هربرت مارکوزه (۱۹ ِ ژولای ِ ۱۸۹۸ - ۲۹ ِ ژولای ِ ۱۹۷۹) فیلسوف و جامعهشناس آلمانی و از اعضایِ اصلیِ مکتب فرانکفورت بود.
[ویرایش] زندگی و آثار
هربرت مارکوزه در خانوادهای یهودی در برلین بهدنیاآمد. در طولِ جنگِ اول در ارتش آلمان خدمت کرد. او سپس عضوِ شورایِ سربازان بود که در قیام ناکامِ سوسیالیستهای اسپارتاکیست شرکت داشت. بعد از کاملکردنِ تزهایِ دکترای تخصصی خود در دانشگاه فرایبورگ در سال ۱۹۲۲ با موضوعِ رمانِ آلمانی[نیازمند ابهامزدایی] به برلین بازگشت و به کارِ انتشارات پرداخت.
از میان نظریه پردازان اصلی مکتب فرانکفورت فقط مارکوزه بود که نسبت به اهمیت و مرکزیت فرهنگ توده ای برای زندگی روزمره در جامعه ی سرمایه داری اخیر تا حدی خوش بینی نشان می داد. مارکوزه که در ابتدا همان دیدگاه های انتقادی آدورنو و هورکهایمر را داشت (Marcuse,1964)، بعدها شاهد پیدایش پادفرهنگ هیپی ها در اواخر دهه ی 1960 بود و تفسیر خویش را از فرهنگ توده ای مورد بازبینی قرار داد (Bottomore,1984). مارکوزه، خصوصا ً تحت تاثیر شیوه ی استفاده ی پادفرهنگ از همان فرآورده های صنایع فراغتی و مصرفی سرمایه داری اخیر، بخصوص موسیقی و مد توده ای، برای شورش مستقیم علیه نهادهای مسلط سرمایه داری، مانند کار، آموزش و پروش، خانواده و سیاست مرسوم، قرار گرفت.[۱]
با این حال دوره ی نسبتا ً کوتاه پادفرهنگ، و همچنین نهضت های فرهنگی بعدی جوانان که بر محور موسیقی و سبک زندگی می گشت، مانند پانک راک (Hebdige , 1979)، از نظر خیلی ها تاییدی بود بر درستی بنیادین نقد مکتب فرانکفورت از فرهنگ توده ای. بنابراین، به گفته ی باتومور، « دامنه ی محدود و سرعت زوال، یا همانندگردی (assimilation) پادفرهنگ، در واقع، می توانست نیروی صنعت فرهنگ را عیان سازد" [۱]. (Bottomore,1984 : 46)
- ↑ ۱٫۰ ۱٫۱ فرهنگ و زندگی روزمره - اندی بنت - لیلا جوافشانی/ حسن چاوشیان - نشر اختران - چاپ اول 1386 - ص 31-32
[ویرایش] پیوند به بیرون
