ایسلند

جمهوری ایسلند
Lýðveldið Ísland
ایسلند
جمهوری ایسلند Lýðveldið Ísland; ایسلند
پرچم	نشان
	شعار ملی: ندارد
	سرود ملی: سرود ستایش;
پایتخت; (و بزرگترین شهر)	ریک‌یاویک; غربی′۵۶°۲۱ شمالی′۰۸°۶۴ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۶۴٫۱۳۳جنوب
زبان رسمی	ایسلندی (زبان رسمی); ;
نوع حکومت	جمهوری چندحزبی
نام حاکمان ; • رئیس جمهور; • نخست وزیر	; اولافور راگنار گریمسون; یوهانا سیگورداردوتیر
موارد منجر به تشکیل; از دانمارک; حکومت خانگی; حق حاکمیت; جمهوری	; ; ۱ فوریه ۱۹۰۴; ۱ دسامبر ۱۹۱۸; ۱۷ ژوئن ۱۹۴۴ میلادی
مساحت
جمعیت
شاخص توسعه انسانی (; ۲۰۰۷)	۰٫۹۶۸ (بالا) (نخست)
واحد پول	کرون ایسلند (ISK)
دامنه اینترنتی	.is
پیش‌شماره تلفنی	+۳۵۴

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد

پرش به: ناوبری, جستجو

مختصات: غربی′۵۶°۲۱ شمالی′۰۸°۶۴ / خطای عبارت: عملگر < دور از انتظار ۶۴٫۱۳۳جنوب

جمهوری ایسلند کشوری جزیره‌ای در شمال اقیانوس اطلس است. پایتخت آن ریکیاویک است. ایسلند شمالی‌ترین کشور اروپا است. ایسلند از لحاظ شاخص توسعه انسانی در سال ۲۰۰۵ رتبهٔ اول را در میان کشورهای جهان به‌دست آورد.^[۱]

[ویرایش] تاریخ

ملی گرایی ایسلندی در قرن نوزدهم رشد کرد، و در ۱۹۱۸ این کشور از دانمارک مستقل شد. با این حال، دو کشور به واسطهٔ پادشاهی مشترکشان به هم پیوسته بودند. در جنگ جهانی دوم پیوند دانمارک گسسته شد و در ۱۹۴۴ جمهوری اعلام شد. در دهه‌های ۱۹۵۰ و ۱۹۷۰، اختلاف درباره حق ماهیگیری در آبهای ساحلی ایسلند منجر به درگیری با نیروی دریایی بریتانیا گشت. این درگیری‌ها که به جنگ‌های کاد (Cod wars) معروف شد سه جنگ رادر بر می‌گرفت: * جنگ اول ۱۹۵۸

جنگ دوم ۱۹۷۳-۱۹۷۲
جنگ سوم ۱۹۷۶-۱۹۷۵

[ویرایش] سیاست

حکومت ایسلند جمهوری با یک مجلس قانونگذاری است، که نمایندگان آن با رأی مردم برای یک دورهٔ چهارساله انتخاب می‌شوند. این مجلس که به زبان ایسلندی السینگ نامیده می‌شود، نخستین بار در سال ۱۸۴۵ میلادی گشایش یافت. رئیس‌جمهور نقش چندانی در ادارهٔ کشور ندارد، هرچند که دارای اختیاراتی چون حق وتوی مصوبات مجلس و حق تجدید برگزاری انتخابات می‌باشد. رئیس‌جمهور می‌باید پس از هر انتخابات، کابینه ی خود را تشکیل دهد. ریاست دولت بر عهدهٔ نخست‌وزیر است.

[ویرایش] جغرافیا

چشمه‌های آبگرم لیرنیوکور (Leirhnjúkur) ایسلند

کشور ایسلند با ۱۰۲٫۸۱۹ کیلومتر مربع دومین جزیرهٔ بزرگ اروپاست.

