نظریه‌اش را قابل عرضه در محافل علمی نمیدانست و سال‌های بعد را صرف تحقیقات دقیق و جمع‌آوری شواهد و مدارک کرد تا به آن اعتبار بیشتری بخشد.

در سال ۱۵۳۳ شهرت کوپرنیک به جایی رسیده بود که آلبرت ویدمانشتات منشی پاپ کلمنت هفتم یک رشته سخنرانی درباره نظریه او برای پاپ و گروهی از کاردینال‌ها در واتیکان ترتیب داد. در ۱۵۳۶ که تحقیقات کوپرنیک به اتمام رسید دیگر در اروپا دانشمندی نبود که درباره نظریه انقلابی او چیزی نشنیده باشد و بسیاری در گوشه و کنار قاره خواستار انتشار آن بودند. او حتی در کلیسا نیز حامیان پرنفوذی داشت؛ کاردینال نیکلاس فون شونبرگ در نامه‌ای خطاب به کوپرنیک نوشت: «... ای مرد فاضل امیدوارم که تقاضای مرا بیجا ندانی ولی مؤکداً از تو استدعا می‌کنم که کشف خود در باب کائنات را در معرض قضاوت دیگر نخبگان جهان قرار دهی و ضمنا در اولین فرصت ممکن شرحی از نظریه خود را همراه با جداول و هرچه که به آن مربوط است برای من ا رسال داری...» این نامه تشویق‌آمیز اگر چه برای کوپرنیک بسیار ارزشمند بود ولی کافی نبود تا او را به انتشار نظریه انقلابی‌اش متقاعد کند.

وی همچنان به تکمیل تحقیقات خود ادامه داد تا سال ۱۵۳۹ که با ریاضیدانی به نام گئورگ یواخیم رتیکوس آشنا گردید و او را به شاگردی پذیرفت. این دو با هم نظریه جدید را مطالعه کردند. پس از دو سال رتیکوس با استفاده از اصول تئوری کوپرنیک کتاب ناراتیو پریما را درباره حرکت زمین نوشت و در ۱۵۴۲ به نام کوپرنیک بخشی از پژوهش او در مثلثات را منتشر کرد. در برابر اصرار شدید رتیکوس بالاخره کوپرنیک پذیرفت که شرح کاملی درباره نظریه خود فراهم کند و آن را به نورنبرگ بفرستد تا با نظارت او به چاپ رسد. سرانجام کتاب در ۱۵۴۳ منتشر شد.


[ویرایش] انقلاب فکری گالیله

گالیلئو گالیله ستاره‌شناس ایتالیایی

شاخص ترین متفکر رنسانس گالیله است وی مفهومی تازه از حقایق طبعیت را اعلام کرد که بنیاد های تعالیم کلیسا را متزلزل کرد و فیزیک را مستقل از الهیات ساخت . گالیله می گفت :

« حقیقت طبعیت همواره در برابر چشم های ماست. این حقیقت چیزی نیست که یک بار به انبیای بنی اسرائیل و حضرت مسیح وحی شده باشد. حقیقت طبعیت همواره در برابر چشمان ماست. اما برای فهم این حقیقت باید با زبان ریاضی آشنا بود. زبان این حقیقت اشکال هندسی یعنی دایره و بیضوی و مثلث و امثالهم است.که در کتاب مقدس سخنی از ریاضی و هندسه به میان نیامده است.  »

گالیله علم فیزیک را سکولار کرد و آن را از الهیات مستقل دانست. تکیه گاه علم فیزیک از آن پس خرد انسان بود.[۳۶]

گالیله قانون آونگ را کشف کرده بود قانون آونگ گالیله امروزه همچنان در امور گوناگون به کار می‌‌رود مثلاٌ‌ برای اندازه گیری حرکات ستارگان و یا مهار روند کار ساعتها از این قانون استفاده می‌کنند آزمایشهای او در باره آونگ آغاز فیزیک دینامیک جدید بود واکنشی که قوانین حرکت و نیروهایی را که باعث حرکت می‌‌شوند در بر می‌‌گیرد گالیله در سال ۱۵۸۸ در دانشگاه پیزا مدرک دکتری(استادی) گرفت و در همانجا برای تدریس ریاضیات باقی ماند.

