ابوطالب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
ابوطالب بن عبدالمطلب
زاده عمران یا عبدمناف[۱]
87 پیش از هجرت
مکه, حجاز, شبه‌جزیره عربستان
درگذشت 3 پیش از هجرت (83-84 سال)
مکه
آرامگاه جنت‌المعلی، مکه
دیگر نام‌ها عمران
شناخته‌شده برای عموی محمد و پدر علی کلیددار کعبه
همسر(ها) فاطمه بنت اسد
فرزندان طالب
عقیل
جعفر
علی
فاخته بنت ابی‌طالب
والدین عبدالمطلب
فاطمه بنت عمر
خویشاوندان زبیر (برادر)
عبدالله (برادر)

ابوطالب عمران پسر عبدالمطلب (عبدمناف[۲] پسر عبدالمطلب) پسر هاشم پسر عبد مناف پسر قصی پسر کلاب (۹۰ - ۳ پیش از هجرت)، رئیس قبیله بنی‌هاشم و پدر علی بود.

او با عبدالله پدر محمد (پیامبر اسلام) برادر تنی بود و بعد از فوت عبدالمطلب سرپرستی پیامبر اسلام را برعهده داشت.[۳]

وی از پسر بزرگش طالب، کنیهٔ ابوطالب را گرفت.

زندگی[ویرایش]

ابوطالب دارای چهار پسر به ترتیب به نام‌های طالب، عقیل، جعفر و علی بود که فاصله سنی هر یک ده سال بود. از این میان، جعفر بن ابی طالب در موته به دست مخالفان اسلام[۴] و علی در سن ۶۳ سالگی به دست خوارج در محراب مسجد کوفه کشته شد.

ابوطالب طرد پیامبر اسلام از طایفهٔ خود را نپذیرفت و هنگامی که مسلمانان تحت محاصرهٔ اقتصادی بودند، افراد طایفه بنی المطّلب و بنی هاشم را به شعب ابی طالب برد.

اسلام آوردن[ویرایش]

بسیاری روایات تاریخی اهل سنت بر این نکته تأکید دارد که ابوطالب با وجود پشتیبانی از محمد، هرگز به اسلام ایمان نیاورده‌است و برخی منابع اهل سنت بر ایمان و اسلام وی تأکید دارد اما شیعیان معتقدند که ابوطالب اسلام آورد.[۵][۶]

شیعیان با توجه به اعتقادی که دارند که همهٔ پدران ۱۴ معصوم یکتاپرست بوده‌اند. مردم بسی از پیامبر اسلام آورده‌اند که گفت: «ما از پشت‌های پاک به زهدان‌های پاک رفتیم.» [۷]

وفات[ویرایش]

پس از مدتی ابوطالب در ۷ ام ماه رمضان سال ۱۰ ام بعثت (۳ قبل از هجرت)، وفات یافت.[۸] (در رابطه با وفات أبو طالب میان بزرگان اختلاف است. أهل سنت نظری دارند که بعضی‌ها معتقدند که ایشان در نیمه شوال از دنیا رفته است الإصابه فی تمییز الصحابه لإبن حجر العسقلانی، ج۷، ص۲۰۳ إبن اثیر هم می‌گوید وی در اول ذی القعده از دنیا رفته و بعضی می‌گویند در نیمه شوال از دنیا رفته است. در میان علماء شیعه هم مثل شیخ طوسی و دیگران اتفاق نظر دارند که ۲۶ رجب وفات أبو طالب صورت گرفته است. مصباح المتهجد للشیخ الطوسی، ص۸۱۲ ـ مصباح الکفعمی، ص۵۶۶ ـ بحار الأنوار للعلامه المجلسی، ج۱۹، ص۲۴) وفات ابوطالب او در این سال، در شرایطی که با دیگر مسلمانان در شعب ابوطالب در محاصرهٔ مشرکان مکه بودند درگذشت. بدنش را در مکه معظمه در مقبره حجون معروف به «قبرستان ابوطالب» دفن کردند.[۹][۱۰]

نقش ابوطالب در استقرار اسلام[ویرایش]

ابوطالب نقش سازنده‌ای در استقرار اسلام داشت.[۱۱]

