غیبت کبرا

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو
شیعه
Hadith Ali.svg
عقاید
اصول توحید • نبوت • معاد یا قیامت •
عدل • امامت
فروع نماز • روزه • خمس • زکات • حج • جهاد • امر به معروف و نهی از منکر • تولی • تبری
عقاید برجسته مهدویت: غیبت (غیبت صغری، غیبت کبراانتظار، ظهور و رجعت • بدا • شفاعت و توسل • تقیه • عصمت • مرجعیت، حوزه علمیه و تقلید • ولایت فقیه • متعه • شهادت ثالثه • جانشینی محمد • نظام حقوقی
شخصیت‌ها
چهارده معصوم محمد • علی • فاطمه • حسن • حسین • سجاد • باقر • صادق • کاظم • رضا • جواد (تقی) • هادی (نقی) • حسن (عسکری) • مهدی
صحابه سلمان فارسی • مقداد بن اسود • میثم تمار • ابوذر غفاری • عمار یاسر • بلال حبشی • جعفر بن ابی‌طالب • مالک اشتر • محمد بن ابوبکر • عقیل • عثمان بن حنیف • کمیل بن زیاد • اویس قرنی • ابوایوب انصاری • جابر بن عبدالله انصاری • ابن‌عباس • ابن مسعود • ابوطالب • حمزه • یاسر • عثمان بن مظعون • عبدالله بن جعفر • خباب بن ارت • اسامه بن زید • خزیمة بن ثابت • مصعب بن عمیر • مالک بن نویره • زید بن حارثه
زنان: فاطمه بنت اسد • حلیمه • زینب • ام کلثوم بنت علی • اسماء بنت عمیس • ام ایمن • صفیه بنت عبدالمطلب • سمیه
علما روحانیان شیعه
مکان‌های متبرک
مکه و مسجد الحرام • مدینه، مسجد النبی و بقیع • بیت‌المقدس و مسجدالاقصی • نجف، حرم علی بن ابی‌طالب و مسجد کوفه • کربلا و حرم حسین بن علی • کاظمین و حرم کاظمین • سامرا و حرم عسکریین • مشهد و حرم علی بن موسی الرضا
دمشق و زینبیه • قم و حرم فاطمه معصومه • شیراز و شاه چراغ • آستانه اشرفیه و سید جلال‌الدین اشرف • ری و شاه عبدالعظیم
مسجد • امامزاده • حسینیه
روزهای مقدس
عید فطر • عید قربان (عید اضحی) • عید غدیر خم • محرّم (سوگواری محرمتاسوعا، عاشورا و اربعین) • عید مبعث • میلاد پیامبر • تولد ائمه • ایام فاطمیه
رویدادها
رویداد مباهله • غدیر خم • سقیفه بنی‌ساعده • فدک • رویداد خانه فاطمه • قتل عثمان • نبرد جمل • نبرد صفین • نبرد نهروان • واقعه کربلا • مؤتمر علماء بغداد • حدیث ثقلین • اصحاب کسا • آیه تطهیر • شیعه‌کُشی
کتاب‌ها
قرآن • نهج‌البلاغه • صحیفه سجادیه
کتب اربعه: الاستبصار • اصول کافی • تهذیب الاحکام • من لایحضره الفقیه
مصحف فاطمه • مصحف علی • اسرار آل محمد
وسائل‌الشیعه • بحارالانوار • الغدیر • مفاتیح‌الجنان
تفسیر مجمع‌البیان • تفسیر المیزان • کتب شیعه
شاخه‌ها
دوازده‌امامی (اثنی‌عشری) • اسماعیلیان • زیدیه • غلاه
منابع اجتهاد
کتاب (قرآن) • سنت (روایات پیامبر و ائمه) • عقل • اجماع