گالیلئو گالیله در ۲۵ سالگی دومین کشف بزرگ علمی خود را به انجام رسانید کشفی که باعث از بین رفتن یک نظریه به جا مانده دو هزار ساله شد و دشمنان زیادی برایش افرید در دوران گالیله بخش بسیاری از علوم بر اساس فرضیه‌های فیلسوف بزرگ یونانی – ارسطو که در قرن ۴ پیش از میلاد می‌‌زیست بنا شده بود اثر او به عنوان مرجع و سرچشمه تمامی علوم به شمار می‌‌آمد هر کس که به یکی از قانونها و قواعد ارسطو شک می‌‌کرد انسان کامل و عاقلی به شمار نمی‌آمد یکی از قواعدی که ارسطو بیان کرده بود این ادعا بود که اجسام سنگین تندتر از اجسام سبک سقوط می‌کنند گالیله ادعا می‌‌کرد که این قاعده اشتباه است به طوری که می‌‌گویند او برای اثبات این خطا از استادان هم دانشگاهی خود دعوت به عمل آورد تا به همراه او به بالاترین طبقه برج مایل پیزا بروند گالیله دو گلوله توپ یکی به وزن ۵ کیلو و دیگری به وزن نیم کیلو با خود برداشت و از فراز برج پیزا هر دو گلوله را به طور همزمان به پایین رها کرد در کمال شگفتی تمام حاضران در صحنه مشاهده کردند که هر دو گلوله به طور همزمان به زمین رسیدند گالیله به این ترتیب یک قانون فیزیکی مهم را کشف کرد(سرعت سقوط اجسام به وزن آنها بستگی ندارد).

بعدها این اصل که به قانون سقوط آزاد یا اصل هم ارزی معروف شد، اساس فیزیک مدرن را بنا نهاد. آلبرت اینشتین ، تئوری معروف خود نسبیت عام را بر پایه درستی همین اصل نگاشته است.

گالیله همچنان موفق به ساختن یک نوع دوربین گردید ولی این دستگاه قدرت زیادی نداشت اما مطلب مهم این بود که اصل اختراع کشف شده بود و ساختن دوربین قوی تر فقط کار فنی بود. این دوربین به رئیس حکومت« ونیز» تقدیم شد و در کنار ناقوس سن مارک گذاشته شد سناتورها و تجار ثروتمند در پشت دوربین قرار گرفتند و همگی دچار حیرت و تعجب شدند چون آنها خروج مؤمنین را از کلیسای مجاور و کشتیهایی را که در دورترین نقاط افق در حرکت بودند مشاهده نمودند ولی گالیله فوراٌ دوربین را به طرف آسمان متوجه ساخت مشاهده مناظری که تا آن زمان هیچ چشمی قادر به تماشای آن نبود شور و شعفی فراوان در گالیله به وجود آورد گالیله مشاهده نمود که ماه بر خلاف گفته ارسطو که آن را کره‌ای صاف و صیقلی می‌‌دانست پوشیده از کوه ها و دره هایی است که نور خورشید برجستگی های آنها را مشخص تر می‌‌سازد به علاوه ملاحظه نمود که چهار قمر کوچک به دور سیاره مشتری در حرکت هستند و بالاخره لکه‌های خورشید را به چشم دید دانشمند بزرگ در سال ۱۶۱۰ تمام این نتایج را در جزوه‌ای به نام« کتاب قاصد »آسمان انتشار داد که موجب تحسین و تمجید بسیار گشت ولی انتشار کتاب قاصد آسمان فقط تحسین و تمجید همراه نداشت بلکه جمعی از مردم بر او اعتراض کردند و از او می‌‌پرسیدند چرا تعداد سیارات را ۷ نمی‌داند و حال آنکه تعداد فلزات ۷ است و شمعدان معبد ۷ شاخه دارد ودر کله آدمی ۷ سوراخ موجود است گالیله در جواب تمام سؤالات فقط گفت با چشم خود در دوربین نگاه کنید تا از شما رفع اشتباه شود.

