اویس قرنی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

اویس قَرَنی (درگذشته ۳۷ قمری در شصت و هفت سالگی. /۶۵۷ میلادی) با عنوان کامل ابو عمرو اُوَیْس بن عَامِرِ بنِ جَزْءِ بنِ مَالِکٍ، مسلمانی ساکن قَرَنْ یمن بود که در زمان محمد پیامبر می‌زیست ولی او را ملاقات نکرد و از تابعین محسوب می‌شود.[۱][۲][۳] در خصوص مقبره وی اختلاف نظر وجود دارد، برخی تاریخ نویسان مانند حمدالله مستوفی مقبره وی را در روستای الولک در قزوین می‌دانند، برخی مقبره‌ای در کرمانشاه را به وی نسبت می‌دهند و برخی نیز مقبره‌ای در شهر الرقه سوریه را منتسب به وی می‌دانند.

زندگی[ویرایش]

قرنی در دوران زندگی محمد، پیامبر اسلام، مسلمان شد ولی هرگز او را ندید. نقل می‌کنند وقتی برای دیدار محمد به مدینه آمد، او در جنگ بود و او را ندید.[نیازمند منبع] پس از درگذشت پیامبر اسلام در سال ۶۳۲ میلادی علی بن ابی‌طالب را ملاقات کرد. شرح چگونگی ارتباط نادیده اویس قرنی و پیامبر اسلام و ملاقات او با علی بن ابیطالب و عمر بن خطاب که حامل وصیت و تحویل خرقه پیغمبر یه اویس قرنی بودند در تذکره الاولیاء عطار نیشابوری و کتب اهل طریقت اویسی درج است.

اویس پس از این ملاقات قَرَنْ را به مقصد شهر کوفه ترک کرد و در سال ۶۵۷ میلادی در جنگ صفین در حالی که در سپاه علی بن ابی‌طالب در برابر معاویه می‌جنگید کشته شد. اویس زمان پیامبر اسلام را درک کرد و مسلمان شد، اما به خاطر سرپرستی و خدمت به مادرش، از دیدار محمد بازماند.[۴]

ادبیات[ویرایش]

مسلمان شدن اویس در یمن و موفق نشدن او به دیدار با محمد یکی از موضوعاتی است که در عرفان و ادبیات فارسی به آن پرداخته شده، رباعی زیر از ابوسعید ابوالخیر یکی از معروف‌ترین نمونه‌ها است که رابطه اویس و محمد را یک رابطهٔ عرفانی معرفی می‌کند:

گر در یمنی چو با منی پیش منی گر پیش منی چو بی منی در یمنی
من با تو چنانم ای نگار یمنی خود در عجبم که من توأم یا تو منی

در تذکرةالاولیا عطار نیشابوری در ذکر شماره ۲ در مورد اُوَیس قَرَنی آمده‌است: «آن قبله تابعین، آن قُدوه اربعین، آن آفتاب پنهان، آن نَفسِ رحمان، آن سُهیل یَمَنی، اُویس قَرَنی- رضی الله عنه...»[۵][۶]

مقبره[ویرایش]

در مرداد ماه ۱۳۹۲ که هم‌زمان با شب‌های قدر ۱۴۳۴ هجری قمری بود، داعش با حمله خمپاره‌ای و موشکی به حرم اویس قرنی و عمار یاسر، بخش‌هایی از این بنا را تخریب کرد که منجر به اعتراض گسترده در ایران، واکنش رهبران مذهبی و همچنین تعطیلی حوزه‌های علمیه شیعه شد.[۷]

در روز چهارشنبه، ۶ فروردین ۱۳۹۳/ مارس ۲۰۱۴ گروه تروریستی داعش، مقبره اویس قرنی و عمار یاسر در الرقه سوریه را منفجر کرد.[۸][۹] در این تخریب، گلدسته‌های حرم و بخش‌هایی از بنا تخریب شد. داعش در پی این اقدام اعلام کرد که این عملیات، مقدمه‌ای برای تخریب کامل این حرم خواهد بود.[۱۰]

سلطان ویس[ویرایش]

در ارتفاعات شمالی شهر قزوین بقعه به نام سلطان ویس وجود دارد که حمدالله مستوفی آن را به اویس قرنی نسبت داده است.[۱۱]
زیارتگاه «اویس‌قرنی» در مسیر شهرستان روانسر: آرامگاه حضرت اویس قرنی است که از صحابه بزرگ پیامبر اکرم (ص) بوده و بسیار مورد احترام پیامبر اکرم (ص) نیز بوده در استان کرمانشاه قرار دارد. این زیارتگاه در مسیر جاده کرمانشاه _ روانسر در فاصله ۳۵ کیلومتری شمال غربی کرمانشاه واقع است.

بارگاه ویس به شکل بناهای دوره سلجوقی و بر ارتفاعات کوهی به نام (بیشه کوه) در محدوده روانسر قرار گرفته است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. اسد الغابه ج 1. p. 151. 
  2. مستدرک احکام ج 3. p. 151. 
  3. احادیث الغیبه ج1. p. 203. 
  4. سیر اعلام النبلاء (به زبان عربی)، ص ۱۶ تا ۳۳، سرگذشت اویس قرنی
  5. «تذکرة الأولیاء - ذکراویس القرنی رضی‌الله عنه». گنجور. بازبینی‌شده در ۲۰۱۶-۰۸-۰۶. 
  6. تذکرةالاولیاء، ص ۸۱
  7. "هتک حرمت مرقد عمار یاسر و اویس قرنی +فیلم و تصاویر". مشرق. July 31, 2013. Retrieved February 19, 2016. 
  8. http://www.asriran.com/fa/news/327934
  9. عکس مقبره تخریب شده اویس قرنی
  10. "تصاویر حمله تکفیری‌ها به حرم مطهر عمار یاسر و اویس قرنی". وبسایت شبکه خبر صدا و سیمای جمهوری اسلامی ایرانی. March 26, 2014. Retrieved February 19, 2016. 
  11. http://www.qchto.ir/?type=static&lang=1&id=146

منابع[ویرایش]