در باور شیعیان دوازده امامی غیبت کبرا دومین غیبت امام زمان بعد از غیبت اول او یعنی غیبت صغری است که در آن بر خلاف غیبت صغرا امام شخص معینی را به نیابت نگماشته‌است. در این غیبت که از سال ۳۲۹ (قمری) و پس از غیبت کوچکتر آغاز شده‌است و تا آخر الزمان ادامه خواهد داشت، امام از نظرها پنهان است، اما موجودات از فیض وجودش بهره‌مندند و دعای ایشان شامل حال آنهاست. در پایان این دوران به خواست خدا حضرت ظهور کرده، برای برقراری و برپایی حکومت عدل جهانی قیام می‌کند و ظلم را ریشه کن می‌سازد و ضعیفان را از دست ظالمان نجات می‌دهد.[۱]

پیش از غیبت کبری و در دوران غیبت صغری که هفتاد سال قمری طول کشید امام مهدی بوسیله چهار نمایندهٔ مخصوص با شیعیان در ارتباط بود[۲][۳] تا اینکه چهارمین و آخرین نماینده امام قبل از مرگش نامه‌ای را برای شیعیان قرائت کرد که در آن تأکید شده بود که زین پس و تا آخر دنیا امام دوازدهم هیچ نماینده‌ای در میان مردم نخواهد داشت و هر کس خلاف این گفته را ادعا کند دروغگویی بیش نیست. شیخ صدوق این نامه را در کتابش با عنوان کمال‌الدین و تمام‌النعمة ثبت کرده است.[۲]

به عقیده شیعه هیچ دوره و زمانی خالی از امام نیست؛ و اثبات این حرف را بوسیله ایه‌ای از قرآن بیان می‌کنند که «زمین هیچگاه از حجت الهی خالی نمی‌ماند» امام دوازدهم به دلیل خطری که زندگی اش را تهدید می‌کرد به امر خداوند از دیده گان امت غایب شده است و او زمانی خواهد آمد که زمین پر از ظلم گشته، نه این که همه مردم ظالم بشوند، که اگر اینطور باشد همه از ظلم خوششان می‌آید و نیازی به منجی ندارند، بلکه گروهی ستمگر بر همه مردم یا بیشتر آنها ظلم خواهند کرد و مظلومان از خداوند طلب نجات خواهند کرد درنتیجه خداوند متعال بنده و حجت خویش را بسوی آنها خواهد فرستاد تا آنها را بوسیله خودشان و بوسیله معجزات الهی از دست ظالمان نجات دهند.[۴] مفهوم غیبت اما اول بار توسط کیسانیه مطرح شد که معتقد بودند محمد بن حنفیه نمرده است بلکه در غیبت به سر می‌برد.[۵] به عقیده منتقدان با ناپدید شدن هر یک از رهبران شیعه که دیگر به جمع شیعیان برنگشتند به تدریج عقیده به امام غایب در میان آنها شکل گرفته و شاخ و برگ پیدا کرد.[۶] به نظر ویلفرد مادلونگ اما دکترین غیبت بوسیله امامان پیش از امام دوازدهم به خوبی پیش بینی و ثبت شده است.[۷]

نوشتار‌های اصلی: غیبت امام زمان و غیبت صغری

پیشینه[ویرایش]