مشاهدات و پژوهشهای گالیله او را به این وادی رهنمون شدند که فرضیه‌های علمی را که بر اساس آنها زمین در مرکزیت عالم قرار داشت و خورشید و ستارگان به دور آن می‌‌گشتند مردود می‌‌شمرد. نزدیک به نیم قرن پیش از آن کوپرنیک اثر بزرگ خود را که طی آن ثابت کرد خورشید در مرکز دستگاه ستاره‌ای ما ست و زمین و سیاره ها به دور آن می‌‌گردند- در معرض اذهان عموم قرار داده بود.

[ویرایش] انقلاب فکری دکارت

رنه دکارت فیلسوف فرانسوی

سومین انقلاب فکری را دکارت براه انداخت، دکارت عقل بشر را بجای کتاب مقدس و سنت پاپ و کلیسا و فرمانروا قرار داد. با این کار دکارت سوژه بزرگی آفرید.[۳۷]

در اروپای غربی فلسفه دکارت خرافات را از میان برداشت و عصر « اندیشه های روشن و متمایز» آغاز گشت. دیگر همه چیز را با محک عقل می سنجدیدند حتی محتویات کتاب مقدس انجیل را عصر ایمان جایش را به عصر خرد داد. روشن دکارت برای پژوهش طبعیت روش قیاسی و استنتاجی بود.

نیوتن منحیث وارث دستاورد های گالیله و کپلر(رصد خانه) پا به عرصه میگذارد، قانون گالیله در خصوص سقوط آزاد اجسام و قوانین کپلر را در قانون جاذبه عمومی یگانه کرد، روش نیوتن روش تحلیلی و استقراری بود.

در دوران دکارت، بزرگترين مانع در برابر مردم عادی براي فکر کردن، خرافات تحميل شده از طرف کليسا بود، که مگر آنکه کسی همه صفحات فلسفه هاي قرون وسطی را نياموخته باشد، نميتواند برروي سؤالات فلسفي بيانديشد. در نتيجه، مردم نياز داشتند که ياد بگيرند که درباره اين ستونهاي جهل شک کنند، قبل از آنکه تفکر فلسفي جديدي را برپا کنند. اين هدفي است که کتاب تأمل انديشمندانه درباره فلسفه اولي [۳۸] دکارت در برابر خود قرار داده است.

شکاکيون به شک و ترديد معروف بودند، و همه ميدانستند که تفکر و انديشه آنها، نميتوانست فلسفه مثبتي براي زندگي "مطمئن" به بار آورد. از سوي ديگر، جستجو براي يقين، مترادف با قبول اصول منظم کليسا، و فلاسفه اش يعني فلاسفه اسکولاستيک بود. معهذا، دکارت، شک برای يقين ، که براي عموم هم گيرا بود را، ترويج ميکرد، و در نتيجه آن، مباني تقسيم بندی روحانی متخصص و فرد عادی لائيک نيز به لرزه ميافتاد. او می نويسد :

« نه آنکه من شکاکيون را تقليد کنم، که شک را بخاطر خود شک انجام ميدهند، و هميشه ميخواهند که بي تصميم باقي بمانند، بالعکس، هدف من رسيدن به يقين بود، و کنار زدن زمين و شن روان، تا که به تخته سنگ يا خاک رس برسم.  »

بنابراين، نوع شک دکارت، توان آنرا داشت که عمومي تر شود، در مقايسه با شک شکاکيون، که اساسأ براي عده اي روشنفکر ميتوانست جذابيت داشته باشد. دکارت بسيار محتاط است، تا که قواعد رفتاری و اخلاقی را قبل از تأمل انديشمندانه[۳۹] معين کند. همه راهنما ها لازم براي فرد لائيک، براي چنين راه پيمائی فلسفی مهم هستند، تا که از سرگردانی اجتناب شود. با پيش فرض اين شرايط اوليه در کتاب بحث درباره متد است که وي حرکت مورد نظرش را در کتاب تأمل انديشمندانه درباره فلسفه اولي [۴۰] توصيف ميکند.

