تاریخ یعقوبی

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

تاریخ یعقوبی از قدیمترین تاریخ‌های عمومی به زبان عربی، نوشته احمدبن ابی یعقوب بن جعفربن وَهْب بن واضح یعقوبی است.[۱]

سبک نگارش کتاب[ویرایش]

این کتاب خلاصه‌ای است از تاریخ جهان از آغاز تا میانه‌های سده ۳ق است[۱] که نکات آشکاری در مورد سازمان اداری و تشکیلاتی حکومت‌های سده ۲ و سده ۳ق روشن می‌کند. منشیگری و کاتب بودن یعقوبی به او کمک کرد تا اطلاعات گرانبهایی را در کتاب خود بگنجاند.[۲]

ویژه گی های کتاب[ویرایش]

ویژگی آشکار تاریخ یعقوبی یاد سرگذشت امامان شیعه است . با توجه به تاريخ نگارش اين اثر، بايد دانست كه تاريخ يعقوبى، قديمى‏ترين تاريخ عمومى است كه در تمدن اسلامى نگاشته شده و به دست ما رسيده است.

شيوه نگارش اين كتاب، شيوه‏اى تاريخى است نه حديثى. بدين معنا كه يعقوبى مانند برخى از مورخان محدث، حوادث تاريخى را به صورت حديث با ذكر سلسله سند نياورده، بلكه به عنوان يك مورخ، پس از استفاده از مآخذ مختلف، كتاب خود را تأليف كرده است. كار او از اين حيث شبيه كتاب اخبار الطوال دينورى ومروج الذهب مسعودى است نه مانند تاريخ طبرى. بايد توجه داشت كه، گر چه شكل تأليف كتاب «تاريخى» است، اما به دليل آن كه وى سند مطالب خود را نياورده راه را براى بررسى سندى نقلها بر محققان بسته است.

فصل بندی کتاب[ویرایش]

افزون بر آن، سير تدوين كتاب يعقوبى، بر اساس «سالشمار» نيست، بلكه بر اساس سر فصلهاى تاريخى مانند روى كار آمدن خلفاست. اين شيوه‏اى است كه مسعودى هم در كتاب مروج الذهب از آن پيروى كرده در حالى كه در تاريخ طبرى حوادث به صورت سالشمار آمده است.

او به مناسبت ذکر وفات ائمه، خلاصه‌ای از سرگذشت و سخنان آنان را تا امام علی النقی آورده است.[۱]

ترجمه کتاب[ویرایش]

تاريخ يعقوبى را مرحوم دكتر محمد ابراهيم آيتى به همراه مقدمه‏اى سودمند در دو جلد ترجمه كرده و در سال 1342 شمسى توسط بنگاه ترجمه و نشر كتاب منتشر شده است.

منابع[ویرایش]

  1. ۱٫۰ ۱٫۱ ۱٫۲ دانشنامه جهان اسلام، سرواژه: تاریخ یعقوبی
  2. ورهرام، غلامرضا. منابع تاریخی ایران در دوران اسلامی. چاپ اول. تهران: امیر کبیر، ۱۳۷۱. ص۱۶.