صفحه نیمه‌حفاظت‌شده

عایشه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو

عایشه، دختر ابوبکر
Aisha.png
زادروز۶ سال پیش از هجرت/۶۱۴ میلادی
مکه
درگذشت۵۸ هجری قمری/۶۷۸ میلادی[۱]
مدینه
آرامگاهقبرستان بقیع
محل زندگیمکه و مدینه
ملیتعربستانی
تبارعرب
لقبام عبدالله،[۲] ام‌المؤمنین،[۳][۴] حمیرا
دورهصدر اسلام
دیناسلام
همسرمحمد پسر عبدالله
فرزندانفرزندی نداشت
والدینابوبکر، ام رومان
خویشاوندانعبدالرحمن بن ابی‌بکر (برادر)

عایشه (زاده سال ۹ پیش از هجرت، مکه - درگذشته ۵۸ (قمری)) دختر ابوبکر، نخستین خلیفه از خلفای راشدین و سومین همسر محمد پسر عبدالله، پیامبر اسلام است. مادرش ام رومان از قبیله کنانه بود. محمد به عایشه کنیه‌ام عبدالله، به خاطر نام خواهرزاده‌اش عبدالله پسر زبیر داده بود.[۵]

نام کامل وی عایشه بنت ابی بکر بن ابی قُحافه بن عامر بن عَمرو بن کعب بن سعد بن تیم بن مرة بن کعب بن لؤی است. «ام‌المؤمنین»، «أم عبدالله» و «حمیرا» از القاب اوست.

موقعیت او به عنوان زن اصلی محمد تا حدی به موقعیت پدرش در جامعه وابسته بود.[۶]

در زمان محمد

ازدواج عایشه

داستان ازدواج او با محمد به پیش قدم شدن خویله دخت حکیم همسر عثمان پسر مظعون برای ازدواج محمد برمی‌گردد. احتمالاً خویله دخت حکیم در مسائل داخلی (خانوادگی) محمد به او کمک می‌کرده‌است. مدتی بعد از مرگ خدیجه دخت خویلد، به محمد پیش نهاد داد تا با عایشه دختر ۶ ساله رئیس پیروانش یا سوده دخت زمعه، بیوه حدوداً ۳۰ ساله‌ای که شوهرش به حبشه مهاجرت کرد و در همان‌جا از دنیا رفت ازدواج کند. محمد از او خواست از هر دو خواستگاری کند. قبلاً توافق شده بود که عایشه با جبیر پسر مطعم، پسر مشرکی که با مسلمانان دوست بود ازدواج کند. با توافق مشترک - به هر حال - این نامزدی لغو شد و عایشه نامزد محمد شد. نظر به اینکه محمد در بسیاری از ازدواج‌هایش هدف سیاسی داشته، به نظر می‌رسد در این مورد، هدف محکم کردن گره خود با ابوبکر رهبر پیروانش بوده‌است. ازدواج محمد و عایشه پس از هجرت (شوال سال ۱ یا ۲ ه‍.ق /آوریل ۶۲۳ یا ۶۲۴ میلادی) روی داد. عایشه برای زندگی به حجره (اتاقک) در خانه محمد و سپس به مسجد مدینه رفت. نباید در آن زمان بیش از ۱۰ سال سن داشته باشد. او اسباب بازی‌هایش را به خانه جدید برد. محمد هر از گاهی با عایشه در بازی‌هایش با آن‌ها (اسباب بازی‌ها) شرکت می‌کرد.[نیازمند منبع][۷]

برخی ازدواج‌های محمد انگیزه سیاسی داشتند و در این مورد به نظر می‌رسد هدف محکم کردن گره محمد با پدرش ابوبکر بوده‌است. کسی که یکی از مهم‌ترین حامیانش بوده‌است.[۴]

خود عایشه به نقل از محمد می‌گوید:

تو دوبار قبل از اینکه من با تو ازدواج کنم در رویاهای من ظهور کرده بودی. من فرشته‌ای را دیدم که ترا در تکه‌ای لباس ابریشمی حمل می‌کرد، من به او گفتم، لباسش را در بیاور و اورا نگاه دار، او تو بودی. به خود گفتم اگر این از طرف الله است، پس این باید واقعاً اتفاق بیافتند.[۸]