در کتاب تأمل انديشمندانه ،ابتدا وي درباره حواس شک ميکند. اما حرکت مهم وي، در گام دوم که شک کردن به خدا است، آيا خدائي وجود دارد...؟ و حتي شک ميکند که آيا خدا فريب دهنده است، وقتي مي نويسد:

« ...من بايستی آزمايش کنم که آيا خدا وجود دارد، و اگر هست، اينکه آيا ميتواند فريبکار باشد يا نه.  »

در عصری که دکارت در آن زندگي ميکرد، اين بزرگترين گناه بود که به وجود خدا شک شود، تا چه رسد به آنکه درباره خدا بمثابه فريبکار فکر شود. فرانسيس بيکن، پدر امپريسيسم و هم دوره دکارت، کار را براي خود آسان کرده بود، با گفتن آنکه فلسفه بايستي فقط بر روي استدلال تکيه کند، در صورتيکه الهيات از طريق اعتقاد قابل شناخت است، و به اينصورت بيکن از رودرروئي با کليسا اجتناب کرده بود. در مقايسه، دکارت، از سوي ديگر، هدف خود را دقيقأ بر روي ممنوع ترين شک جامعه خود ميگذارد، يعني براي جامعه، انديشه مستقل را بروشني در برابر عموم به نمايش ميگذارد. بسياري از منقدان، به نتيجه گيري خدامنشانه دکارت درباره اعتقاد، و نيز به عملکرد و کوشش هاي وي براي سازش کليسا و علم اشاره ميکنند، و این ها را بعنوان دليل بر نا صادق بودن دکارت در حرکت بالا در رابطه با شک در وجود خدا ميدانند. چه منقدين درست گويند و چه نه، و صرفنظر از نتيجه گيري خود دکارت از بحثي که طرح کرده است، و با اينکه درک خودش اساسأ محافظه کارانه بوده است، ، اين واقعيت غير قابل انکار است که برخورد دکارت در شک و حتي مشاهده خدا بعنوان يک فريبکار، اعتقادات مذهبي زمان خود را بطور جدي تهديد و به لرزه درآورده است. وقتي عامه مردم چنين برخوردي با خدا را جائز بشمارند، عملأ اين حرکت ميتواند به کفر انجامد، صرفنظر از آنکه جواب هاي مقابل بحث اوليه هر قدر هم قانع کننده باشند. در واقع اين طرح فکري، دقيقأ نطفه انقلاب دکارتي بود، گرچه اين تحول از طريق شايد يک محافظه کار آغاز شد، يعني خود شخص دکارت! جرئت به شک درباره اعتقادات غالب در جامعه، همانقدر براي تشويق انديشه مستقل لازم بود، که برسميت شناختن برابري ظرفيت استدلال در انسانها.