به عقیده صاحب نظرانی نظیر برنارد لوئیس عقیده به امام غایب به زمان کیسانیه برمی گردد که اعضای این گروه معتقد بودند محمد بن حنفیه همان مهدی غایب است.[۸] بعدها فرزند محمد بن حنفیه، ابوهاشم، که بی فرزند از دنیا رفته بود بوسیله برخی از کیسانی‌ها به عنوان مهدی موعود لقب گرفت.[۵] واقفیه گروه دیگری بودند که وفات امام هفتم، امام موسی کاظم، را باور نکرده معتقد بودند که او در غیبت به سر می‌برد. همچنین وقتی امام حسن عسکری از دنیا رفت شیعیان دوباره دچار شبهه شده در مورد جانشینی اش دچار اختلاف شده به جز اقلیتی _که بنا به روایاتی که از امامان پیشین شنیده بودند به تولد امام دوازدهم معتقد بودند_ تولد آن امام را انکار کردند.[۹] اصحاب امام یازدهم معتقد بودند که به خاطر فشار زمانه و به دلیل رواج این عقیده که او فرزندی خواهد داشت که عدالت را در جامعه برقرار خواهد کرد، تولدش شبیه تولد موسی در خفا اتفاق افتاد. مخصوصاً که خلیفهٔ عباسی، معتمد، دستور داده بود تا مراقب خانهٔ امام بوده ببینند آیا او صاحب فرزندی خواهد شد یا خیر. به عقیدهٔ مدرسی عقیده به مهدی به تدریج و مخصوصاً بعد از وفات امام حسن عسکری که امت شیعی با بحران جانشینی مواجه شد، شکل گرفت. این اعتقاد تا حد زیادی با احادیث و روایان امامان پیشین حمایت می‌شد.[۵]

رابطه شیعیان و امام در دوران غیبت کبری[ویرایش]

بر طبق روایات شیعی امام زمان که خداوند عمر طولانی به او اعطا کرده در عالم دنیا حضور فیزیکی دارد. داستان افرادی که موفق شده‌اند با مهدی ملاقات کنند در کتب مؤلفین معروف شیعی از قبیل کلینی، نعمانی و شیخ صدوق به تفصیل نقل شده است.[۱۰] به گفته شریف مرتضی امام دوازدهم در اوایل دوران غیبت خودش را از دوستدارانش مخفی نمی‌کرد و فقط از دشمنانش کناره می‌گرفت. فقط بعدها وقتی خطر افزایش پیدا کرد مجبور شد هم از دوست و هم از دشمن غایب شود.[۳]

اسحاق بن یعقوب از دانشمندان برجسته شیعه است، که در روزگار نیابت محمد بن عثمان نامه‌ای را در اختیار او قرار داده بود. در این نامه سؤال شده بود که: «در زمان غیبت، مردم چگونه از وجود امام زمان خویش بهره‌مند می‌شوند؟» امام زمان جواب نامه او را چنین داده بود:... فایده‌ای که مردم در زمان غیبت از وجود من می‌برند، مانند استفاده آنان از نور خورشید است که ابر، آن را از نظرها پنهان ساخته‌است.» (او می‌آید: ۹۵)

همچنین شیخ صدوق در «کمال الدین» از جابر بن عبدالله انصاری روایت می‌کند:

وی از پیامبر پرسید: آیا شیعه از وجود قائم در مدت غیبتش بهره‌مند می‌شود؟ پیامبر فرمود: «آری قسم به خداوندی که مرا به پیامبری مبعوث گردانیده، آنها از وجود او منتفع می‌شوند و از نور ولایتش در طول غیبت طلب روشنی می‌کنند، چنان‌که از آفتاب پشت ابر استفاده می‌کنند.» (مجلسی، بحارالانوار، ج ۱۳ ص ۸۴۶)

نعمانی دو دلیل برای غیبت امام ذکر کرده است. اول اینکه مؤمنین برای اعتقاد به امام غایب مورد سنجش قرار گیرند و دوم اینکه قائم مجبور به بیعت با حکام ظالم نباشد.[۱۱] شیعه همچنین دلایل دیگری برای این امر برمی‌شمرد از قبیل حفاظت از جان امام، دوری از سلطه حکام زمان، آزمایش ایمان مؤمنان و همچنین دلیلی پنهانی که تا ظهور امام معلوم نخواهد شد.[۲][۱۲]

حجت در دوران غیبت کبری[ویرایش]

در زمان غیبت امام زمان دیگر نائب خاص و نماینده‌ای مشخص وجود ندارد، تا مردم از طریق او با امام مرتبط شوند. در این دوران دانشمندان پرهیزکار و وارسته شیعه بعد از غیبت طولانی امام زمان (عج)، به عنوان نایب عام او به هدایت و ارشاد مردم خواهند پرداخت.

