بیعت عقبه

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

بیعت عقبه (یا بَیعةُ العَقَبة)، نام یک رویداد اسلامی است که شامل دو بیعت مردم یثرب با پیامبر اسلام در محلی به نام عقبه در نزدیکی سرزمین منا بوده‌است. این بیعت زمینه ساز هجرت پیامبر از مکه به یثرب گشت. در سال یازدهم بعثت، پیامبر با شش تن از مردم یثرب که از قبیلة خزرج بودند دیدار کرد. پیامبر به گفتگو با ایشان نشست، برایشان قرآن خواند و اسلام را به آنان معرفی نمود. شنیده‌ها و خبرهای مردم یثرب از یهودیان دربارهٔ ظهور پیامبری در مکّه باعث روی‌آوری آنان به محمّد شد و این امید را در آنها ایجاد کرد که با حضور پیامبر در یثرب بتوانند به دشمنی و جنگ بین دو قبیلة اوس و خزرج پایان دهند و از درگیری‌های آینده پیشگیری نمایند. اینان چون به‌مدینه بازگشتند، داستان ظهور پیغمبر را با مردم گفتند و این آغاز شروع آشنایی مردم یثرب با اسلام گشت.

اولین بیعت عقبه[ویرایش]

در سال ۱۲ بعثت، دوازده نفر از هفت خانواده از دو قبیلهٔ اوس و خزرج در موسم حج، در عقبه که در نزدیکی منا قرار دارد با پیامبر اسلام بیعت کردند. بنا بر دیدگاه مقریزی نه نفر از خزرج و سه نفر از اوس گرد آمده بودند. درون مایهٔ آن بود که در پرستش برای خدا شریک نگیرند دزدی و زنا نکنند و بهتان نزنند و فرزندان خود را نکشند و نافرمانی پیامبر را در آنچه صلاح است نکنند. به عمل کردن به تعالیم دین اسلام بوده‌است. این بیعت را بیعةالنّساء نیز نامیده‌اند. بر پایه نظر برخی مورخین به علت اینکه قرار شد بین مسلمانان و کفار جنگی روی ندهد و جنگیدن از جلوه‌های مردانگی است این بیعت را بیعةالنّساء نامیده‌اند. پس از این بیعت بود که پس از مدتی و درخواست چندی از مردم یثرب برای ترویج[یادداشت ۱] و تعلیم دین، پیامبر مصعب بن عمیر را به یثرب فرستاد.[۱] افراد شرکت کننده در این بیعت عبارت بودند از:

  • اسعد بن زراره
  • عوف بن حارث
  • رافع بن مالک
  • قطبة بن عامر
  • عقبة بن عامر
  • معاذبن حارث
  • ذکوان بن عبدقیس
  • عبادة بن صامت
  • ابوعبدالرحمان
  • عباس بن عباده
  • ابوالهیثم
  • عویم بن ساعده

دومین بیعت عقبه[ویرایش]

بیعت دوم عقبه در ذی حجه سال ۱۳ بعثت اتفاق افتاد. مصعب بن عمیربن هاشم به مکه بازگشت و مسلمان شدن اهالی یثرب را به پیامبر اسلام اطلاع داد و او شادمان گشت، سپس جمعی از مردم یثرب شامل ۷۲ مرد و ۲ زن در موسم حج به مکه رفتند و بیعت دوم عقبه یا بیعةالحرب‌ به انجام رسید. پس از این بیعت پیامبر دوازده تن از آن افراد را به عنوان نقیب برگزید. این بیعت پیش زمینهٔ هجرت پیامبر از مکه به یثرب را فراهم آورد.

یادداشت‌ها[ویرایش]

  1. در ابتدای ترویج اسلام در یثرب یکی از روش های دعوت مردم به اسلام قرائت قران برای انان بود در نتیجه مصعب بن عمیر به عنوان مربی و تلاوت گر قران از سوی پیامبر برگزیده شد.

منابع[ویرایش]

  1. ابن هشام الحمیری، عبد الملک. السیرة النبویة. ج. یک. بیروت: دار المعرفه. ۴۲۹. 

پیوند به بیرون[ویرایش]

جستارهای وابسته[ویرایش]