این کشور شامل یک جزیرهٔ بزرگ و چند جزیرهٔ کوچک در اقیانوس اطلس شمالی است که اندکی پایین‌تر از مدار شمالگان قرار گرفته‌اند. فاصلهٔ ایسلند تا نروژ ۹۷۰ کیلومتر، تا اسکاتلند ۷۹۸ کیلومتر و تا گرینلند ۲۸۷ کیلومتر می‌باشد. ایسلند منطقه ای آتشفشانی است، که چشمههای آب گرم زیادی داشته و پوششی از یخ و خاکسترهای آتشفشانی، سطح جزیره را در برگرفته‌است.

[ویرایش] اقلیم و آب و هوا

بیش از نیمی از پهناوری جزیرهٔ اصلی ایسلند، فلاتی است که ۴۰۰ متر از سطح دریا بلندی دارد و فاقد پوشش گیاهی چشمگیر است. دوازده درصد پهنهٔ ایسلند پوشیده از یخکوه‌هاست، که انباشته‌ای از بارش‌های زمستانی برف در ایسلند هستند. یک دهم رویهٔ ایسلند پوشیده از بقایای فوران‌های آتشفشانی‌است که در حدود ده هزار سال گذشته روی داده‌اند. ۲۵ آتشفشان فعال در ایسلند وجود دارند که مهمترین آن‌ها عبارتند از: اورائِفا یوکُل (Oraefa Jokull) با بلندی ۲۱۱۹ متر، هِلکا (Helka) با ۱۵۲۰بلندی متر، و سنائِفِلس یوکُل (Snaefells Jokull) با بلندی ۱۱۴۶ متر. در حدود ۳۰۰ چاه بخار در کشور ایسلند پراکنده هستند که منابع بالقوهٔ زمین‌گرمایی به شمار می‌آیند و از آن‌ها برای تولید برق و انرژی گرمایی استفاده می‌شود.

ایسلند دارای نزدیک به ۱۸۰۰ دریاچه‌است که دریاچهٔ پینگوالاواتن (Pingvallavaten) با پهناوری ۸۴ کیلومتر مربع و ژرفای ۱۱۴ متر بزرگترین آن‌هاست. هم‌چنین بیش از ۲۵۰ رودخانه در سطح جزیره جریان دارد که طولانی‌ترین آن‌ها رودخانهٔ پیورسا (Pjorsa) با ۲۳۷ کیلومتر طول است.

ایسلند دارای آب و هوای سرد و قطبی است، اما تا حدی تحت تأثیر جبهه‌هایی از هوای معتدل قرار دارد. جریان‌های آب گرم گلف استریم در کرانه‌های جنوبی ایسلند سبب افزایش نسبی دما و جلوگیری از یخبندان‌های گسترده در زمستان می‌شود.

[ویرایش] تقسیمات کشوری

[ویرایش] اقتصاد

اقتصاد ایسلند برپایهٔ ماهیگیری و صنایع شیلات، کشاورزی، گردشگری و منابع انرژی طبیعی هیدرولیکی و ژئوترمال استوار است. سیب‌زمینی، مهمترین فرآوردهٔ کشاورزی ایسلند است. تولید ناخالص داخلی ایسلند، در سال ۲۰۰۷ میلادی، ۱۱٫۸۹ دلار می‌باشد که در مقایسه با سال گذشته ۱٫۸ درصد رشد داشته‌است. صادرات ایسلند، بیشتر شامل ماهی، فلز آلومینیم، فرآورده‌های حیوانی و کانی سیلیس است که بیشتر این فرآورده‌ها را به کشورهای هلند، بریتانیا، اسپانیا، ایالات متحده و آلمان صادر می‌کند. نیز از کشورهای ایالات متحده، آلمان، چین، دانمارک، سوئد، ژاپن و هلند، ماشین‌آلات، فرآورده‌های نفتی، مواد خوراکی و پوشاک وارد می‌کند.