فرمان امام زمان در مورد پیروی مردم از دانشمندان دینی در روزگار غیبت این گونه‌است:

«در کارها و حوادثی که بعد از این برای شما مردم پیش خواهد آمد و ممکن است که خیر و شر خویش را ندانید، به گویندگان گفتار و احادیث ما خاندان رسالت، که حجت من بر شما هستند و من نیز حجت خدا بر ایشان می‌باشم، مراجعه کنید.»[۱۳]

رشد عقلی و ایمانی مردم، که سال‌ها به طول خواهد انجامید، زمینه اصلی بهره‌وری آنان از امام زمان خواهد بود. آن‌گاه که توانایی فکری و ایمانی انسان‌ها به اندازه‌ای از رشد خویش برسد و چشم دلشان به گونه‌ای روشن شود که بتوانند خورشید وجود امام زمان را نظاره کنند، بیگمان او را خواهند دید.[نیازمند منبع]

شریف مرتضی در استدلال خود در زمینه غیبت امام دوازدهم شیعیان موضوع «لطف» در وجود غیبت را چنین خلاصه می‌کند:[۱۴]

با نیل به وجود او در میانشان و با اطمینان از وجوب اطاعت از او، شیعیان بی شک از او شرم خواهند نمود و به او احترام می‌گذارند و در نتیجه مرتکب شرّ نمی‌شوند. آنها از اینکه از جانب او مورد توبیخ یا سرزنش قرار گیرند واهمهٔ دارند. به این ترتیب، ارتکاب اعمال بد در میانشان کم می‌شود و اعمال خوب زیاد می‌گردد.

نقش حجت در غیبت کبری[ویرایش]

علامه طباطبایی می‌گوید مخالفان شیعه در انتقاد به غیبت می‌گویند در حالی که شیعه معتقد است وجود امام برای بیان اوامر و حقایق دین و هدایت مردم ضروری است ایده غیبت امام این کارکرد را نفی می‌کند زیرا امام غایبی که به هیچ وجه نمی‌تواند در دسترس مردم باشد طبعاً نمی‌تواند مفید یا مؤثر باشد. همچنین اگر خدا می‌خواهد امامی را در آینده بیاورد تا بشریت را نجات دهد، او می‌تواند هرگاه خواست امام را بیافریند و نیازی نیست وی سال‌ها پیشتر به دنیا بیاید و در غیبت به سر برد. شیعه در پاسخ می‌گوید وظیفه امام صرفاً بیان رسمی معارف دین و هدایت ظاهری مردم نیست. بلکه وی همزمان عهده‌دار ولایت و هدایت باطنی بشر نیز می‌باشد. این امام است که زندگی معنوی مردم را جهت دهی و سیر انسان به سوی خدا را هدایت می‌کند. ایفای چنین نقشی ارتباط به غیبت یا ظهور جسمانی امام ندارد. بلکه امام همچنان حیات باطنی و روحی انسان را نظاره می‌کند و در ارتباط با آن است؛ لذا وجود امام در هر زمان ضروری است حتی اگر زمانه برای ظهور و نقش آفرینی دنیوی وی فراهم نباشد.[۱۵]

نشانه‌های ظهور[ویرایش]

پیش بینی ظهور منجی نهایی، مهدی موعود، جزو پرشمارترین پیش بینی‌هایی است که از پیامبر اسلام، فاطمه و ائمه صورت باقی مانده است. با این حال زمان این ظهور پیش بینی نشده است و از شیعیان خواسته شده است که صبورانه منتظر بمانند. ظهور منجی بر طبق روایات شیعه و سنی با نشانه‌هایی همراه است که می‌توان آنرا به نشانه‌های عمومی و نشانه‌های خاص تقسیم‌بندی کرد. نشانه‌های عمومی شامل پرشدن زمین از جهل و ظلمت و گناه و آلودگی است که ضرورت ظهور منجی را بیش از پیش لازم می‌دارد. نشانه‌های خاص پیش ازظهور شامل موارد زیر می‌شود:[۲]