[ویرایش] رويدادهای مهم در تاريخ رنسانس

دانته آلیگیری

[ویرایش] قرن ۱۴ میلادی

[ویرایش] قرن ۱۵ میلادی

  • سال ۱۴۰۱ اتحادیه صنفی بازرگانان پشم فلورانس، مسابقه ای را برای طرح جدید برای درهای باپتیستری ، کلیسایی در فلورانس، راه می اندازند و لورنتسو گیبرتی برنده می شود و فیلیپو برونه لسکی ، نایب قهرمان مایوس، مشغول مطالعه ویرانه های روم باستان می شود.غالبا این واقعه آغاز رنسانس به حساب می آید.
یوهانس گوتنبرگ اولین مخترع ماشین چاپ و کلا صنعت آن در اروپا
لورنتزوی مدیچی حاکم فلورانس .
  • سال ۱۴۱۹ برونه اسکی بیمارستان فاندلینگ (کودک بی سرپرست) در فلورانس را طراحی کرده که نخستین بنای معماری رنسانس به شمار می رود. در سال بعد او گنبدی بدیع و بزرگ را برای کلیسای جامع فلورانس طراحی می کند.
  • سال ۱۴۲۱ پرنس هنری دریانورد، برای یافتن راه دریایی هند از طریق آفریقا کشتی‌های پرتغالی را به جنوب می‌فرستد.
  • سال ۱۴۳۴ کوزیمو دِ مدیچی حاکم فلورانس می‌شود.
  • سال ۱۴۳۵ دوناتلو، مجسمه ساز بزرگ فلورانسی، مجسمه پر نفوذ و موثر خود داود را به پایان می رساند.
  • سال ۱۴۳۹ فرهنگستان افلاطونی پایه گذاری می‌شود; اولین سپاه آماده در فرانسه تشکیل می‌شود.
  • سال ۱۴۴۱ تجارت برده‌های آفریقایی آغاز می‌شود.
  • حدود سال ۱۴۵٠ چاپ اختراع می‌شود و یوهانس گوتنبرگ آلمانی، کارگر چاپخانه، نخستین کتب چاپ شده به وسیله حروف متحرک در اروپا را منتشر می کند.
  • سال ۱۴۵٠ اتحاد سیاسی میان جمهوری های فلورانس، میلان و ناپل، موجب برقراری ثبات در ایتالیای عهد رنسانس می گردد.
  • سال ۱۴۵۲ لورنتسو گیبرتی، سری دوم از درهای کلیسای بایتیستری فلورانس را به پایان می رساند. میکل آنژ آنها را «دروازه های بهشت» می نامد. .[۴۱]
  • سال ۱۴۵۳ قسطنطنیه به دست ترک‌های عثمانی می‌افتد ودانشمندان بیزانس به همراه آوارگان یونانی زبان به ایتالیا می گریزند و نسخه های خطی کلاسیک با ارزشی را با خود می برند.[۴۲]
  • سال ۱۴۶۱ لویی یازدهم پادشاه فرانسه می‌شود.
  • سال ۱۴۶۹ لورنتزوی مدیچی حاکم فلورانس می‌شود.[۴۳]
  • سال ۱۴۷۹ فردیاند و ایزابلا سلطنت‌های آرگون و کاستیل را متحد می‌کنند تا اسپانیا به وجود آید.
کریستف کلمب کاشف قارهٔ آمریکا.
  • سال ۱۴۸۳ ترجمهٔ آثار افلاطون که توسط فیچینو صورت گرفته منتشر می‌شود.
  • سال ۱۴۸۵ هنری هفتم، اولین پادشاه تودورها به سلطنت انگلستان می‌رسد.
  • سال ۱۴۸۶ پیکو خطابه‌ای در مورد شاٴن انسان می‌نویسد.
  • سال ۱۴۹۲ کریستوف کلمب که سفر دریایی‌اش را از اسپانیا آغاز کرده به آمریکا می‌رسد.
  • سال ۱۴۹۴ آلبرخت دورر هنرمند آلمانی برای نخستین بار از فلورانس دیدن می کند.[۴۴]
  • سال ۱۴۹۵-۱۴۹۷ لئوناردو داوینچی تابلوی شام آخر را نقاشی می‌کند.
  • حدود سال ۱۴۹۷ جان کابوت سفر دریایی‌اش را از انگلستان آغاز می‌کند و جزیرهٔ نیوفاوندلند و نووااسکوتیا را کشف می نماید.
  • سال ۱۴۹۸ واسکو دوگامای پرتغالی از راه دریا با دور زدن آفریقا به هند می‌رسد.
  • سال ۱۴۹۸ جیرولامو ساونارولا راهب با نفوذ فلورانس، پس از چهار سال فرمانروایی، اعدام می شود..[۴۵]
  • سال ۱۴۹۹ میکل آنژ مجسمهٔ سوگ مریم را به پایان می رساند.