سن عایشه هنگام ازدواج

سن دقیق عایشه هنگام ازدواج با پیامبر اسلام اختلاف هست به گونه ای که سن هنگام ازدواج و زفاف او را بین 6تا 18 نوشته اند.[۹][۱۰] برخی منابع زفاف را بالاتر از 9 سال دانسته اند.[۱۱][۱۲]

خود عایشه می‌گوید:

پیامبر وقتی با من ازدواج کرد که من شش یا هفت ساله بودم. وقتی ما به مدینه آمدیم، چند زن آمدند، ام رومان وقتی من در حال تاب بازی بودم پیش من آمد، مرا بردند، آماده و آرایشم کردند، بعد مرا نزد پیامبر خدا بردند، و پیامبر وقتی من ۹ ساله بودم با من جماع کرد. او مرا جلوی در نگه داشت و من از خنده در حال ترکیدن بودم.[۱۳]

به گفته مونتگمری وات، عایشه تنها همسر باکره محمد بوده‌است و هنگام ازدواجش با محمد (در ۶۲۳/۱ م) ۹ سال سن داشت.[۱۴] به گفتهٔ عصما افسردین بیشتر منابع نوشته‌اند که عایشه هنگام عروسی ۹ یا ۱۰ سال داشت. بر اساس تاریخ‌نگاری ابن خلکان، عایشه هنگام عقد ۹ سال سن و هنگام عروسی ۱۲ سال سن داشت. این گزارش توسط هشام بن عروه بوده که ابن سعد آن را ثبت کرده‌است. داستان‌هایی وجود دارد که عایشه بعد آغاز زندگی با محمد با دوستانِ دخترش و عروسکانش بازی می‌کرد.[نیازمند منبع]عصما افسردین می‌گوید که ازدواج با بچه‌ها کار غیرعرفی در آن زمان در شبه جزیره عربستان و دیگر مکان‌ها نبوده و این یک نوع قرارداد بین خانواده‌های برجسته برای اهداف سیاسی بوده‌است. چراکه عایشه دختر ابوبکر، یکی از صحابه نزدیک و معتمد محمد از زمان آغاز پیامبری‌اش بوده‌است. این وصلت دستاوردهای سیاسی مهمی برای محمد داشت.[۱۵]

به عقیده دنیس اسپیلبرگ کم‌سن جلوه دادن عایشه هنگام ازدواج در منابع برای تأکید بر باکره بودن وی صورت گرفته‌است. زیرا این باکره بودن دارای اهمیت زیادی برای حکومت خلفای عباسی بوده تا به وسیله آن مقام عایشه را بالابرده و تأییدی برای نقطه‌نظرشان در قضیه جانشینی محمد باشد.[۱۶]

با این حال برخی پژوهشگران با استناد به تناقضاتِ گزارش هایِ تاریخی در مورد سن عایشه،می گویند که طبق گزارش ابن هشام، عایشه از اولین مسلمانان است و اگر سن او را هنگام اسلام، که به زمان بعثت پیامبر اسلام هم نزدیک بوده حداقل 7سال بگیریم(که حداقل سن برای درک دین است)سن او در یازدهم بعثت(هنگام ازدواج) 17 یا 18 سال است[۱۷].[۱۸][۱۹]

محبوبیت عایشه نزد محمد

دلربایی ذاتی عایشه جایگاهش را در مهر و علاقه محمد تثبیت کرد، به‌طوری‌که پس از ازدواج‌های پیاپی محمد از این جایگاه کاسته نشد.[۴] به نظر می‌رسد او هم در زمان کودکی و هم در زمانی که زن جوانی بود، زیبا بود و به عنوان زن محبوب محمد باقی ماند، با وجود ازدواج‌های متعددی که محمد با زن‌های زیباروی دیگر انجام داده بود.[۲۰] بر طبق بسیاری از منابع، عایشه پس از خدیجه محبوب‌ترین همسر محمد بوده‌است.[۲۱][۲۲][۲۳][۲۴][۲۵]

تعدادی از داستان‌های عایشه بعد از زندگی محمد نگه داشته شدند که این داستان‌ها علاقه خالصانه محمد به عایشه و علاقه‌مندی عایشه به محمد را نشان «می‌دهد.[۲۶] یکی از آن روایات این است که روزی یکی از اصحاب محمد از وی پرسید» چه کسی را در جهان بیشتر از همه دوست می‌داری؟ محمد پاسخ داد: «عایشه»[۲۷] محمد خانهٔ عایشه را به گونه‌ای ساخته بود که در آن مستقیماً به مسجدی که محمد در آنجا بود باز می‌شد.[۲۸][۲۹] عایشه تنها زنی بود که محمد در کنار وی وحی‌ها را دریافت می‌کرده.[۳۰][۳۱]

اهل سنت گزارش‌هایی دربارهٔ علاقه زیاد پیامبر به عایشه نقل می‌کنند تا او را محبوب‌ترین همسر پیامبر اسلام معرفی کنند. آنان طبق همین روایات عایشه را دارای فضایل بسیاری می‌دانند.

