عباس بن عبدالمطلب

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عباس بن عبدالمطلب عموی محمد بن عبدالله پیامبر مسلمانان و آخرین فرزند عبدالمطلب از تاجران و سیاستمداران عرب و برادر ناتنی عبدالله بن عبدالمطلب (پدر محمد) بود. او هم سن وسال محمد بود.[۱] خلافت عباسی توسط نوادگان عباس بن عبدالمطلب برقرار شد.

او دارای نُه یا ده فرزند پسر و سه دختر بود که عبارتند از: فضل که بزرگترینشان بود، عبدالله، عبیدالله، عبدالرحمن، معبد، و قثام (یا قاسم) و ام حبیب که مادر اینها لبابه بنت حارث هلالی بود و پسران و دختران دیگر: آمنه، صفیه، کثیر، تمام و حارث. برخی مورخان یک پسر دیگر به نام عون نیز ذکر کرده‌اند. عباسیان که از نوادگان عبدالله بن عباس پسر عباس بن عبدالمطلب هستند، نام خود را از او گرفته‌اند.[۱]

او بنابر گفته برخی از مورخین، در غزوهٔ بدر به همراه چند تن دیگر از بنی هاشم به اجبار قریش حاضرشد و سپس اسیر گردید او با پرداخت فدیه خود و افراد خاندانش را آزاد کرد.

عباس نقش مؤثری در فتح مکه داشت. درغزوهٔ حنین در کنار مسلمانان جنگید. همچنین در غزوات طائف و تبوک نیز در کنار محمد حاضر بود.[۱]

عباس بن عبدالمطلب، سقایت (آبرسانی به حجاج)، رفادت و عمارت مسجدالحرام را پس از برادرش ابوطالب بدست گرفته و در فتح مکه نیز این مناصب را از طرف محمد مجدداً به عهده گرفت. او در اشعار برادرش ابوطالب، حامی و خیرخواه محمد خوانده شد. در سال هفتم پس از هجرت، میمونه، خواهر همسرش (لبابه بنت حارث) را به همسری محمد درآورد. در طول حیاتش پس از فتح مکه مسئولیت اداری‌ای بدو داده نشد. پس از مرگ محمد همراه علی بن ابیطالب (برادرزاده‌اش که امام اول شیعیان است) و فرزندش فضل به کار غسل و کفن محمد پرداخت؛ و در جریان حوادث سیاسی آنروز (شورای سقیفه) جانب برادرزاده‌اش را گرفت و حاضر به بیعت با سه خلیفه بعد از محمد نشد. عباس بن عبدالمطلب در حدود سال ۳۲ هجری قمری در ۸۸ سالگی درگذشت و در بقیع به خاک سپرده شد و بعدها امامان شیعه در کنار او دفن شدند.[۱]

مسلمان شدن[ویرایش]

به گفته برخی روایات در فتح مکه اسلام آورد، و بنا بر روایات و اقوال دیگر پیش از جنگ بدر به صورت پنهانی و یا بعد از جنگ بدر به صورت آشکار؛ یا بعد از نبرد خیبر اسلام آورد. به گواهی خدمتکارش ابورافع، او و همسرش ام‌الفضل پنهانی به آیین اسلام گرویدند. برخی او را از اولین ایمان‌ آورندگان و برخی از آخرین ایمان آورندگان و از طلقاء (کسانی که درفتح مکه بخشیده شدند و آزاد شده‌ها لقب گرفتند) به حساب می‌آورند.


جلو فاطمه بنت اسد، چهار قبر پشت آن راست به چپ حسن مجتبی، علی بن حسین، محمد باقر و جعفر صادق و تکی سمت راست عباس عموی پیامبر

پانویس[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ ۱٫۳ Watt, W. Montgomery (1986). "al-ʿAbbās b. ʿAbd al-Muṭṭalib". Encyclopaedia of Islam. I (2nd ed.). Leiden: E. J. Brill. pp. 8–9. ISBN 90-04-08114-3. 

منابع[ویرایش]