کومون

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

کمون commune به معنای اشتراکی، نوعی سازمان زندگی و کار جمعی است که در آن مالکیت خصوصی بر ابزارهای تولیدی وجود نداشته و افراد به طور یکسان از حاصل کار جمعی برخوردار می شوند. به آن جامعه اشتراکی نیز گفته می شود. در نظر کومون‌ها عالی‌ترین هدف آنارشیسم و کمونیسم اند.اما در عمل کمون‌ها همگی با دشواریهایی مانند نابرابری‌های فردی اعضای خود و نابرابری میان کمون‌ها و رابطهٔ کومون‌ها با سازمان اقتصادی و سیاسی جامعهٔ بزرگتر بازار و دولت رو به رو شده‌اند.

لفظ کمونیسم از این واژه آمده است. در معنای عام کلمه، کمون جامعه ای است که در آن سلسله مراتب وجود ندارد و همه اموال ووسایل آسایش و تفریح به اشتراک در اختیار همه جامعه یا نخبگان (گزیدگان) باشد. کلمه کمونیزم در مورد نظامهای اجتماعی مختلفی استعمال شده است، مانند: کمونیزم گزیدگان که افلاطون با الهام از الگوی اسپارت قدیم پیشنهاد کرده، جوامع کمونیستی مذهبی مسیحی که در قرن شانزدهم و قرنهای بعدی در قاره آمریکا تاسیس شد، فالانسترهایی که فوریه پیشنهاد کرده است، و جوامع اشتراکی رابرت آون و ... این جوامع در میان خود مساوات داشتند و آب و غذا و درآمد را برحسب نیاز افراد تقسیم می کردند. امروزه نیز در تعاریف مارکسیستی بکار می رود.

نخستین کومون‌ها[ویرایش]

نخستین کومون‌ها در عصر جدید را هواداران سوسیالیسم آرمان شهری مانند رابرت آون و شارل فوریه و اتین کابه بنیان نهادند ام زود از هم پاشیدند.

کمون‌ها در روسیه[ویرایش]

در روسیه در دوران جنگ کمونیستی واحدهای جمعی کشاورزی سازمان یافت ولی بیشتر انها با سیاست اقتصادی جدید (۱۹۲۱)از میان رفتند و بازمانده‌های آنها در دوران جمعی کردن کشاورزی روسیه به صورت کشت زارهای اشتراکی دولتی در آمدند.

کمون‌ها در چین[ویرایش]

چینی‌ها هم در دوران جهش بزرگ به پیش کمون‌های بزرگی سازمان دادند.وایجاد این واحدها را میان بری به سوی جامعه کمونیستی کامل می‌دانستند.اما شکست آن‌ها موجب تغییر آنها و در پیش گرفتن روش‌های میانه رو تر شد.گرچه نام کومون نگاه داشته شد.

کمون در آمریکا[ویرایش]

در این اواخردر ایالت کالیفرنیای امریکا نیز کمون‌هایی به دست گروه‌هایی که از نظام سرمایه داری بیزارند ایجاد شده‌است اما این‌ها کاملاً در حاشیهٔ جامعه قرار دارند و کمتر از پیشینیان خود سوداهای ایدئولوژیک برای پایه گذاری مدینه فاضله دارند.

جستارهای وابسته[ویرایش]

  • کمون اولیه (به مرحله‌ای تاریخی در زندگی انسان گفته می‌شود که اجتماعات بشر به شکل کمون بود)

منابع[ویرایش]