جابر بن عبدالله انصاری

از ویکی‌پدیا، دانشنامهٔ آزاد
پرش به: ناوبری، جستجو

جابر بن عبدالله انصاری (زاده ۱۶ قبل از هجرت - درگذشته ۷۸ ه ق [۱]) با نسب کامل جابِرِ بن عبدالله بن عَمرو بن حرام بن کعب بن غَنْم بن سلمة از صحابه محمد پیامبر اسلام، که حدود پانزده سال قبل از هجرت محمد در مدینه از قبیله خزرج به‌دنیا آمد.

مسلمان شدن[ویرایش]

عبدالله پدر جابر از بزرگان قبیله خزرج و از نخستین مسمانان مدینه بود و در بیعت عقبه شرکت نموده و از کسانی بوده که سوگند خوردند پس از مهاجرت محمد به مدینه جان و مال خود را فدای او کنند.[۲]

اولین موردی که مورخان از جابر آورده‌اند، حضور او با پدرش در بیعت عقبه دوم در سال ۱۳ بعثت است. وی کم سال‌ترین ناظرِ بیعت اوسیان و خزرجیان با محمد بود و احتمالاً در آن هنگام ۱۶ سال داشته‌است.[۲]

پس از هجرت محمد[ویرایش]

پس از هجرت محمد از مکه به مدینه، جابر از کسانی بود که در بیشتر غزوهها حضور داشت و فقط در غزوه بدر و احد غایب بود گرچه برخی گفته‌اند که او در غزوه بدر آب رسان بوده‌است.

در سال ۳ هجرت و پیش از غزوه ذات الرقاع، جابر با بیوه‌ای به نام سُهَیْمه، دختر مسعودبن اوس، ازدواج کرد تا بتواند پس از کشته شدن پدرش، از ۹ خواهر خود بهتر سرپرستی کند. در این هنگام جابر با مشکلات مالی دست به گریبان بود و دیونی از پدر خود برعهده داشت. چندی بعد در راه بازگشت از غزوه ذات الرقاع (سال چهارم هجرت) محمد جویای حال جابر شد و آبرومندانه مشکل مالی او را برطرف و برای او استغفار کرد.

نسب[ویرایش]

جابر بن عبدالله انصاری در روایات مختلف ۱۹ یا ۱۷ یا ۱۸ غزوه شرکت کرده‌است. از کنیه‌های او ابوعبدالرحمن و ابومحمد است.

سیره‌نویسان نسب جابر را چنین نوشتند: جابربن عبدالله بن عمروبن حزام بن کعب بن غنم بن کعب بن سلمته. عبدالله بن عمرو- پدرجابر از مردم مدینه واز طایفه خزرج بود. وی درمیان مردم مدینه از نخستین کسانی بودکه قبل ازهجرت محمد(از مکه به مدینه) قبول اسلام کرد و در محل عقبه اولاً با محمد بیعت نمود. و جزء دوازده نفری است که از آنها به عنوان نقباء یادشده است(نماینده وسرپرست).

در مورد نسب مادر جابر چنین نوشته‌اند: نسیبته- دخترعقبة بن عدی بن سنان بن هابی یا(یابی)بن زیدبن حرام بن کعب و در حقیقت عبدالله با دختر عموی پدرش ازدواج کرده‌است.

در کربلا[ویرایش]

او یکی از یاران برجسته ی محمد بود اما به دلیل نابینایی نتوانست در کربلا حاضر شود و از حسین دفاع کند.[۳] نیز اولین بار در اسلام قبر حسین را در چهلم وی زیارت کرد[۴] و سلام محمد را به باقر رساند.

وفات[ویرایش]

معروف است که جابرابن عبدالله انصاری آخرین نفر از اصحاب محمد بود که در سال‌های بین ۷۰ تا ۸۰ هجری درگذشت و در این مورد کلامی از جعفرصادق در اصول کافی {ج۱ص۴۶۹} نقل شده‌است. بسیاری از احادیث معتبر از جمله لوح فاطمه و حدیث غدیر خم از جابر بن عبدالله روایت شده‌است که زندگی جابر و احادیث وی در کتابی به نام (زندگی پر افتخار جابربن عبدالله انصاری پاسدار حکومت صالحان نوشته محمد محمدی اشتهاردی )و کتب دیگر نوشته شده است.

جستارهای وابسته[ویرایش]

پانویس[ویرایش]

  1. سال درگذشت را ۹۸ هم گفته اند
  2. ۲٫۰ ۲٫۱ احمد بادکوبه هزاوه. «جابربن عبداللّه انصاری». دانشنامه جهان اسلام. 
  3. مرکز ملی پاسخگویی به سؤالات دینی، بازدید در 3 مهر 1391.
  4. http://rch.ac.ir/article/Details/10164