  • پیدایش سفیانی، دشمن مهدی، که لشکری را علیه آن امام بسیج می‌کند.
  • پیدایش سید یمانی که از نهضت مهدی حمایت می‌کند.
  • صیحه آسمانی که مردم را به دفاع از مهدی فرا می‌خواند.
  • فرورفتن لشکری از دشمنان مهدی در زمین در مکانی بین مکه و مدینه.[۲][۱۶]

همچنین نشانه‌های دیگری وجود دارد که منابع شیعه و سنی هر دو بر آن توافق دارند (برای اهل سنت مهدی لزوماً امام دوازدهم نیست):[۱۷]

  • اینکه مهدی از نسل محمد و فاطمه است.
  • نامش محمد خواهد بود.
  • برای هفت، نه، یا نوزده سال حکومت خواهد کرد.
  • ظهورش همراه با برافراخته شدن پرچم سیاه در خراسان خواهد بود.
  • ظهورش همزمان با پیدایش دجال خواهد بود.[۱۷]

اکثریت اهل سنت پسر امام حسن عسکری را مهدی موعود نمی‌دانند[۱۸] و معتقدند مهدی هنوز متولد نشده با این حال معتقدند مهدی از نسل پیامبر اسلام خواهد بود.[۱۸] به عقیده اکثریت اهل سنت و همچنین شیعیان اسماعیلی و نیزاری امام حسن عسکری اصلاً صاحب پسر نشده است.[۱۹] برخی دیگر معتقدند مهدی نمی‌توانست برای سالیان دراز از زمان امام یازدهم تا به حال عمر کند.[۲۰][۲۱]

پانویس[ویرایش]