محمدحسین طباطبایی در تفسیر المیزان ماجرای افک را که توسط اهل سنت دربارهٔ عایشه روایت شده‌است و نیز روایات شیعه در این خصوص را دچار مشکلات جدی می‌داند.[۳۲] اما در ماجرای تحریم در قرآن، علی به عنوان حامی محمد، در برابر عایشه و حفصه قرار گرفته‌است، که مورد قبول شیعه و سنی می‌باشد.[۳۳]

ماجرای افک و دیدگاه اهل سنت و تشیع

طی دیدگاه اهل سنت گفته شده در سال ۶۲۷ میلادی عایشه محمد را در غزوه بنی‌المصطلق همراهی کرد ولی از گروه جدا افتاد. مدتی بعد، هنگامی که توسط صفوان بن معطل (یکی از سربازان محمد) که او را در صحرا پیدا کرده بود، به مدینه بازگردانده‌شد، عده‌ای ادعا کردند که عایشه و صفوان با هم زنا کرده‌اند. حسان بن ثابت، اسامة بن زید فرزند زید بن حارثه و عده‌ای دیگر از عایشه دفاع کردند. علی ابن ابی طالب به محمد گفت: «زنان بسیارند و تو می‌توانی به آسانی یکی را بر جای دیگری برگزینی.» محمد در بارهٔ شایعات با عایشه صحبت کرد. وی وحی مبنی بر بی گناهی عایشه را دریافت کرد و تهمت زنندگان را با ۸۰ ضربهٔ شلاق مجازات کرد.[۴][۳۴][۳۵]

وضعیت عایشه در زمان همسری اش با محمد

بعد از افزایش قدرت محمد، زن‌های او زندگی آسوده تری یافتند و در اجتماع جایگاه بالاتری پیدا کردند. عنوان مادر ایمان آورندگان (ام‌المؤمنین) را دریافت کردند.[۳۶]

مرگ محمد

عایشه تا آخر عمر محمد به عنوان یکی از محبوب‌ترین زنان وی باقی ماند. هنگامی که محمد در بستر بیماری بود از سایر همسرانش خواست تا به کناری بروند. آنان فهمیدند که محمد می‌خواهد زمانی را در کنار عایشه باشد. او تا زمان مرگ در خانهٔ عایشه باقی ماند و آخرین لحظاتش را در آغوش عایشه سپری کرد.[۳۷][۳۸][۳۹][۴۰][۴۱]

پس از مرگ محمد

طبق قرآن همسران محمد پس از مرگ محمد از ازدواج مجدد منع شدند.[۴۲] بنابر همین (آیه) عایشه در سن ۱۸ سالگی به صورت بیوه بی فرزند رها شد.[۴۳]

دوران پس از وفات محمد

دوران خلافت سه خلیفه نخست

پس از مرگ محمد در سال ۶۳۲ میلادی[۴] به نظر نمی‌رسد در مدت ۲ سال خلافت پدرش و ۱۰ سال خلافت دیگر خلیفه - عُمَر - نقشی در روابط اجتماعی ایفا کرده باشد. زمانی که مخالفان عثمان زیاد شدند، عایشه هم در رهبری بخشی از آن ایفای نقش کرد.[۴][۴۴] ولی نه با شورشی‌های قاتل عثمان موافق بود و نه با طرفداران علی.[۴۵]