[ویرایش] قرن ۱۶ میلادی

[ویرایش] قرن ۷ میلادی

[ویرایش] نگارخانه

مجسمهٔ داوود اثر میکل آنژ

مونولیزا اثر داوینچی

یک نقاشی از داوینچی

مجسمه‌ای از مسیح در کلیسا

[ویرایش] پانویس

  1. ↑ رنسانس ، صفحهٔ ۹
  2. ↑ Quited in Peter Burke , The Renaissance. London : Longmans,1964,p.1
  3. ↑ Charles G . Nauert , The Age of the Renaissance and Reformation. Washington ,DC : University Press of America ,1977,p.1
  4. ↑ رنسانس ، صفحهٔ ۱٠
  5. ↑ رنسانس ، صفحهٔ ۱۳
  6. ↑ رنسانس ، صفحهٔ ۱۴
  7. ↑ Will Durant,The Story of Civilization ,vol.4,The Age of Faith.New York:Simon and Schuster,1950,p.443.
  8. ↑ رنسانس,صفحه‌های ۱۴ و ۱۵
  9. ↑ رنسانس,صفحهٔ ۱۶
  10. ↑ Medici
  11. ↑ Lorenzo de Medici
  12. ↑ رنسانس , صفحهٔ ۲۲
  13. ↑ Desiderus Erasmus
  14. ↑ رنسانس صفحهٔ ۲۹
  15. ↑ Francesco Guicciardini
  16. ↑ Quoted in Burke,The Renaissance, p.28.
  17. ↑ رنسانس,صفحهٔ ۳۱
  18. ↑ پاکباز، رویین، دایره المعارف هنر، انتشارات فرهنگ معاصر، چاپ پنجم، تهران ۱۳۸۵، ص ۲۶۱، ISBN ۹۶۴-۵۵۴۵-۴۱-۲
  19. ↑ رنسانس صفحهٔ ۳۳,بالا صفحه
  20. ↑ رنسانس صفحهٔ ۳۳,پایین صفحه
  21. ↑ کتاب انسانگرایی لئوناردو برونی
  22. ↑ رنسانس صفحهٔ ۳۷
  23. ↑ رنسانس صفحهٔ ۳۷
  24. ↑ رنسانس صفحهٔ ۳۸
  25. ↑ Genoa
  26. ↑ رنسانس صفحهٔ ۳۹ و ۴٠
  27. ↑ Hanseatic League
  28. ↑ رنسانس صفحه‌های ۴۱ و ۴۲
  29. ↑ Muscovy
  30. ↑ رنسانس صفحهٔ ۴۵
  31. ↑ Lombard bankers
  32. ↑ رنسانس صفحهٔ ۴۷
  33. ↑ Will Durant,The Story of Civilization,vol.5,The Renaissance.New York : Simon and Schuster,1953,pp.70-71
  34. ↑ رنسانس صفحه‌های ۴۸ و ۴۹
  35. ↑ تاریخ فلسفه غرب، صفحه 175-173
  36. ↑ سیر حکمت در اروپا، صفحه 157-149
  37. ↑ رنه دکارت، تأمل انديشمندانه درباره فلسفه اولي، متن انگليسي، ص 66 تا ۷۸
  38. ↑ Meditations of First Philosophy
  39. ↑ mediations
  40. ↑ Meditations of First Philosophy
  41. ↑ دانشنامه رشد
  42. ↑ دانشنامه رشد
  43. ↑ Gozzoli
  44. ↑ تاریخ هنر/ه.و.جانسن.ص ۳۸۸
  45. ↑ Britannica Online Encyclopedia
  46. ↑ Michelangelo by Diane Stanley
  47. ↑ Lisa di Antonio Maria
  48. ↑ اراسموس. در ستایش از دیوانگی. ترجمه حسن صفاری. تهران: نشر فرزان روز، 1376
  49. ↑ Michelangelo (XL Series) by Frank Zollner, Christof Thoenes, and Thomas Popper, Taschen Publisher, 2007
  50. ↑ عالم عبدالرحمن. تاریخ فلسفه سیاسی در غرب. تهران:مطالعات فرهنگی، ۱۳۸۵
  51. ↑ مجموعهٔ آثار انتقادی لوتر، وایمار ۱۸۸۳ میلادی
  52. ↑ ل‍ئ‍ون‍اردو داوی‍ن‍چ‍ی‌، ب‍زرگ‌ت‍ری‍ن‌ ن‍اب‍غ‍ه‌ ج‍ه‍ان‌، ه‍رب‍ی‌ ب‍رن‍ان
  53. ↑ مباحث لوتر بین سال‌های ۱۵۳۵ و ۱۵۴۵ میلادی در دانشگاه ویتنبرگ، ۱۸۹۵ میلادی
  54. ↑ Rodriguez de Fonseca
  55. ↑ رونان، کالین / تاریخ علم کمبریج / ترجمه: حسن افشار / نشر مرکز / چاپ سوم: ۱۳۸۲
  56. ↑ زندگی نامهٔ مشهورترین دانشمندان و مخترعان،زهرا رضایی،نشر کتاب درنا
  57. ↑ Measuring the Universe: Cosmic Dimensions from Aristarchus to Halley Page 65, by Albert Van Helden
  58. ↑ محمود اعتمادزاده (م.ا. به‌آذین)، از روی ترجمه فرانسهٔ ایو بونفوا(Yves Bonnefoy)
  59. ↑ From Trade to Colonization: Historical Dynamics of the East India Companies
  60. ↑ [Don Quixote by Miguel de Cervantes Saavedra ]
  61. ↑ ویل دورانت، تاریخ فلسفه
  62. ↑ Carl B. Boyer, A history of mathematics, page 50, 1991
  63. ↑ "Venus." Britannica Student Library. Ultimate Reference Suite
  64. ↑ ویل دورانت، تاریخ فلسفه، (در مورد عقاید)
  65. ↑ رنسانس,صفحه‌های ۷ و ۸
‎‎