  1. ^  این مطلب را قطب‌الدین راوندی از کلینی و او از اسحاق بن یعقوب نقل می‌کند. (مجلسی، بحارالانوار، ج ۱۳ صص ۸۴۵و ۸۴۶)
  1. Mohammad Ali Amir-Moezzi 1994, pp. خصوصیات یاران امام زمان=سیصد وسیزده نفر یار خالص خدا 1. توحید خالص:غیر از خدا کسی را نمی‌شناسند و برای خدا بندگی می‌کنند (سوره غافر -ایه 14)-(سوره فرقان-ایه 68). پیامبر فرمودند:بهترین ایمان به خدا، این است که یقین بدانی هرکجا باشی، خدا با توست. 2. عاشق خدا (مائده-ایه 54)و عاشق حزب خدا (مائده-ایه56)در مناجات شعبانیه می‌خوانیم: «إلهی لم یکن لی حول فأنتقل به عن معصیتک إلا فی وقت أیقظتنی لمحبّتک» یعنی خدایا من حال و قوّه‌ای برای انتقال از عصیان تو در خود نمی‌بینم، الا در هنگامی که با محبت خویش نوعی بیداری و جذبه در من می‌آفرینی. 3. یقین تزلزل ناپذیر:شک و دودلی در دل یاران حضرت راه ندارد (سوره حجرات -ایه15) 4. اطاعت محض (سوره توبه /71)، در کلامی امام صادق (علیه السلام) می‌فرمایند: «ایمان این است که از خدا اطاعت شود و معصیت خدا صورت نگیرد.» 5. ترس و رجا هستند؛ از یک سو امید به رحمت خدا دارند و از سوی دیگر احساس قصور می‌کند. یاران امام زمان ترس عاقلاانه و عاشقانه نسبت به خدا دارند (انفال /2) 6. دائماً ذاکر خدا هستند، لحظه‌ای قرار ندارند و دائماً در ذکر خدا هستند. کسانی که از یاد خدا غافل باشند، زندگی پرمشقتی دارند (طه/124)-(سوره فاتحه-5)تنها خدا وحزب خدا رو یاد می‌کنند. 7. روحیه شکرگزاری دارند (سوره ابراهیم-7) 8. عبادت عاشقانه :یعنی غوطه ور شدن در عبادت با حضور قلب (سوره سجده _آیه 15و16)=نمازشب با حضور قلب برای قوت قلب (نماز شب یازده رکعت است: چهار تا دو رکعت {مثل نماز صبح} به نیت نماز شب و یک نماز دو رکعت {ر رکعت اول: یک بار سوره حمد + یک بار سوره قل هو الله احد + یک بار سوره قل اعوذ برب الناس + رکوع + سجده. - در رکعت دوم: یک بار سوره حمد + یک بار سوره قل هو الله احد + یک بار سوره قل اعوذ برب الفلق + قنوت + رکوع + سجده + تشهد + سلام}به نیت نماز شَفْعْ و یک نماز یک رکعتی{در رکعت اول: یک بار سوره حمد + سه بار سوره قل هو الله احد + یک بار سوره قل اعوذ برب الفلق + یک بار سوره قل اعوذ برب الناس} به نیت نماز وَتْر.. بعد{- در قنوت: خواندن کامل قنوت + در حالیکه دستهایتان در حالت قنوت است، (با انگشتان دست راست یا با تسبیح) چهل بار بگویید (اَللّهُمَّ اِغْفِر لِلْمومِنینَ وَ اَلْمومِناتْ وَ اَلْمُسلِمینَ وَ اَلْمُسلِماتْ) «خدایا ببخش جمیع مؤمنین مرد و مؤمنین زن را». و بعد از آن هفتاد بار بگویید (اَسْتَغْفِرُ اللهَ رَبی وَ اَتُوبُ اِلَیه) «آمرزش می‌طلبم از خدایی که پروردگارم است و بسویش بازمی‌گردم». سپس هفت بار بگویید (هذا مَقامُ الْعائِذِ بِکَ مِنَ اَلْنار) «این است مقام کسی که از آتش قیامت به تو پناه می‌برد». سپس سیصد مرتبه بگویید (اَلْعَفو) «ببخش». + و سپس یک بار بگویید (رَبّ اغْفِرْلی وَ ارْحَمْنی وَ تُبْ عَلیَّ اِنَّکَ اَنْتَ التّوابُ اَلْغَفُورُ الرّحیم) «پروردگارا ببخش مرا و رحم کن به من و توبه مرا بپذیر به راستی که تو، توبه پذیرنده، بخشنده و مهربانی». + رکوع + سجد + تشهد + سلام + (پایان نماز) + تسبیحات فاطمة زهرا (س) (تسبیحات حضرت زهرا (سلام الله علیها): (34 مرتبه، الله اکبر، 33 مرتبه، الحمد لله و 33 مرتبه، سبحان الله) در حدیثی آمده: خواندن تسبیحات فاطمه زهرا (سلام الله علیها) از هزار رکعت نماز مستحب، نزد خداوند بهتر است) —-نماز امام زمان{1- 2 رکعت “به نیت امام زمان (عج)” 2- در هر رکعت یک حمد و یک توحید خوانده شود. 3- آیه “اِیّاکَ نَعبُدٌ و اِیّاکَ نَستَعین” در سوره حمد، 100 مرتبه خوانده شود. 4- ذکرهای رکوع و سجده هر کدام 7 مرتبه خوانده شود. بعد از پایان نماز امام زمان 1- یک بار “لا اله الا الله” گفته شود. 2- یک بار تسبیحات حضرت زهرا (علیها السلام) خوانده شود. 3- به سجده رفته؛ “اللهم صل علی محمد و آل محمد” 100 مرتبه خوانده شود.} 9. روحیه توکل:یعنی خدا را وکیل در کارها قرار می‌دهند (سوره انفال-ایه 2)-(سوره مزمل آیه 20) رضای در راه خدا:رضا از توکل بالاتر است، زیرا راضی هستند به آنچه خدا می‌داند 10. صبورند (سوره احزاب-ایه36)-(سوره معارج-ایه 5) 11. روحیه شهادت واز جان گذشتگی در راه خدا وحزب خدا (سوره عنکبوت -ایه6)-(سوره صف-ایه4) 12. فروتن بودن برای خدا (سوره المومنون -ایه2)-(سوره روم -ایه 26)-نمازاول وقت به مرور باعث فروتنی می شوداز موجودات یاد بگیرد. 