دوران خلافت علی

او آشکارا مخالفت خود را با کشتن عثمان اعلام کرد، ولی مدینه را به سمت مکه برای حج ترک کرد. انگیزه‌های زیادی به این کوچ در این موقعیت بحرانی نسبت داده‌اند، شاید مهم‌ترین این باشد که بتواند دسته‌ای از همفکران سیاسی اش را در مکه سازماندهی کند. عثمان در ذی الحجه ۳۵ ه‍. ق/۶۵۶ م ترور شد. حدود ۴ ماه بعد عایشه مکه را به سمت بصره با هزار مرد قریشی ترک کرد تا انتقام قتل عثمان را بگیرد. مدتی کوتاهی قبل تر هم طلحه و زبیر به او پیوسته بودند و این ۳ نفر رهبری جنبش مخالفان علی را تشکیل دادند. آن‌ها توانستند کنترل بصره را با بسیاری از مسلمانان بصره به دست بگیرند. آن‌ها به حومه شهر پیشروی کردند تا با علی - که در همان زمان به مدینه را به سمت کوفه ترک کرده بود و به سمت آن‌ها پیشروی می‌کرد - مواجه شوند. نبرد در جمادی‌الثانی ۳۵ ه‍. ق/۶۵۶ م درگرفت…[۴۶] عایشه در جنگ شکست خورد و توسط مخالفانش دستگیر شد[۴] ولی با احترام با او رفتار شد ولی طلحه و زبیر جانشان را از دست دادند[۴۷] عایشه اجازه یافت آرام و بی صدا در مدینه زندگی کند[۴]

بعد از این شکست، عایشه در سکوت در مدینه به مدت ۲۰ سال زندگی کرد او دیگر فعالیت سیاسی نداشت ولی با علی از در آشتی درآمد و با معاویه هم مخالفتی نکرد. موافقت یا مخالفتش - به هر حال - به نظر می‌رسد دلیلی داشته‌است. او در رمضان ۵۸ ه‍.ق / ژوئیه ۶۷۸ م در گذشت[۴]

ماجرای دفن حسن مجتبی

حسن وصیت کرده‌بود که در مسجدالنبی و در کنار قبر پدربزرگش محمد به‌خاک سپرده‌شود.[۴۸][۴۹] سعید بن عاص فرماندار اموی مدینه در این موضوع مداخله نکرد[۵۰] اما عایشه و مروان بن حکم — که در آن زمان از امارت مدینه عزل شده‌بود[۵۱] — توافق کردند که مانع شوند حسین این کار را انجام دهد. بعضی منابع حاکی از رضایت عایشه و سرسختی مروان هستند.[۵۲] ابوالفرج اصفهانی می‌گوید حسن پیش از درگذشت از عایشه خواست تا اجازهٔ دفنش در کنار پیامبر را بدهد و عایشه هم موافقت کرده بود؛ اما حسن به‌خاطر مخالفت امویان، از این درخواست منصرف شده و خواست تا در کنار مادرش دفن شود. گزارشی دیگر از وصیت حسن چنین خبر می‌دهد که او خواست تا پیکرش را برای تجدید عهد نزد قبر پیامبر ببرند و سپس در کنار مادربزرگش، فاطمه بنت اسد دفن کنند.[۵۳] مروان قسم یاد کرد که به‌علت دفن‌کردن عثمان در بقیع نخواهد گذاشت حسن در کنار محمد دفن شود.[۵۴] و با هزار نفر مسلح حاضر و مانع از انجام این کار شد. ابوالفرج اصفهانی می‌گوید عایشه با وجود دشمنی با مروان و امویان، اما آنان را همراهی کرد.[۵۵] حسین به اتحادیهٔ قریش — حلف‌الفضول — شکایت کرد و خواستار احقاق حقوق بنی‌هاشم در برابر بنی‌امیه شد.[۵۶] چیزی نمانده‌بود که بر سر این مسئله لشکرکشی آغاز شود. حسن وصیت کرده‌بود که درصورت مخالفت دیگران، می‌تواند در بقیع دفن شود.[۵۷] ابوهریره و محمد حنفیه و دیگران،[۵۸] حسین را متقاعد کردند که بهترین کار دفن حسن در بقیع در کنار مادرش است.[۵۹] نماز میت را سعید بن عاص برپا داشت. به نقل برخی روایات، دلیل خودداری حسین در برابر رفتار مروان، تنها قولی بود که به برادر خویش داده بود. پس از دفن، محمد حنفیه در جمع مردم، خطبه‌ای در توصیف حسن ایراد کرد.[۶۰] زنان بنی‌هاشم یک ماه عزاداری کردند و در مکه و مدینه هفت شبانه‌روز برای وی گریسته و بازارها بسته شد.[۶۱] معاویه به‌خاطر پافشاری مروان در عدم‌دفن حسن در کنار محمد، به وی حکم امارت دوبارهٔ مدینه را اعطا کرد. محل دفن حسن مکانی زیارتی به‌خصوص برای شیعیان شد و گنبدی بزرگ بر فراز آن ساخته شد. اما این گنبد دو بار توسط وهابیان در سال‌های ۱۸۰۶ و ۱۹۲۷ م تخریب شد.[۶۲]