[ویرایش] منابع

  • كتاب رنسانس نوشتهٔ جیمز آ.کوریک ترجمهٔ آزیتا یاسائی از انتشارات ققنوس
  • كتاب ماکیاولی و اندیشه رنسانس رامین جهانبگلو ، نشر مرکز، ۱۳۷۲.
  • دانشنامه رشد
  • تاریخ فلسفه کاپلستون، جلد 4
ن . ب . و
دوره‌های تاریخ اروپا
ن . ب . و
جنبش‌های هنری بر حسب سده
سده‌های ۱۴ام تا ۱۸ام
گوتیک بین‌المللی  · رنسانس (۱۴ام تا ۱۵ام) · منریسم (۱۶ام) · باروک (۱۷ام) · روکوکو - نئوکلاسیسیسم - رومانتیسیسم (۱۸ام)
سده ۱۹ام
سده ۲۰ام
مدرنیسم · آوانگارد · کوبیسم · اکسپرسیونیسم · اکسپرسیونیسم انتزاعی · هنر انتزاعی · انجمن جدید هنرمندان مونیخ · سوارکار آبی · دی بروکه · دادائیسم · فوویسم · نئوفوویسم · آرت نوو · باوهاوس · د استایل · آرت دکو · پاپ آرت · فوتورئالیسم · فوتوریسم · سوپره‌ماتیسم · سورئالیسم · انتزاع پسانقاشانه · مینیمالیسم · هنر چیدمان  · انتزاع تغزلی · هنر پست مدرن (پسامدرن) · هنر مفهومی · هنر زمینی · هنر اجرایی · ویدئو آرت · نئواکسپرسیونیسم · هنر بیرونی · لاوبرو · هنر رسانه جدید · هنرمندان جوان بریتانیایی · استاکیسم · هنر دستگاهی · هنر فمینیستی
سده ۲۱ام
درگاه هنرهای تجسمی


برگرفته از «http://fa.wikipedia.org/wiki/%D8%B1%D9%86%D8%B3%D8%A7%D9%86%D8%B3»