13. از هر کار بیهوده و بی فایده روی گردان بودن (سوره المومنون-ایه3) 14. پرداخت کننده زکات هستن (سوره المومنون-4)-(سوره توبه-ایه18)وانفاق کردن در را خدا و حزب خدا (سوره بقره-ایه3) 15. با تمام وجود گناه نکردن (سوره المومنون -ایه5و6و7)و درک اینکه اعمال شما رو خدا و پیامبر و مؤمنان یا حزب خدا می ببینند (سوره توبه-ایه 105) 16. وسیله‌ای برای تقرب به خدا بجویید (سوره مائده-ایه35)-منظور این قسمت توجه به حزب خدا که همان نشانه‌های شگفت‌انگیز خدا که همان قیام امام حسین (سوره کهف -ایه 9)-درک قیام امام حسین. دعا برای حزب خدا (سوره فرقان-ایه ۷۷). دعای عاشورا برای درک کردنش با معنی زبان خودتان بخونید. 17. به امانت‌ها و پیمان‌های خود را رعایت می‌کنند (سوره المومنون-ایه8) 18. گام‌های شیطان پیروی نکردن (نور -ایه 21)*تباه نکردن اعمال (سوره مائده-ایه 5)*پاکدامن بودن (سوره نور -ایه 27.28.29)*توجه به حزب خدا که وارثانند (سوره یونس-ایه ایه24)(سوره یونس -ایه 20)(سوره توبه-ایه33)(سوره انفال-ایه 39) 19. توبه و استغفار زیاد کردن (صحیفه سجادیه معنی ان را درک کردن با زبان خودتان بخونید تا درک کنید)(دعای کمیل). *دوری از خشم (صلوات). *امر ونهی کردن (سوره لقمان -ایه17). لعن کردن دشمنان خدا و حزب خدا (دعای عاشورا) مهم‌ترین و برترین ویژگی:1-بینش عمیق نسیت به حق تعالی. دل‌هاشان ازپاره آهن سختر =یعنی دل هایشان همیشه در یاد خدا 2:بینش عمیق نسبت به امام زمان =اعتقاد راسخ به امام زمان داشتن و او را شاهد همه اعمال خود در نظر گرفتن و وجود خود را از او حس کردن .3:بینش عمیق نسبت به انسان و هستی =روحیه اجتهاد داشتن در کار خود و اهداف کم مایه رو دنبال نمی‌کنند و با تأمل در قدرو عظمت خود استعدادهای خود رو می‌یابند. برتری دروظیفه کاری خود .4:رویکرد اخلاص و شهادت =همه زمان و مکان رو داشتن بیعت کردن با امام زمان=دعای عهد هر روز صبح *****نمازامام زمان و نماز شب هرروز *****تعقیبات نماز معنی آن رو درک کردن *****با تمام وجود گناه نکردن هیچ وقت و هیچ زمان**** +++++در همه مراحل آزمایش شما رو می‌کنند تا ببین کی لیاقت دارد تا یار واقعی مشخص بشود نه عاشق (شاهد اعمال انسان{سوره توبه ۱۰۵} +++++توحید خالص و یاد خدا ویژگی برجسته=سیصد وسیزده نفر یار خالص خدا–100
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ ۲٫۲ ۲٫۳ ۲٫۴ Amir-Moezzi, Mohammad Ali (2012). "ISLAM IN IRAN vii. THE CONCEPT OF MAHDI IN TWELVER SHIʿISM". Encyclopedia Iranica. 
  3. ۳٫۰ ۳٫۱ Kohlberg, Etan (1976). "From Imāmiyya to Ithnā-'ashariyya". Bulletin of the School of Oriental and African Studies (University of London) 39 (3): 521, 528,. 
  4. Sachedina 1981, p. 23
  5. ۵٫۰ ۵٫۱ ۵٫۲ Arjomand, Said Amir. "ḠAYBA". Encyclopædia Iranica. 
  6. A Companion To The History Of The Middle East, edited by Youssef M.Choueiri, page 93
  7. Islam and the West, by Bernard Lewis, 1993, page 163
  8. The Assassins: A Radical Sect in Islam, Bernard Lewis, pp. 23, 35, 49.
  9. Hussain, Jassim M. (1986). Occultation of the Twelfth Imam: A Historical Background. Routledge. ISBN 0-7103-0158-8.
  10. Mohammad Ali Amir-Moezzi 1994, p. 115
  11. Sachedina 1981, p. 104
  12. Mohammad Ali Amir-Moezzi 1994, pp. 113–114
  13. وسائل الشیعة ج ۱۸ ص ۱۰۱ حدیث ۹
  14. Islamic Messianism: The Idea of Mahdī in Twelver Shīʻism By Abdulaziz Abdulhussein Sachedina, p. 134
  15. Tabatabaei 1987, p. 11
  16. Mohammad Ali Amir-Moezzi 1994, p. 118
  17. ۱۷٫۰ ۱۷٫۱ Momen 1985, p. 168
  18. ۱۸٫۰ ۱۸٫۱ Arjomand, Said Amir. "ISLAM IN IRAN vi. THE CONCEPT OF MAHDI IN SUNNI ISLAM". Encyclopedia Iranica. Retrieved 2015. 
  19. Akhter, Shamim. Faith & Philosophy of Islam. p. 176. 
  20. Madelung, Wilferd. "al-Mahdī". In Encyclopaedia of Islam. vol. 5, Khe-Mahi. 2nd ed. Leiden: E. J. Brill, 1986. 1231–8. ISBN 90-04-07819-3.
  21. The Routledge Handbook of Religion and Security edited by Chris Seiple, Dennis R. Hoover, Pauletta Otis Page 60 [۱]