دوران معاویه

عایشه در شبانگاه ۱۷ رمضان سال ۵۸ هجری در سن ۶۷ سالگی به علت بیماری درگذشت. او را به وصیت خودش در هنگام شب و در قبرستان بقیع به خاک سپردند.[۶۳]

دیدگاه‌ها دربارهٔ عایشه

دیدگاه مسلمانان

بسیاری از شیعیان عایشه را مورد انتقاد توهین‌آمیز قرار داده‌اند، در حالی که سنی‌ها او را به عنوان همسر محمد مورد احترام می‌دانند. این جدل ناشی از نقش محوری عایشه در جنگ جمل –به عنوان یکی از مهم‌ترین اختلافات سیاسی مذهبی در تاریخ جهان اسلام– بوده‌است و بخشی از کشمکش تاریخی میان شیعه و سنی را نشان می‌دهد.[۶۴]

دیدگاه غیر مسلمانان

در حالی که کوین رینهارت عایشه را محبوب‌ترین همسر محمد می‌داند،[۴] مونتگمری وات و سعیده شیخ به ذکر عنوان «همسر محبوب محمد» اکتفا می‌کنند[۶۵][۶۴]

دوران معاصر

سید علی خامنه‌ای در سال ۱۳۸۹ خورشیدی طی فتوایی اعلام کرد: «توهین به عایشه و هر یک از نمادهای اهل سنت حرام است.»[۶۶]

یک مداح در برنامه صدا و سیمای جمهوری اسلامی به عایشه، همسر پیامبر توهین کرد که با واکنش جامعه ایرانی، صدا و سیما مجبور به عذرخواهی شد.[۶۷]

فعالیت‌های جانبی

او با سقف ۱۲۱۰ حدیث نقل شده و صاحب بودن نسخه اولیه قرآن اعتبار یافته‌است…[۶۸][۴] ولی به‌طور خالص ۳۰۰ تا از این احادیث توسط بخاری و مسلم ضبط شده‌است. گفته می‌شود که تعدادی از نوشته‌ها (آیات فعلی قرآن) مربوط به نسخه قرآنی او می‌باشد.[۶۹]

عایشه برای دانش شاعری و توانایی بیان کردن آن و همچنین فصاحت و سخنوری اش در تاریخ عرب و سایر موضوع‌ها متبحر بود.[۷۰]