مکارم شیرازی معتقد است که بدون حمایت‌های او، ممکن بود درخت نوپای اسلام به ثمر ننشیند.[۱۲] در مقابل، او در نزد پیامبر اسلام نیز از احترام خاص، و جایگاه باارزشی برخوردار بود.[۴][۱۳] برای بزرگداشت شخصیت ابوطالب در اسلام، بنیاد سینمایی فارابی ایران در قالب طرح‌های فاخر فرهنگی و تاریخی، قصد دارد فیلم سینمایی زندگی «ابوطالب» عموی پیامبر اسلام و تاریخ صدر اسلام را بسازد.[۱۴]

علی بن ابیطالب[ویرایش]

علی بن ابیطالب درباره او می گوید: «به خدا سوگند پدر و جدم "عبدالمطلب" و "هاشم" و "عبد مناف" هیچ گاه بتی را پرستش نکردند، از او پرسیدند: پس آنان چه چیزی را پرستش می کردند؟ فرمود: آنها به سوی خانه کعبه نماز می خواندند و تمسک به آیین ابراهیم داشتند.[۱۵]

علمای شیعه[ویرایش]

علمای شیعه مانند شیخ مفید، شیخ طوسی، و طبرسی و دیگران فرموده اند: ایمان ابوطالب و اسلام او نزد علمای شیعه مورد اتفاق است و اجماعی است.[۱۵]

پیوند به بیرون[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  1. "Abu-Talib (a.s.) The Greatest Guardian of Islam". duas.org. Retrieved 27 October 2013. 
  2. وسائل الشیعه ، ج ۱۶، ص ۲۳۲، روایت شماره ۲۱۴۳۹، «عن أمیر المؤمنین علیه‌السلام قال: کان والله أبو طالب عبد مناف بن عبد المطلب مؤمنا مسلماً ...»، یعنی علی (ع) گفت: به خدا قسم ابوطالب عبدمناف پسر عبدالمطلب مومن بود...
  3. سرپرستی ابوطالب، تاریخ اسلام، سایت حوزه علمیه قم
  4. ۴٫۰ ۴٫۱ فضائل و مقامات ابوطالب، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله العظمی میرزا جواد تبریزی
  5. ایمان ابوطالب
  6. راسخون
  7. قد نقل الناس کافة عن رسول‌الله ص أنه قال نقلنا من الأصلاب الطاهرة إلی الأرحام الزکیة. مردم بسی از پیامبر اسلام آورده‌اند که گفت: «ما از پشت‌های پاک به زهدان‌های پاک رفتیم.» شرح نهج‌البلاغهٔ ابن‌ابی‌الحدید، ج 14، ص 67
  8. درگذشت ابوطالب حامی بزرگ پیامبر
  9. وفات خدیجه و ابوطالب دو حامی بزرگ پیامبر، پایگاه اطلاع‌رسانی دفتر آیت‌الله العظمی میرزا جواد تبریزی
  10. وفات «ابوطالب» عموی پیامبر اسلام
  11. پیام آیت‌الله صافی گلپایگانی به مناسبت سالروز درگذشت ابوطالب، خبرگزاری رسا
  12. تجلیل از مقام شامخ حضرت ابوطالب علیه‌السلام ضرورتی فراموش شده، آیت‌الله مکارم شیرازی و آیت‌الله صافی گلپایگانی، سایت حوزه نیوز
  13. شخصیت حضرت ابوطالب از سرمایه‌های بنام جهان اسلام است، دکتر محسن الویری، سایت آینده روشن
  14. فیلم تاریخ صدر اسلام با محور زندگی حضرت «ابوطالب» ساخته می‌شود، ایرنا
  15. ۱۵٫۰ ۱۵٫۱ رسول محلاتی، سید هاشم. خلاصه تاریخ اسلام جلد دوم زندگانی امیرالمومنین و فاطمه زهرا و امام حسن مجتبی (علیهم السلام). دفتر نشر فرهنگ اسلامی، 1379 چاپ ششم. 3. شابک ‎‎۹۶۴-۴۳۰-۲۰۳-۶. 
  • دانشنامه رشد
  • ابوطالب، عبدالکریم گلشنی، دایرة ا لمعارف بزرگ اسلامی
  • علامه امینی، ابوطالب مظلوم تاریخ، تهران، نشر بدر، بهار ۱۳۵۹