منابع[ویرایش]

  • Tabatabaei, Mohammad Hussain. “Chapter 2: Messianism and the Mahdi”. Seyyed Hossein Nasr, Hamid Dabashi, Seyyed Vali Reza Nasr. In Expectation of the millennium: Shiʻism in history. 2nd ed. Albany, USA: SUNY Press, 1987. ISBN ‎0887068448. 
  • Mohammad Ali Amir-Moezzi (1994). The Divine Guide in Early Shi'ism: The Sources of Esotericism in Islam. SUNY Press. ISBN 978-0-7914-2122-2. 
  • Sachedina, Abdulaziz Abdulhussein (1981). Islamic Messianism: The Idea of Mahdī in Twelver Shīʻism. Suny press. ISBN 978-0-87395-442-6. 

جستارهای وابسته[ویرایش]

منابع[ویرایش]

  • مجلسی، محمد باقر؛ مهدی موعود (بحار الانوار، جلد ۱۳)؛ ترجمه: علی دوانی؛ ناشر: دارالکتب الاسلامیه
  • سیده معصومه اخلاقی - نعمت‌الله صفری فروشانی. حیات اقتصادی امامان از صلح امام حسن تا آغاز غیبت صغری. بنیاد پژوهش‌های آستان قدس رضوی - پژوهشگاه حوزه و دانشگاه، ۱۳۹۳. 

پیوند به بیرون[ویرایش]