جستارهای وابسته

پانویس

  1. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  2. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  3. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  4. ۴٫۰۰ ۴٫۰۱ ۴٫۰۲ ۴٫۰۳ ۴٫۰۴ ۴٫۰۵ ۴٫۰۶ ۴٫۰۷ ۴٫۰۸ ۴٫۰۹ ۴٫۱۰ «`A'ISHA" ,Encyclopædia Britannica
  5. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  6. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  7. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  8. Bukhari, Sahih. Sahih Bukhari: Book of "Interpretations of Dreams". Allah's Apostle said to me, "You were shown to me twice (in my dream) before I married you. I saw an angel carrying you in a silken piece of cloth, and I said to him, 'Uncover (her),' and behold, it was you. I said (to myself), 'If this is from Allah, then it must happen.' Then you were shown to me, the angel carrying you in a silken piece of cloth, and I said (to him), 'Uncover (her), and behold, it was you. I said (to myself), 'If this is from Allah, then it must happen.'"
  9. مجلسی، بحارالانوار، ۱۴۰۳ق، ج۲۲، ص۱۹۱.
  10. ابن حجر، الاصابة، ۱۴۱۵ق، ج۸، ص۲۳۲
  11. ابن هشام، السیرة النبویة، ج۲، ص۶۴۴
  12. ابن سعد، الطبقات الکبری، ۱۴۱۰ق، ج۸، ص۴۷-۴۸.
  13. أبو داود. سنن ابوداود. حَدَّثَنَا مُوسَی بْنُ إِسْمَاعِیلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، ح وَحَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، قَالاَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِیهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ إِنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم تَزَوَّجَنِی وَأَنَا بِنْتُ سَبْعِ سِنِینَ فَلَمَّا قَدِمْنَا الْمَدِینَةَ أَتَیْنَ نِسْوَةٌ - وَقَالَ بِشْرٌ فَأَتَتْنِی أُمُّ رُومَانَ - وَأَنَا عَلَی أُرْجُوحَةٍ فَذَهَبْنَ بِی وَهَیَّأْنَنِی وَصَنَعْنَنِی فَأُتِیَ بِی رَسُولُ اللَّهِ صلی الله علیه وسلم فَبَنَی بِی وَأَنَا ابْنَةُ تِسْعٍ فَوَقَفَتْ بِی عَلَی الْبَابِ فَقُلْتُ هِیهْ هِیهْ - قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَیْ تَنَفَّسَتْ - فَأُدْخِلْتُ بَیْتًا فَإِذَا فِیهِ نِسْوَةٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقُلْنَ عَلَی الْخَیْرِ وَالْبَرَکَةِ. دَخَلَ حَدِیثُ أَحَدِهِمَا فِی الآخَرِ .
  14. Watt، Muhammad at Medina، 396.
  15. Afsaruddin، ʿĀʾisha bt. Abī Bakr.
  16. D. A. Spellberg, Politics, Gender, and the Islamic Past: the Legacy of A'isha bint Abi Bakr, Columbia University Press, 1994, p. 40
  17. عاملی، الصحیح من سیرة النبی الاعظم، ۱۴۲۶ق، ج۳، ص۲۸۵-۲۸۷.
  18. کتاب تحقیق در سیرت نبوی اثر مصطفی حسینی طباطبایی، به اهتمام دکتر بهبهانی ص 101 دانلود
  19. تقی‌زاده داوری، تصویر خانواده پیامبر در دائرةالمعارف اسلام، ۱۳۸۷ش، ص۹۲-۹۳.
  20. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  21. Ahmed 1992, p. 51
  22. Roded 1994, p. 36
  23. Roded 2008, p. 23
  24. Joseph 2007, p. 227
  25. McAuliffe 2001, p. 55
  26. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  27. Mernissi 1988, p. 65
  28. Mernissi 1988, p. 107
  29. Abbott 1942, p. 25
  30. Roded 1994, p. 28
  31. Abbott 1942, p. 46
  32. طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، بحث روایی ذیل آیات ۱۱ تا ۲۶ سوره نور.
  33. طباطبایی، ترجمه تفسیر المیزان، بحث روایی ذیل آیات ۱ تا ۹ سوره تحریم.
  34. تاریخ طبری. جلد ۳. صفحهٔ ۱۱۰۴
  35. The story is told multiple times in the early traditions, nearly all of the versions being ultimately derived from Aisha's own account. Typical examples can be found in صحیح بخاری, 5:59:462, صحیح مسلم, 37:6673 and Guillaume 1955, pp. 494–499.
  36. سوره احزاب، آیه ۶
  37. Ahmed 1992, p. 58
  38. Abbott 1942, p. 69
  39. Lings 1983, p. 339
  40. Haykal 1976, pp. 502–503
  41. Guillaume 1955, p. 679 and 682
  42. سوره احزاب، آیه ۵۳ «یَا أَیُّهَا الَّذِینَ آمَنُوا لَا تَدْخُلُوا بُیُوتَ النَّبِیِّ إِلَّا أَنْ یُؤْذَنَ لَکُمْ إِلَیٰ طَعَامٍ غَیْرَ نَاظِرِینَ إِنَاهُ وَلٰکِنْ إِذَا دُعِیتُمْ فَادْخُلُوا فَإِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوا وَلَا مُسْتَأْنِسِینَ لِحَدِیثٍ ۚ إِنَّ ذٰلِکُمْ کَانَ یُؤْذِی النَّبِیَّ فَیَسْتَحْیِی مِنْکُمْ ۖ وَاللَّهُ لَا یَسْتَحْیِی مِنَ الْحَقِّ ۚ وَإِذَا سَأَلْتُمُوهُنَّ مَتَاعًا فَاسْأَلُوهُنَّ مِنْ وَرَاءِ حِجَابٍ ۚ ذٰلِکُمْ أَطْهَرُ لِقُلُوبِکُمْ وَقُلُوبِهِنَّ ۚ وَمَا کَانَ لَکُمْ أَنْ تُؤْذُوا رَسُولَ اللَّهِ وَلَا أَنْ تَنْکِحُوا أَزْوَاجَهُ مِنْ بَعْدِهِ أَبَدًا ۚ إِنَّ ذٰلِکُمْ کَانَ عِنْدَ اللَّهِ عَظِیمًا» ای کسانی که ایمان آوردید به خانه‌های پیغمبر داخل مشوید مگر آنکه اذنتان دهند و بر سفره طعام دعوت کنند در آن حال هم نباید زودتر از وقت آمده و به پختن و آماده شدن آن چشم انتظار گشایید بلکه موقعی که دعوت شده‌اید بیایید و چون غذا تناول کردید زود (از پی کار خود) متفرق شوید نه آنجا برای سرگرمی و انس به گفتگو پردازید، که این کار پیغمبر را آزار می‌دهد و او به شما از شرم اظهار نمی‌دارد ولی خدا را بر اظهار حق خجلتی نیست و هر گاه از زنان رسول متاعی می‌طلبید از پس پرده طلبید، که حجاب برای آنکه دلهای شما و آن‌ها پاک و پاکیزه بماند بهتر است و نباید هرگز رسول خدا را (در حیات) بیازارید و نه پس از وفات هیچ‌گاه زنانش را به نکاح خود درآورید، که این کار نزد خدا (گناهی) بسیار بزرگ است.
  43. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  44. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  45. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  46. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  47. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  48. حاج‌منوچهری، «حسن (ع)، امام»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۵۴۰.
  49. Veccia Vaglieri, “Hasan b. Ali”, Encyclopedia of Islam.
  50. Madelung, “Ḥasan b. ʿAli b. Abi Ṭāleb”, Iranica.
  51. Madelung, “Ḥasan b. ʿAli b. Abi Ṭāleb”, Iranica.
  52. Veccia Vaglieri, “Hasan b. Ali”, Encyclopedia of Islam.
  53. مهدوی دامغانی و باغستانی، «حسن بن علی امام»، دانشنامهٔ جهان اسلام، ۱۳.
  54. Madelung, “Ḥasan b. ʿAli b. Abi Ṭāleb”, Iranica.
  55. مهدوی دامغانی و باغستانی، «حسن بن علی امام»، دانشنامهٔ جهان اسلام، ۱۳.
  56. Madelung, “Ḥasan b. ʿAli b. Abi Ṭāleb”, Iranica.
  57. حاج‌منوچهری، «حسن (ع)، امام»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۵۴۰.
  58. Madelung, “Ḥasan b. ʿAli b. Abi Ṭāleb”, Iranica.
  59. Veccia Vaglieri, “Hasan b. Ali”, Encyclopedia of Islam.
  60. حاج‌منوچهری، «حسن (ع)، امام»، دائرةالمعارف بزرگ اسلامی، ۵۴۰.
  61. مهدوی دامغانی و باغستانی، «حسن بن علی امام»، دانشنامهٔ جهان اسلام، ۱۳.
  62. Madelung, “Ḥasan b. ʿAli b. Abi Ṭāleb”, Iranica.
  63. Fazl Ahmad, p.135-137
  64. ۶۴٫۰ ۶۴٫۱ "`A'ISHA",Encyclopædia of Islam and the Muslim World
  65. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  66. استقبال جهان اسلام از فتوای آیت‌الله خامنه‌ای: توهین به عایشه و نمادهای اهل سنت حرام است
  67. صدا و سیما به خاطر پخش اهانت یک مداح به بزرگان اهل سنت عذرخواهی کرد، ایران اینترنشنال
  68. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  69. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.
  70. WATT، `A'ISHA BINT ABl BAKR، ۳۰۷–۳۰۸.

منابع

  • Watt، William Montgomery (۱۹۵۶). Muhammad at Medina. London: OXFORD University PRESS. ص. ۵–۹. دریافت‌شده در ۲۰۱۲-۰۹-۲۸.

  • Reinhart, Kevin (2006). "`A'ISHA". Britannica ENCYCLOPEDIA OF WORLD RELIGIONS. p. 27. ISBN 978-1-59339-491-2.

  • Shaikh, Sa`diyya (2004). "`A'ISHA". Encyclopedia of Islam and the Muslim world. gale. pp. 32–33. ISBN 0-02-865603-2.

  • Prof. Fazl Ahmad (1993), Aisha the Truthful, SH.Mohammad Ashraf Publishers, Booksellers & Exporters, Printed at Ashref Printing Press

  • Washington Irving (1897), Mahomet and his Successors & Spanish Legends, Volume III, New York & London G.P, Putnam's Sons

پیوند به بیرون